Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ташнад (; венгрше: Tasnád, венгрше айтылуы: ; немісше: Trestenburg) – Румынияның Кришана аймағындағы Сату-Маре округінің қаласы. Ол бес ауылды басқарады: Бляжа (Tasnádbalázsháza), Циг (Csög), Ратью (Ráctanya), Sărăuad (Tasnádszarvad) және Валеа Мори (Tasnádmalomszeg). Қала орталығынан шамамен арақашықтықта Ташнад геотермалды курорты орналасқан, ол Румынияда және шетелде жылу суларымен белгілі.
Tășnad (; Hungarian: Tasnád, Hungarian pronunciation: ; German: Trestenburg) is a town in Satu Mare County, Crișana, Romania. It administers five villages: Blaja (Tasnádbalázsháza), Cig (Csög), Rațiu (Ráctanya), Sărăuad (Tasnádszarvad) and Valea Morii (Tasnádmalomszeg). At about from the center lies Tășnad geothermal Spa, known in Romania and abroad for its thermal waters.
Демография
2021 жылғы санақта Ташнадтың халқы 8 058 адамды құрады. 2011 жылғы санақ бойынша қалада 8411 адам тұрды; олардың 51,1% румындықтар, 36,2% мажарлар, 11,4% романдар және 1,1% басқа ұлт өкілдері болды. 2022 жылға қарай қалада Реформат шіркеуі, баптист шіркеуі, православие кафедралық соборы, рим-католик шіркеуі және грек-католик шіркеуі орналасқан. Доктор Абрахам Фукс Ташнад қаласының Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі тарихы туралы толық кітап жазды. Кітап еврей тілінде жазылған және 1944 жылы жойылғанға дейін осы шағын қаладағы еврейлердің жантық өмірін сипаттайды.
At the 2021 census, Tășnad had a population of 8,058. At the 2011 census, there were 8,411 people living within the city; of those, 51.1% were ethnic Romanians, while 36.2% are ethnic Hungarians, 11.4% ethnic Romani, and 1,1% others. As of 2022, the city contains the Reformed Church, a Baptist Church, the Orthodox cathedral, a Roman Catholic church, and a Greek Catholic church. Dr. Abraham Fuchs wrote a comprehensive historical book about Tășnad as it was up to World War II. The book is in Hebrew and describes the vibrant Jewish life in this small town up until its destruction in 1944.
Тарих
Спа аймағындағы Ташнад Сере археологиялық қазбаларында неолиттік Кёрес, Писколт және Баден мәдениеттерінің жәдігерлері, сондай-ақ кейінгі темір дәуірі мен көші-қон кезеңінің іздері (Черняхов мәдениеті) табылған. 2012 жылдан бері Лондон археология институтының қызметкері Ульрике Соммер Сату-Маре мұражайымен бірлесіп Кёрес ескерігін қазба жұмыстарынан зерттеп келеді. 1876 жылға дейін Ташнад Közép Szolnok округінің құрамында болды, содан кейін Венгрия Корольдігінің жаңа құрылған Szilágy округіне қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен Австрия-Мажарстан империясының ыдырауынан және Трансильванияның Румыниямен бірігуі жарияланғаннан кейін, Румыния армиясы 1919 жылғы сәуір айында Мажар-Румыния соғысы барысында Ташнадты бақылауға алды. Қала 1920 жылғы маусымда Трианон шартының талаптарына сәйкес Румыния Корольдігіне өткен аумақтың ресми бөлігіне айналды. 1940 жылғы тамызда, нацистік Германияның қолдауымен, Екінші Вена шешімі қабылданды және Венгрия Румыниядан Солтүстік Трансильвания аумағын (оның ішінде Ташнадты) қайтарып алды. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында, 1944 жылғы қазан айында қала румын және совет әскерлерімен венгр және неміс әскерлерінен қайтарылып алынды.
At the archaeological site of Tășnad Sere in the Spa area, finds from the Neolithic Körös, Pișcolt and Baden cultures have been made as well as remains from the late Iron Age and the migration period (Chernyakhov culture). Since 2012, Ulrike Sommer from the Institute of archaeology London conducts excavations of the Körös site together with the Satu Mare Museum. Until 1876, Tășnad was part of Közép Szolnok County when it was incorporated in the newly formed Szilágy County of the Kingdom of Hungary. After the collapse of Austria Hungary at the end of World War I, and the declaration of the Union of Transylvania with Romania, the Romanian Army took control of Tășnad in April 1919, during the Hungarian–Romanian War. The city officially became part of the territory ceded to the Kingdom of Romania in June 1920 under the terms of the Treaty of Trianon. In August 1940, under the auspices of Nazi Germany, which imposed the Second Vienna Award, Hungary retook the territory of Northern Transylvania (which included Tășnad) from Romania. Towards the end of World War II, however, the city was taken back from Hungarian and German troops by Romanian and Soviet forces in October 1944.