Питер Гетин: Формула-1 драйверінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1940–2011)

Питер Кеннет Геттин (21 ақпан 1940 – 5 желтоқсан 2011)

1970 жыл

Геттин 1970 жылғы Голландия Гран-приінде McLaren командасының құрамында дебют жасады, бұл жарыс команданың негізін қалаушы Брюс Маклареннің орнына өтті, ол айдың басында Гудвуд трассасында қаза тапқан болатын. Ол Андреа де Адамич пен Дэн Гурни де бар үш көліктік командаға қосылды. Зандвортта ол 11-орынды иеленді, Lotus үшін жол көрсеткен Джохен Риндттің уақытынан 2.110 секунд қалып қойды. Ол өзінің тәжірибелі, бірақ қартайып бара жатқан әріптесі Гурниден тоғыз ондық бөлік секундқа алда болды. Жарыстың басында Анри Пескаролоның Matra машинасымен күшті бәсекелестікке түсті, бірақ французды озатып, 19-айналымда апатқа ұшырағанға дейін 10-орында жүрді. Геттин Франция және Ұлыбритания Гран-прилерін өткізіп алды, өйткені бұрынғы McLaren жұлдызы және 1967 жылғы әлем чемпионы Денни Хулм машинаны жүргізді, бірақ ол Германия Гран-приіне оралды. Ол 17-орынды иеленді, Геттиннің оралуымен командада қалған Хулмнен бір ондық бөлік секундқа қалып қойды, Гурнидің орнына. Бұл жарыс көңіл көншіліксіз болды, өйткені Геттин ерте кезеңде артқа қалып, газ жүйесінің бұзылуынан кейін 3-айналымнан кейін жарыстан шықты. Австрия Гран-приі Остеррайхрингте өтті, бұл Геттин үшін тағы бір көңіл көншіліксіз квалификация болды, ол 21-орынға түсіп, командаластары Хулм мен де Адамиштан жеңілді. Бірақ жарыста басқа пилоттар жарыстан шығып қалғанда, Геттин тұрақты түрде жоғары көтеріліп, 8-орынға дейін жетті, бірақ соңында Игнацио Джинтидің Ferrari және Джо Сифферттің March машинасы оны озастырып кетті. Дегенмен, бұл оның алғашқы Гран-присі болды, ол 10-орында аяқтады. Италия Гран-приі үшін Монцада Геттин McLaren машиналарының соңғы қатарында болды, бірақ бұл жақсарған нәтиже болды, өйткені ол 17-орынды иеленді және поул уақытына жақын болды, Джеки Иксстің Ferrari машинасынан 2.050 секунд қалып қойды. Ол жарысты жақсы бастады және командаласы де Адамиш пен Ронни Петерсонның March машинасынан озастырудан кейін тез арада 13-орынға көтерілді. Алайда, Геттин де, де Адамиш та техникалық қиындықтарға тап болды және жарыстың соңына дейін алаңның соңында қалды, олар өздерінің проблемаларын бастан кешірген кезде Джинти мен Тим Шенкеннің De Tomaso машинасынан қысқа уақытқа алда болды. Жарыстың жоғары тозуына байланысты де Адамиш 8-орынды, ал Геттин 9-орынды иеленді, бірақ ағылшын 8 айналымға қалып қойды, сондықтан оның нәтижесі есепке алынбады. Монт-Трембланттағы Канада Гран-приі маусымның Еуропадан шығып, Америкадағы финалға қарай бет бұрғанын көрсетті, және бұл Геттиннің формасының жаңаруын көрсетті, өйткені ол де Адамиш пен Хулмды да квалификациядан озастырып, Джеки Стюарттың поул уақытынан 1.7 секунд қалып қойды. Ол жарыс стратегиясын жақсы ойнады және Пескаролоға қарсы бір озастырудан басқа, трассада ешқандай қимыл жасауға қажеттілік сезінбеді. Ол біршама уақыт Хулммен бірге болды, бірақ дөңгелектерде проблемалар туындағандықтан Киви жарыстан шықты. Бұл Геттинге 6-орынды және F1-дегі алғашқы ұпайларын алуға мүмкіндік берді. Осы форманы жалғастыруға үміттене отырып, олар АҚШ Гран-приі үшін Уоткинс-Гленге келді. Геттиннің Канададағы жылдамдығы сақталмаған сияқты көрінді, өйткені ол Хулмнан кейін 21-орынды иеленді, поулға 3.05 секунд қалып қойды, бірақ де Адамиштан алда болды. Ол жарыстың бірінші жартысында күшті жарысты, Джек Брабхам мен Рольф Стоммеленнің Brabham машиналарын озастырып, бірақ екеуі де оны көп ұзамай озастырып кетті. Тим Шенкен және техникалық проблемалардан айығып жатқан Клей Регаццони де оның жарыстағы кемшіліктерін көрсетіп, оны 14-орынға және соңғы орынға түсірді, ол осы жерде аяқтады, жеңімпаз Эмерсон Фиттипальдиден 8 айналымға қалып қойды. Маусым Мексика қаласындағы Autódromo Hermanos Rodríguez автодромында өткен Мексика Гран-приімен аяқталды, және Геттин қайтадан жақсы формада болды, маусымның ең жақсы нәтижесін көрсетіп, 10-орынды иеленді, Хулмнен жарты секундтан артық уақытқа алда болды. Ол 1964 жылғы әлем чемпионы Джон Суртистің өз атымен аталатын машинасынан бірнеше айналымға алда болды. Алайда, McLaren машиналарының сенімділік мәселесі қайтадан көтеріліп, ол 28-айналымда қозғалтқыштың бұзылуынан баяулап, ақыры тоқтады. Маусымды Геттин әлем чемпионатында 23-орында аяқтады, Канадада бір ғана ұпай жинады.

Gethin made his debut in F1 for McLaren at the 1970 Dutch Grand Prix, replacing the team's founder, Bruce McLaren, who had been killed at the Goodwood Circuit earlier in the month. He joined a three car team which also included Andrea de Adamich and Dan Gurney. He qualified strongly at Zandvoort, taking 11th, 2.110s behind Jochen Rindt's pole time for Lotus. He was nine tenths of a second ahead of his more illustrious but ageing teammate Gurney. He engaged in a good fight early in the race with Henri Pescarolo's Matra, but soon got the better of the Frenchman and was still running in 10th when he had an accident on lap 19. Gethin missed the French and British Grands Prix, as former McLaren legend and 1967 world champion Denny Hulme drove the car, but he returned for the German Grand Prix. He qualified less impressively, being only 17th, and a tenth of a second behind Hulme, who had remained with the team on Gethin's return at the expense of Gurney. It was a disappointing race, as Gethin dropped to the back early on and retired after just 3 laps with a throttle failure. The Austrian Grand Prix at the Österreichring was next, and it was another disappointing qualifying session for Gethin, who was down in 21st and comprehensively trounced by his teammates Hulme and de Adamich. As other drivers fell by the wayside in the race, however, Gethin climbed consistently up the order, and was running as high as 8th before he was passed by Ignazio Giunti's Ferrari and Jo Siffert's March late on, but it was his first grand prix finish as he came home 10th. Gethin was again the rearmost of the McLaren cars at Monza for the Italian Grand Prix, but it was an improved performance, as he was 17th and as close as he had been to the pole time, 2.050 seconds behind Jacky Ickx's Ferrari. He started well in the race and was quickly up to 13th after good passes on teammate de Adamich and Ronnie Peterson's March. However, both Gethin and de Adamich soon suffered technical problems, and dropped to the back of the field, where they would stay until the end of the race, apart from brief periods ahead of Giunti and Tim Schenken's De Tomaso when they were experiencing their own problems. Due to the sheer attrition of the race, de Adamich was 8th at the end and Gethin 9th, although the Englishman was 8 laps down and therefore not classified. The Canadian Grand Prix at Mont Tremblant saw the season leave Europe and head towards its finale in the Americas, and it saw a resurgence in Gethin's form, as he out qualified both de Adamich and Hulme, coming 11th just 1.7 seconds behind Jackie Stewart's pole time. He played the race strategy well, and did not have to make any moves on the track, save one against Pescarolo. He was behind Hulme for a while, but the Kiwi retired with wheel problems. This left Gethin free to take 6th and his first points in F1. Hoping to continue this form, they arrived in Watkins Glen for the United States Grand Prix. It appeared that Gethin's Canada pace had not been carried over, as he was back behind Hulme and in 21st on the grid, 3.05 seconds behind Ickx on pole, although he was ahead of de Adamich. He raced strongly in the first half of the race, crucially getting ahead of the Brabhams of Jack Brabham and Rolf Stommelen, but both were able to pass him before too long. Tim Schenken and Clay Regazzoni, who was recovering from technical problems, also exposed his deficiencies in racecraft, leaving him 14th and last, and this was where he finished, 8 laps down on winner Emerson Fittipaldi in the Lotus. The season concluded with the Mexican Grand Prix at the Autódromo Hermanos Rodríguez in Mexico City, and Gethin was back on form, qualifying a season best 10th, over half a second ahead of Hulme. He raced strongly again, keeping the faster car of 1964 world champion John Surtees, in the car bearing his name, behind for a number of laps. However, the McLaren's reliability issues reared their ugly head again, and he slowed and finally stopped with engine failure on lap 28. The season ended with Gethin in 23rd in the world championship, with just 1 solitary point earned in Canada.

1971 жыл

Геттин 1971 жылы «Макларен» командасында қалды, енді командада екі машина ғана болды, Геттин тағы бір жыл Хулммен бірге жарысты. Оңтүстік Африканың Кьялами трассасында өткен алғашқы іріктеу кезеңі ағылшын үшін жақсы өтпеді, ол 11-орынды иеленді, өзінің атақты әріптесінен жарты секундқа, ал поул позициясын алған Жакки Стюарттан 1,8 секундқа қалып қойды. Хулм жеңіске жете алмай қалғанда, жарыс аяқталуға төрт айналым қалғанда техникалық бұзылысқа тап болды, ал Геттин тез арада артқа шегініп, жеті айналымда жанармай ағуынан жарыстан шықты. Испания Гран-приіне арналған Монжуик трассасы күнтізбеде келесі кезекте болды. Геттин мансабындағы ең жақсы нәтижесін көрсетіп, 7-орынды иеленді, поул позициясындағы Жакки Икстің «Феррариінен» 0,9 секунд қалып қойды және Хулмнен үш ондыққа басып өтті. Бірақ ол Хулм мен Марио Андреттидің екінші «Феррариінен» тез арада қалып қойды, жағдай түзтелгенде ол Франсуа Северттің «Тирреллінен» және Эмерсон Фиттипальдидің «Лотусынан» кейін 10-орынға түсті. Алайда, Андретти мен Фиттипальди жарыстан шыққаннан кейін ол 8-орынды иеленді және осы орында жарысты аяқтады. Өкінішке орай, ол 5-орын алған Хулмнан айтарлықтай нашар өнер көрсетті. Геттин үшін келесі сынақ Монако трассасындағы жарыс болды, бірақ ол іріктеу кезеңінде өзінен күткенді көрсетпеді, 14-орынды иеленді, Хулмнен 1,6 секундқа, ал Стюарттың поул уақытынан шамамен төрт секундқа қалып қойды. Бірінші айналымда ол Рольф Стоммеленнің «Surtees» машинасынан бір орын төмен түсті. Алайда, ол басқалардың жарыстан шығуы және Джон Суртисті сәтті басып өтуі арқасында біртіндеп орындарды қосқан. 23-айналымда кедергіге шағылысқанға дейін ол 11-орынға дейін көтерілді. Ол 1971 жылғы Италия Гран-приін Формула-1 тарихындағы ең жоғары орташа жылдамдықпен жеңіп алды (осы рекорд 2003 жылғы Ф1 маусымында Майкл Шумахер сол жарыста бұзғанға дейін), бірақ бұл оның жалғыз мәуелі жеңісі болды. Екінші орын алған Ронни Петерсонмен арада 0,01 секунд болды, бұл да рекордтық көрсеткіш. Шындығында, ол Формула-1 жарысының тікелей жетекшісі болған емес, өйткені соңғы айналымда төртінші орыннан бірінші орынға көтерілді.

Өлім

2011 жылдың желтоқсан айында 71 жасында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды.

F5000 Еуропа чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Кіруші Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Ұпай 1969 Church Farm Racing McLaren M10A Chevrolet 5.0 V8 OUL BRH BRH MAL SIL MON KOK ZAN SNE HOC OUL BRH 1-орын 2365 1970 Sid Taylor Racing McLaren M10B Chevrolet 5.0 V8 OUL BRH ZOL ZAN SIL BRH CAS MAL MON SIL MNZ AND SAL THR SIL OUL SNE HOC OUL BRH 1-орын 90 1971 Sid Taylor Racing McLaren M18 Chevrolet 5.0 V8 MAL SNE BRH MON SIL CAS MAL MNZ MAL THR SIL OUL SNE HOC OUL BRH BRH 12-орын 7 1973 Chevron Racing Cars Chevron B24 Chevrolet 5.0 V8 BRH MAL SIL SNE BRH MON SIL BRH OUL JYL ZAN SNE BRH 8-орын 65 Anglo American Racing Team OUL MAL MIS MAL 1974 Chevron Racing Team V. D. S. Chevron B28 Chevrolet 5.0 V8 BRH MAL SIL OUL BRH ZOL THR ZAN MUG MNZ MAL MON THR BRH OUL SNE MAL BRH 2-орын 186 1975 Racing Team V. D. S. Lola T400 Chevrolet 5.0 V8 BRH OUL BRH SIL ZOL ZAN THR SNE MAL THR BRH OUL SIL SNE MAL BRH 2-орын 143

Чемпионат емес нәтижелер

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Қатысушы Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 1968 Фрэнк Лайтгоу Жарыстар Брабхам BT21 (F2) BMW M12 2.0 L4 ROC INT OUL 1969 Шіркеу фермасы Жарыстар командасы McLaren M10A (F5000) Chevrolet 5.0 V8 ROC INT MAD OUL 1970 Брюс Макларен Мотор Жарыстар McLaren M7A Ford Cosworth DFV 3.0 V8 ROC Сид Тейлор Жарыстар McLaren M10B (F5000) Chevrolet 5.0 V8 INT OUL 1971 Брюс Макларен Мотор Жарыстар McLaren M14A Ford Cosworth DFV 3.0 V8 ARG ROC QUE SPR INT RIN Yardley Team BRM BRM P160 BRM P142 3.0 V12 OUL VIC 1972 Marlboro BRM BRM P160B BRM P142 3.0 V12 ROC BRA INT OUL REP BRM P160C VIC 1973 Chevron Racing Cars Chevron B24 (F5000) Chevrolet 5.0 V8 ROC INT 1974 Chevron Racing Team V. D. S. Chevron B28 (F5000) Chevrolet 5.0 V8 PRE ROC INT 1975 Racing Team V. D. S. Lola T400 (F5000) Chevrolet 5.0 V8 ROC INT SUI