Кіріспе
Неміс жарыс жүргізушісі (1943–1983)
Рольф Иоганн Стоммелен (11 шілде 1943 – 24 сәуір 1983) – Германияның Зиген қаласынан шыққан жарыс жүргізушісі. Ол 63 Формула-1 әлем чемпионатының Гран-присіне қатысып, бір мәрте тұғырға көтеріліп, барлығы 14 ұпай жинады. Сонымен қатар, ол бірнеше чемпионатқа кірмейтін Формула-1 жарыстарына қатысты. 1960-шы, 1970-шы жылдар мен 1980-шы жылдардың басындағы ең үздік төзімділік спортивтік автомобильдер жарыс жүргізушілерінің бірі Стоммелен Дэйтонаның 24 сағатын төрт рет жеңіп алды: 1968, 1978, 1980 және 1982 жылдары, ал 1967 жылы Porsche 910 көлігімен Тарга Флориода жеңіске жетті.
Мансап
Стоммелен 1969 жылы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Porsche 917 көлігімен поул позициясын жеңіп алды, ал бір жыл бұрын Porsche 908 көлігімен үшінші орын алған еді. Осы жылы ол Porsche 917 LH машинасымен Ле-Ман трассасының Мулсанн тік жолында рекордтық жылдамдыққа жеткен алғашқы адам болды. 1970 жылы ол Brabham командасымен Formula One дебютін жасады, демеушілік немiс журналы Auto, Motor und Sport-тан алынған болатын. 1970 жылдар бойы ол спорттық автомобильдермен (Toj және Porsche командалары) және Formula 1 жарыстарында қатысты. 1975 жылы Барселонадағы Монжуич паркінде өткен Испания Гран-присінің аяқталуына оқиғалы жағдай себеп болды. Жарыс барысында Hill GH1 көлігінің артқы қанаты бұзылып, көлігі көрермендердің қатарына ұшып кірді, нәтижесінде бес адам қаза тауып, ол өзі ауыр жарақат алды. Сауығып кеткен соң, Стоммелен спорттық автокөлік жарыстарына оралды, Alfa Romeo үшін жарыстарда жеңіске жетті және Дейтонаның 24 сағаттық жарысын тағы үш рет жеңіп алды. 1976 жылы Стоммелен 300 км-лік Нюрбургринг жарысында Porsche 936 машинасының тұңғыш жарысын жүргізу құрметіне ие болды. Қара түсті және ауа кіргішсіз болғандықтан, бұл 936 машинасы «қара жесір» деп аталды. Ол Патрик Депайе және Жан-Пьер Жабуильден кейін екінші орын алды, олардың Renault Alpine A442 зауыты бірінші және үшінші орындарды иеленді. Renault командасы Porsche-тің өз үйінде жеңіске жетуді мақсат еткен. Жарыс күні қатты жаңбыр жауып тұрғанда, Стоммелен старттан кейін Renault көлігін озуға мүкіндік алды. Кошбасшылыққа шыққан ол «Нордкехре» бұрылысына қарай жылдамдап, тежеп, Renault көліктерінің озуына орын берді. 2-ші айналымда 300 км-ден кейін көшбасшылықты қайтарып алмақ болған Renault көліктері су толыған жерге түсіп, тосқауылға соқтығысты, ал Стоммелен қайтадан көшбасшылыққа шықты. Осыдан кейін «Nordschleife-де Ролф Стоммеленнен кейін тежеуге ешкім батыл бармайды!» деген мәтел пайда болды. Алтыншы айналымнан кейін 936 машинасының газ педалі «ашық» күйде тұрып қалды. Бірақ бас тартпай, Стоммелен жарысты жалғастырды, бұрылыстарда негізгі қосқышты өшіріп тежеді, ал бұрылыстардан кейін жылдамдау үшін қайта қосты, нәтижесінде жарыстың соңында екінші орын алды. 1978 жылы Porsche зауыты оған «Мартини» түсіндегі Porsche 935 «Moby Dick» машинасымен жүргізуді тапсырды. 78 жылғы «Moby Dick» машинасы 3,2 литрлік турбо қозғалтқышымен жабдықталған, ол 845 ат күшіне ие болды. Стоммелен Мулсанн тік жолында 235 миль/сағ (365 км/сағ) жылдамдықпен ең жылдам адам атанды, бұл Porsche 936 және Renault Alpine A442B сияқты прототиптерден жоғары көрсеткіш еді. Қозғалтқыштың жоғары жанар май тұтынуына байланысты Стоммелен жеңіске жету үшін жиі пит-стоп жасауға мәжбүр болды. 1979 жылы ол Дик Барбур және актер Пол Ньюманмен бірге Ле-Манның 24 сағаттық жарысында жеңіске жақын келді, бірақ бұзылған доңғалақ гайкасы салдарынан 23 минуттық пит-стоптан кейін жарыстан шығып қалды. Егер Стоммелен әр айналымда командаластарынан бірнеше секунд жылдам болмағанда, команда осыншама жоғары нәтижеге жете алмас еді. Ол Toj SC320 прототиптік спорттық машиналарын да сәтті жүргізді, Alfa командасына қарсы жарыстарда жеңіске жетті (Toj – немістің шағын өндірушісі). 1971 жылы ол NASCAR Grand National сериясының бір жарысына Talladega Superspeedway трассасында бұрынғы Холман Муди Ford машинасымен қатысты, осы машинаны Марио Андретти 1967 жылы Дейтона 500 жарысында жеңіп алған еді. Бұл машинаны Роберт Джи (Дейл Эрнхардт-тің әкесі) Меркурий Циклон ретінде қайта жасады, Джейк Элдер экипаж бастығы болды. Кейін бұл машина 1972 жылы Кубок сериясында тұңғыш рет қатысқан тәуелсіз жүргізуші Даррел Уолтрипке сатылды және бүгінгі күні соңғысының мұражайында сақталуда. Ол сонымен қатар неміс GT чемпионаты Deutsche Rennsport Meisterschaft-те белсенді қатысып, 1977 жылы Жело Racing командасы үшін Porsche 935 машинасымен чемпион атанды. Нюрбургринг трассасындағы шебер жүргізуші Стоммелен онда өткізілетін жарыстарда үнемі жеңіске жететін. 1980 жылдары ол әлі де прототиптік пилот ретінде іздестіріліп, Кремер CK5, Lancia LC1 және Porsche 956 машиналарын жүргізуде табысқа жетті.
Өлім
Стоммелен 1983 жылғы 24 сәуірде Риверсайд халықаралық жарыс жолында өткен Лос-Анджелес Таймс Гран-при 6 сағаттық Халықаралық автоспорт ассоциациясының GT чемпионаты кезіндегі апатта қаза тапты. Ол Джон Фицпатриктің кіргізген 935 Porsche көлігінде, бірге жүргізуші Дерек Беллмен жарысқа қатысты. Стоммелен Беллден көлікті жаңа ғана алғанда, 190 миль/сағ (306 км/сағ) жылдамдықпен артқы қанаты механикалық іркілістен сынған кезде екінші орында келе жатқан еді. Көлік басқарылмай қалды, бетон қабырғаға ұсынып, аударылып, өртеніп кетті. Стоммелен күшті соққыдан, көкірек және бас жарақаттарынан көз жұмды.
Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері
Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Сыныбы Айналымдар 1965 Кристиан Пуаро Кристиан Пуаро Porsche 904 GT2.0 13 Аяқталмады Аяқталмады 1966 Porsche Жүйелік инженерия Гюнтер Класс Porsche 906/6L Carrera 6 S2.0 330 7-орын 1-орын 1967 Porsche Жүйелік инженерия Жохен Неерпаш Porsche 910/6K P2.0 351 6-орын 2-орын 1968 Porsche Жүйелік инженерия Жохен Неерпаш Porsche 908 P3.0 325 3-орын 2-орын 1969 Porsche Жүйелік инженерия Курт Ахренс Jr. Porsche 917 S5.0 148 Аяқталмады Аяқталмады 1970 Autodelta S. P. A. Нанни Галли Alfa Romeo T33/3 P3.0 213 Дисквалификация Дисквалификация 1972 Autodelta S. P. A. Нанни Галли Alfa Romeo T33/TT/3 S3.0 263 Аяқталмады Аяқталмады 1976 Martini Racing Porsche System Манфред Шурти Porsche 935 Gr.5 331 4-орын 1-орын 1977 Martini Racing Porsche System Манфред Шурти Porsche 935 Gr.5 52 Аяқталмады Аяқталмады 1978 Martini Racing Porsche System Манфред Шурти Porsche 935 Gr.5+2.0 326 8-орын 3-орын 1979 Dick Barbour Racing Пол Ньюман Дик Барбур Porsche 935 IMSA+2.5 299 2-орын 1-орын 1980 Gozzy Kremer Racing Тетсу Икузава Аксель Планкенхорн Porsche 935 Gr.5 167 Аяқталмады Аяқталмады 1982 Martini Racing Микеле Альборето Тео Фаби Lancia LC1 Gr.6 92 Аяқталмады Аяқталмады
NASCAR
(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)
Уинстон кубогы сериясы
NASCAR Винстон кубогы сериясының нәтижелері Жыл Командасы №. Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 Ұпайлар Сілтеме 1971 Holman Moody 52 Mercury RSD DAY DAY DAY ONT RCH CAR HCY BRI ATL CLB GPS SMR NWS MAR DAR TAL ASH KPT CLT DOV MCH RSD HOU GPS DAY BRI AST ISP TRN NSV ATL BGS ONA MCH TAL CLB HCY DAR MAR CLT DOV CAR MGR RCH NWS TWS NA 0