Кіріспе

Бір көзді жариялау, сондай-ақ бір көздік жариялау деп те аталатын мазмұнды басқару әдісі, бір бастапқы мазмұнды әртүрлі медиа форматтарында және бірнеше рет пайдалануға мүмкіндік береді. Еңбекті көп талап ететін және қымбат редакциялау жұмысы тек бір құжат бойынша бір рет ғана жасалуы керек; осы бастапқы құжат (нақты ақиқаттың жалғыз көзі) бір орында сақталып, қайта қолданылады. Бұл қателіктердің болу ықтималдығын азайтады, себебі түзетулер бастапқы құжатта бір рет ғана енгізіледі. Бір көзді жариялаудың артықшылықтары көбінесе пайдаланушыға емес, редакторға тиесілі. Пайдаланушы терминология мен ақпараттың тұрақтылығынан пайда көреді. Бұл мазмұн менеджерінің негізгі мазмұнға жүйелі ұғымдаманы қолданғанын болжайды (Дұрыс емес ұғымдама бір көзді жариялауды тиімсіз етеді).

Анықтама

Бір көзбен жариялаудың жалпы анықтамасы бар болғанмен, бір көзбен жариялау мен көп арналы жариялау арасындағы нақты ресми айырма жасалмаған, сондай-ақ мұндай айырманы белгілейтін ресми басқару органдары да жоқ. Бір көзбен жариялау көбінесе авторлық құралда бір көздік құжатты жасау және осы құжатты түрлендіру арқылы әртүрлі файл форматтарына немесе тілдерге (немесе екеуіне де) ең аз күш жұмсап қолдану ретінде түсініледі. Көп арналы жариялауды бір көзбен жариялаудың синонимі деп қарастыруға болады, немесе бір көздік құжат болғанымен, процестің өзі осы көздің жай ғана көшірмесінен гөрі көбірек нәтиже беруі мүмкін. MS DOS-тың графикалық интерфейстермен ығысып қалғаннан кейін, анықтамалық файлдар экранның төменгі жағындағы оқылмайтын мәтіннен WinHelp сияқты гипермәтіндік жүйелерге айналды. Экрандағы анықтамалық интерфейстер бағдарламалық қамтамасыз ету компанияларына өнімдерімен бірге үлкен, қымбат анықтамалық нұсқаулықтарды басып шығарудан бас тартуға мүмкіндік берді, бұл өндіруші де, тұтынушы да үшін шығындарды азайтты. Бұл жүйе жаңа мүмкіндіктерді де ашты, көптеген әзірлеушілер жариялау туралы ойлау жолын түбірінен өзгертті. Бағдарламалық құжаттаманы жазушылар дәстүрлі кітаптарды жазудан электрондық жариялауды жазуға көшкенімен, олар көп форматта қайта пайдалануға болатын орталық құжаттардың авторларына айналды. 1990 жылдардың ортасынан соңына қарай дамыған XML бір көзбен жариялау әдісінің дамуына да үлкен үлес қосты. XML – бұл таңбалау тілі, ол әзірлеушілерге құжаттамасын екі деңгейге бөлуге мүмкіндік береді: презентацияға негізделген қабық тәрізді деңгей және нақты жазылған мазмұнға негізделген ядролық деңгей. Бұл әдіс әзірлеушілерге мазмұнды бір рет ғана жазуға және оны әртүрлі форматтар мен тарату тәсілдерінде ауыстыруға мүмкіндік береді. 1990 жылдардың ортасында бірнеше компания техникалық құжаттама (Boeing Helicopter, Sikorsky Aviation және Pratt & Whitney Canada) және пайдаланушы нұсқаулықтары (Ford иелерінің нұсқаулықтары) үшін бір көздік мазмұнды жасау және пайдалануды бастады. Бұл тәсілдің негізгі идеясы – дискретті бөліктерге бөлінбейтін күрделі, иерархиялық мазмұнды SGML және XML мүмкіндіктерін пайдалана отырып, бір құжат ішіндегі айырмашылықтарды белгілеп, әртүрлі талаптарға сәйкес қолдануға болатындығы еді. Мысалы, Ford өзінің жалғыз иесінің нұсқаулық файлдарын таңбалап, 12 модельдік жылды бір ғана аяқталған файлда жұмыс істейтін шешім скрипті арқылы жасауға мүмкіндік алды. Pratt & Whitney де реактивтік қозғалтқыш нұсқаулықтарының 20 қосалқы жиынтығын бір көздік файлдарда таңбалап, жариялау кезінде қажетті нұсқаны шақыра алды. World Book Encyclopedia да американдық және британдық ағылшын тілдеріндегі мақалаларын таңбалау үшін осы тәсілді қолданды. 2000 жылдардың басынан бастап бір көзбен жариялау техникалық аударма саласында жиі қолданыла бастады. Бұл әдіс әлі де бірдей материалды әртүрлі тілдерде жариялаудың ең тиімді тәсілі саналады. Мысалы, баспа түріндегі нұсқаулық аударылғаннан кейін, осы нұсқаулықпен бірге келетін бағдарламалық қамтамасыз етуге арналған онлайн көмек осы әдіс арқылы автоматты түрде жасалуы мүмкін. Бүкіл нұсқаулық үшін метадеректер жасалып, жеке беттер немесе файлдар осы метадеректерден бір қадаммен аударылуы мүмкін, бұл ақпаратты немесе тіпті деректер базасының құрылымын қайта жасау қажеттілігін жояды. Бір көзбен жариялау ондаған жылдар бойы қолданылып келсе де, 2010 жылдардан бастап оның маңыздылығы артып келеді. Ақпараттық өнімдерді тұтынудың өсуімен және мақсатты аудиторияның санының артуымен бірге әзірлеушілер мен мазмұн жасаушылардың жұмысы да артады. Бағдарламалық жасақтама және оның құжаттамасы саласында бір көзбен жариялауды қабылдау немесе операцияларды ескіргенге дейін жеткізу туралы пікір қалыптасқан. Техникалық аудармада кеңінен қолданыла тұра, индекстеу кезінде қателіктер болуы мүмкін. Екі сөз ағылшын тілінде синонимдер болғанымен, басқа тілде олар синонимдер болмауы мүмкін. Бір көзден алынған құжатта индекс автоматты түрде аударылады және екі сөз синоним ретінде көрсетіледі. Бұл олар бастапқы тілде синонимдер болғандықтан, ал мақсатты тілде олар синоним емес.