Дерек Уолкотттың "Омерос" поэмасы – Кариб теңізінің эпикалық суреті. Гомердің "Илиадасына" сілтемелер, маңызды туынды, Ұлт Достастығының үздік кітаптары тізімінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дерек Уолкотттың 1990 жылғы эпикалық поэмасы «Омерос» – Сент-Люсиялық жазушы Дерек Уолкотттың 1990 жылы тұңғыш рет жарық көрген эпикалық поэмасы. Бұл туынды жеті «кітапқа» бөлінген, олардың әрқайсысы алпыс төрт тараудан тұрады. Көптеген сыншылар «Омеросты» Уолкотттың ең көрнекті туындысы деп есептейді. 2022 жылы бұл поэма Елизавета II-нің таққа отырған күнінің алтын мерейтойын тойлауға арналған, Ұлттар Достастығының 70 жазушысынан іріктелген «Big Jubilee Read» тізіміне қосылды.
1990 epic poem by Derek Walcott
Omeros is an epic poem by Saint Lucian writer Derek Walcott, first published in 1990. The work is divided into seven "books" containing a total of sixty four chapters. Many critics view Omeros as Walcott's finest work. In 2022, it was included on the "Big Jubilee Read" list of 70 books by Commonwealth authors, selected to celebrate the Platinum Jubilee of Elizabeth II.
Шолу
Поэма Гомер мен оның маңызды кейіпкерлеріне еркін сілтеме жасайды және олардың мотивтерін қайталайды. Поэманың басты кейіпкерлері – арал балықшылары Ахилл мен Гектор, зейнеткер ағылшын офицері майор Планкетт пен оның әйелі Мод, үй қызметшісі Хелен, соқыр Жеті теңіз (Гомердің символдық бейнесі) және автордың өзі. Поэманың негізгі оқиғасы Уолкотттың туып өскен Сент-Люсия аралында болса да, ол Бруклин, Массачусетс (Уолкотт сол кезде тұрып, сабақ берген жер) көріністерін де қамтиды, сондай-ақ Ахилл кейіпкері Африкадан Америкаға құл кемесімен саяхатты елестетеді. Сонымен қатар, поэманың бесінші кітабында Уолкотт Лиссабон, Лондон, Дублин, Рим және Торонто сияқты әлемнің әртүрлі қалаларындағы саяхаттары туралы әңгімелейді. Сент-Люсия аралы 18 ғасырда «Батыс Үндістанның Еленасы» деп танымал болды, себебі француз бен ағылшыздар арасында аралдың отарлық бақылауы жиі алмасып отырды, олар Солтүстік Америкаға қатысты стратегиялық орналасуы үшін күресті. Бұл атауға сілтеме жасай отырып, Уолкотт аралды кейде «Гелен» деп аталатын кейіпкер ретінде бейнелейді, бұл аралды Гомердің Еленасына да, үй қызметшісі Еленаға да байланыстырады. Дәстүрлі эпостық өлеңдерден айырмашылығы, Уолкотт баяндауды кейіпкерлері мен өзінің дауысы арасында бөліп береді, сондықтан оның эпосында басты кейіпкер немесе «батыр» жоқ. Сонымен қатар, оның әңгімесі нақты, сызықтық жолмен жүрмейді. Керісінше, Уолкотт уақыт ішінде және кейіпкерден кейіпкерге, сюжеттік құрылымға көп мән берместен секіреді. Бұл тенденциялар, Уолкоттың өлеңге өзін енгізуімен, сондай-ақ кейіпкерлеріне ойдан шығарылған туындылар ретінде берген түсініктемесімен бірігіп, өлеңді постмодернистік эпосқа айналдырады. Өлеңнің көп бөлігі 20 ғасырдың соңында орын алса да, өлеңнің басқа кезеңдердегі оқиғалар да бар. Мысалы, 18 ғасырдың соңында Батыс Үндістандағы оқиғалар (Ахилл мен Планкетт кейіпкерлерінің ата-бабалары туралы) орын алған тараулар бар. Бұл үзінділерде 1782 жылы Сент-Люсия жағалауында болған Сент-Люсия шайқасы сипатталады, онда адмирал Джордж Роднидің (поэмада пайда болады) басшылығымен британдық флот француздарды жеңіп, аяқталды. Тағы бір мысал ретінде, поэманың 4 және 5-кітаптарында Уолкотт Дакотадағы Лакота Сиукс үнді тайпасының құқықтары үшін жұмыс істеген 19 ғасырлық белсенді Кэролайн Уэлдон туралы және оның дауысында жазады. «Омерос» сюжеті кітаптың барлық бөлігін қиылысқан үш негізгі сюжеттік желіге бөлінеді. Біріншісі – Ахилл мен Гектордың Еленаға деген махаббатына байланысты Гомердің бәсекесі. Сонымен қатар, Гомердің Филоктетінен әсер алған, жарақат алған балықшы Филоктет деген кішігірім кейіпкер бар. Екінші желі – майор Планкетт пен оның әйелі Модтың аралда өмір сүріп, Сент-Люсияның британдық отарлау тарихымен келісуі керектігінің өзара байланысты тарихы. Соңғысы – Уолкоттың өзіндік өмірбаянының баяндауы. Уолкотт миф пен тарихты қолдана отырып, отаршылдықтан туған заманауилыққа қарсы тұру үшін дәстүрге қайта оралу қажеттігін айтады. Ланс Каллахан «көптеген жолдар он екі буыннан тұрса да, өлеңнің метрикалық құрылымы өте әртүрлі, кейде ол еркін өлеңде сияқты көрінеді» деп атап өтті. Джилл Гидмарк «Уолкотт сызықтары, метрикалық емес, бірдей ұзындықта», - деп атап өтті. 4-кітаптың алғашқы тарауының бір қысқаша бөлімі (III бөлім) үшін Уолкотт үш жолды формамен толықтай үзіліп, тетраметрде рифмалық парталар жазады.
The poem very loosely echoes and references Homer and some of his major characters from the Iliad. Some of the poem's major characters include the island fishermen Achille and Hector, the retired English officer Major Plunkett and his wife Maud, the housemaid Helen, the blind man Seven Seas (who symbolically represents Homer), and the author himself. Although the main narrative of the poem takes place on the island of St. Lucia, where Walcott was born and raised, Walcott also includes scenes from Brookline, Massachusetts (where Walcott was living and teaching at the time of the poem's composition) and the character Achille imagines a voyage from Africa onto a slave ship that's headed for the Americas; also, in Book Five of the poem, Walcott narrates some of his travel experiences in a variety of cities around the world, including Lisbon, London, Dublin, Rome, and Toronto. The island of Saint Lucia was historically known as "the Helen of the West Indies" during the 18th century because colonial control of the island frequently changed hands between the French and English who fought over the island due to its strategic location vis a vis North America. In reference to this appellation, Walcott sometimes personifies the island as if it is a character referred to as "Helen," symbolically tying the island to both the Homeric Helen as well as to the housemaid Helen. Unlike a conventional epic poem, Walcott divides the narrative between his characters and his own voice so that his epic has no main protagonist or "hero”. Moreover, his narrative does not follow a clear, linear path. Instead, Walcott jumps around in time and from character to character without much concern for narrative plotting. These tendencies, combined with Walcott's insertion of himself into the poem, as well as his commentary on his characters as fictional creations, make the poem a postmodernist epic. Although most of the poem is supposed to take place in the late 20th century, there are sections of the poem that take place in other time periods. For instance, there are chapters that take place in the West Indies in the late 18th century (following the ancestors of the characters Achille and Plunkett). These passages describe the Battle of the Saintes which took place off the coast of St. Lucia in 1782 and ended with the British fleet, under the command of Admiral George Rodney (who appears in the poem), defeating the French. For another example, in Books 4 and 5 of the poem, Walcott also writes about and in the voice of the 19th century activist Caroline Weldon who worked on behalf of the rights of the Lakota Sioux Indian tribe in the Dakotas. The plot of Omeros can be divided into three main narrative threads that crisscross throughout the book. The first one follows the Homeric rivalry of Achille and Hector over their love for Helen. There is also a minor character named Philoctete, an injured fisherman, inspired by Homer's Philoctetes. The second thread is the interwoven story of Major Plunkett and his wife Maud, who live on the island and must reconcile themselves to the history of British colonization of St. Lucia. The final thread is the autobiographical narrative of Walcott himself. Walcott, by using myth and history, advocates the need to return to traditions in order to challenge the modernity born out of colonialism. Lance Callahan notes that "despite the fact that most lines are composed of twelve syllables, so wildly varied is the metrical construction of the poem that at times it gives the appearance of being in free verse." Jill Gidmark notes that "Walcott’s lines are visually, though not metrically, the same length." For one brief section (Section III) of the opening chapter of Book 4, Walcott breaks completely with the three line form and writes rhyming couplets in tetrameter.
Қабылдау
1990 жылы жарық көргеннен кейін көп ұзамай "Омерос" шығармасы "Вашингтон Пост" және "Нью-Йорк Таймс Бук Ривью" сияқты басылымдардан жоғары баға алды, соңғысы оны "1990 жылғы ең жақсы кітаптардың" бірі деп танып, "Уолкотттың ең көрнекті поэзиялық туындыларының бірі" деп атады. 1991 жылы кітап WH Smith әдеби сыйлығына ие болды. 1992 жылы Уолкотт әдебиет бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды. Сыйлықты табыс еткен Нобель комитетінің мүшесі, профессор Кьелл Эсмарк, Уолкотттың сол кездегі соңғы жетістігі – "Омерос" туындысын ерекше атап көрсетіп, оны "маңызды еңбек" деп бағалады. Уолкотт кітаптың мұқабасын өзі суреттеді, онда оның басты кейіпкерлері теңізде бірге қайықта бейнеленген. 2004 жылы "Нью-Йоркер" журналының сыншысы Хилтон Алс бұл кітапты "Уолкотттың шедеврі" деп атап, өлеңді "Уолкотттың классицизмі мен оның туған жерге деген құрметінің тамаша үйлесімі" деп сипаттады.
Soon after its publication in 1990, Omeros received praise from publications like The Washington Post and The New York Times Book Review, the latter of which chose the book as one of its "Best Books of 1990" and called it "one of Mr. Walcott's finest poetic works." The book also won the WH Smith Literary Award in 1991. In 1992, Walcott was also awarded the Nobel Prize for Literature, and the Nobel committee member who presented the award, Professor Kjell Espmark, singled out Walcott's most recent achievement at the time, Omeros, recognizing the book as a "major work". Walcott painted the cover for the book, which depicts some of his main characters at sea together in a boat. In 2004, the critic Hilton Als of The New Yorker called the book "Walcott's masterpiece" and characterized the poem as "the perfect marriage of Walcott’s classicism and his nativism".
Кезеңнен кезеңге бейімдеу
Уолкотт өзінің өлеңін Лондонның Шекспирдің Глобусындағы Сэм Ванамейкер театрында сахналық қойылым үшін бейімдеді. Басты рөлдерді Сент-Люсиялық актер Жүсіп Марселл және Джейд Анука сомдады, қойылым 2014 жылдың мамыр және маусым айларында көрсетілді және 2015 жылдың қазан айында қайта қойылды.
Walcott has adapted his poem for performance at the Sam Wanamaker Playhouse, Shakespeare's Globe, London. Starring Saint Lucian actor Joseph Marcell and Jade Anouka, it was presented in May and June 2014, and was reprised in October 2015.