Протестанттық теологияның гиперкальвинизм саласы

Гиперкальвинизм – протестанттық теологияның бағыты. Құдайдың мәңгілік таңдауы, құтқарылуда адамның рөлінің шектеулігі, ішкі сезім арқылы сенімділік туралы ақпарат.

14 мин оқу

100%

Дереккөз: Hyper-Calvinism — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Протестанттық теологияның саласы
Гиперкальвинизм – протестанттық теологияның саласы, ол суперлапсаризмге, яғни мәңгілік құтқарылуға (Құдай уақыттан бұрын сайлап алады) ерекше мән береді. Онда Мәсіхтің құнасының өтелуі таңдалмағандар үшін түсіну қиын болды және болады, ал адамның құтқарылуына қатысы шамалы, себебі құтқарылуға қарсы тұруға ештеңе істей алмайды. Гиперкальвинизмде дәстүрлі кальвинизмге қарағанда жақындыруға көбірек мән берілмейді, ал құтқарылуға сенімділік адамның ішкі тексеруі арқылы анықталады. (Тун, Питер. Ағылшын тіліндегі Гиперкальвинизмнің пайда болуы 1689–1765. Юджин, ОР: Wipf and Stock Publishers. 2011 (1967), 144–145-беттер)

Кейде бұл кальвинизмнің бір түрі деп есептелсе де, сыншылар дәстүрлі кальвинистік сенімдерден айырмашылықтарын баса көрсетеді. Гиперкальвинизм Мәсіхтің құнасының өтелуінің «жеткіліктілігі мен тиімділігі» тұрғысынан дәстүрлі кальвинизмнен өзгешеленеді. Кальвинизмдегі алдын-ала белгілеу дәстүрлі түрде тек таңдалғандар ғана Мәсіхтің құнасының өтелуін түсіне алады деп санайды, бірақ құнасының өтелуінің жеткіліктілігі барлық адамзатқа таралады. Ал Гиперкальвинизм құнасының өтелуі тек таңдалғандарға ғана жеткілікті деп тұжырымдайды. Бұл термин 19 ғасырда пайда болды, ал одан бұрын «жалған кальвинизм» және «Жоғары кальвинизм» сияқты сөздер қолданылды, кейде олар жағымсыз сипаттама ретінде қолданылды. Терминнің мағынасы шашыраңқы болуы мүмкін, және дәстүрлі кальвинизмнен айырмашылығы әрқашан анық емес. Джим Эллис сияқты авторлар Гиперкальвинизм ұғымы кейде теологиялық тұрғыдан консервативті бағыттарға, сөйлеушінің нанымынан гөрі, кеңінен қолданылуы мүмкін деп санайды. Дегенмен, Гиперкальвинизм 18 ғасыр теологы Джон Гилл сияқты тұлғалармен байланысты ерекше теологиялық сала ретінде қарастырылады.

Анықтамалар

Питер Тунның айтуынша, "Гиперкальвинизм" термині 19-шы ғасырда кеңінен қолданыла бастады, ал "Жалған кальвинизм" және "Жоғары кальвинизм" терминдері осы доктриналық көзқарастарды анықтау үшін 18-шы ғасырдың соңында қолданылған. "Жоғары кальвинизм" кейде Гиперкальвинизмнің синонимі ретінде, ал кейде Дорт канондарының (1619) кальвинизмінің синонимі ретінде қолданылған. Дорт канондарында шектеулі құрбандық туралы ілім оқытылса да, бұрынғы буын арасында "Гиперкальвинизм" термині құрбандықтың барлық адамзат үшін жеткілікті екенін немесе Мәсіхтің өлімінде жалпы мақсат бар деген көзқарасты қабылдамайтындарды анықтау үшін қолданылған.

Терминнің тарихи анықтамасы

1825 жылы жарық көрген өзінің басылымында Джордж Крофт гиперкальвинизмді Мәсіхтің өлімінің нақты бір мақсатын ұстану және жалпы мақсаттан бас тарту деп анықтады. Ол сондай-ақ гиперкальвинистердің көбінесе жоғары кальвинистер деп аталатынын, себебі олардың көзқарастары нағыз кальвинизмнен асып түсетінін айтады: Мәсіхтің өлімі "ешқандай жағдайда" барлық адамның құтқарылуы үшін болды деп мойындамау, құтқарылу үшін Мәсіхке сенуге баршаны шақырмау, шақырулар тек "құштарларға" ғана жасалуы керек деп талап ету және қасиеттілікке кедергі келтіретін антиномиялық ілімдерді ұстану. 1904 жылғы протестант сөздігінде Чарльз Нил гиперкальвинизмді шектеулі құрбандық теориясын қолдайтын және жақсы жаңалықты шақыруларын таңдалғандармен ғана шектейтін көзқарас деп түсіндірді.

Терминнің қазіргі заманғы анықтамасы

Қазіргі заманғы Гиперкальвинизм анықтамалары оны Кальвинизмнің шектеулі құрбандық немесе супралапсариандық сияқты ұстанымдарынан ажыратады. Иен Мюррей басқаша көзқарас ұстанады, ол "өкінуге және сенуге жасалған жалпы шақыруды" жоққа шығаруға және "күнә мен қажеттілік сезімін сезінетіндерді ғана Мәсіхке шақыруға құқығымыз бар" деген пікірге баса назар аударады. Джим Эллис "Гиперкальвинизмнің түпкілікті қатесін анықтау" қиын дейді, себебі көптеген анықтамалар "оның және нақты Кальвинизмнің арасындағы шекараны бұлыңдатады" және олардың көпшілігі Бес Ұстанымды Кальвинизмге көзқарастың айқын қарсылығын қамтиды. Дегенмен, Гиперкальвинистер деп танылғандарға Джон Скепп (1721 жылы қайтыс болған), Льюис Уэйман (1764 жылы қайтыс болған), Джон Брайн (1765 жылы қайтыс болған) кіреді.

Дэвид Энгельсма өзінің Америкадағы Протестант реформаланған шіркеулері деген діни ұйымының "Жақсы ниетпен Жақсы Жаңалықты ұсынуды" қабылдамағаны үшін "Гиперкальвинистер" деп аталып келгенін айтады. Энгельсма бұл атаумен келіспейді және Гиперкальвинизм – "Құдайдың уағыздаудағы әрбір адамды өкінуге және сенуге шақыруын жоққа шығару", сондай-ақ "шіркеудің уағыздаудағы әрбір адамды шақыруы керек" және "күнәсін тазаламағандардың өкінуге және сенуге міндеттілігі бар" дегенге қарсылық екенін мәлімдейді. Бұл мақалалардағы Гиперкальвинизм Ричард Бакстер сияқты адамдардың амиралдизміне реакция ретінде туындады. Дж.И. Пакердің сөзіне сүйенсек, Бакстер "реформалық, арминиандық және римдік ізгілік ілімдері арасындағы эклектикалық орта жолды ойлап тапты: Құдайдың патшалығын қазіргі саяси идеялар тұрғысынан түсіндіре отырып, ол Мәсіхтің өлімін жалпы құтқару актісі ретінде түсіндірді (жазалық және орынбасарлық, бірақ толық орынбасу емес), оның нәтижесінде Құдай өкінушілерге кешірім мен рақым көрсетілген жаңа заң шығарды. Өкіну және сенім, бұл заңға бағыну болып табылады, және осы арқылы сенушінің жеке құтқарылуына жол ашылады."

"Евангелие стандартты" сенім мақалалары мен дін қызметкерлерінің мәлімдемелері

28-бапта Ричард Бакстердің жалпы құтқарылу туралы көзқарасы қабылданбайды және таңдалмаған адамдар үшін Мәсіхте рақымның қалдығы бар екені жоққа шығарылады, егер олар қабылдаса ғана. Баптист пасторы Дэниел Уитакер «Бакстериандыққа» қарсы пікір білдірді және оны Мәсіх тек таңдалғандар үшін ғана қасақана өлген, бірақ қалғандары үшін жеткілікті деп түсіндірді. Ол Бакстердің көзқарасы бойынша, Мәсіхтің өлімі жеткілікті болғандықтан, таңдалмаған адамдар үшін мүмкін және ықтимал құтқарылу бар деп сенді. Джон Стивенс, басқа да баптист пасторы, Мәсіх ешқашан құтқармақ ниеті болмағандарды құтқаруға «жеткіліксіз» дейді. Ол Мәсіх ешкімге «белгісіз» пайда келтірмегенін және оның құрметті құны бөліне немесе шатастырыла алмайды деп түсіндірді. Барлық адамдарға ерекшеленбеген Евангелиенің ұсынылымын жоққа шығару 24-бапта Евангелиенің шақырулары тек өздерінің Мәсіхке деген қажеттіліктерін сезінетін саналы күнәкарларға арналғаны мойындалады. 27-бапта таңдалмағандардың Киелі Рухпен нұрланып, рақымды қабылдауы мүмкін емес екені жоққа шығарылады. 29-бапта Ізгі хабардың барлық әлемге ешкімді айырмай уағыздалуы керек екені мойындалады. Ағылшын баптист пасторы Джон Гилл ешкімге де жалпылама рақым ұсынылмайтынын, бірақ рақым мен құтқарылу Ізгі хабарда жарияланып, ашылатынын мәлімдеді. Англиялық Англикан шіркеуінің пасторы Роберт Хокер Исаның тек шаршаған және ауыр жүк көтергендерді ғана шақырғанын айтты. Ол баршаны шақырудың «Жазбаларға тікелей қайшы келетініне» сенді. Ол сондай-ақ, Мәсіхті ұсынуға тырысу «құдайға қарсы сөйлеуге» жақын екенін және тәндік әлемді сенім мен өкінуге шақыратындар Жазбаларды да, Құдайдың күшін де білмейді деп түсіндірді. Міндетті сенімді жоққа шығару 26-бапта табиғи адамға «рухани және құтқарушы» өкінуге және сенуге қатысты ескертулер немесе міндеттер берілмеуі керек екені мойындалады. 26-баптың қандай мақсатта қолданылғаны туралы пікірталас туды. Дж. Х. Госден «Евангелие стандартты баптистердің сенімі» кітабында бұл мақаланың сенбеушіліктің күнәсін азайтуға бағытталмағанын түсіндірді. Ол бұл мақаланы адамның «әрбір жеке тұлға» Мәсіхтің құтқару жұмысына кіргеніне сенуге міндетті емес екенін жоққа шығару деп түсіндірді және ол адамның Құдайдың ашылған сөзі мен істеріне қарсы «сенбеушілігі үшін жауапты екенін» растады. Баптист пасторы Уильям Стайлз міндетті сенімнің еңбек келісімін рақым келісімімен араластыратынын және сенімді заңның ісі деп санайды. В. Китчен «Стрикт баптистер» журналында міндетті сенімнің, Мәсіх өзі үшін өлгеніне сенуге барлық адамды шақыру арқылы, құтқарудағы жалпы мақсатты білдіретінін түсіндірді.

Denial of sufficient grace in the atonement for all personsArticle 28 states a rejection of the general redemption view of Richard Baxter and a denial that there is a residue of grace in Christ for non elect persons if they will only accept it. The Baptist minister Daniel Whitaker reasoned against "Baxterianism" and defined it as the teaching that Christ died intentionally for the elect only, but sufficiently for the rest. He believed that the Baxterian view allowed a possible and probable salvation for non elect persons from the sufficiency of the death of Christ. John Stevens, also a Baptist minister, affirmed that the atonement is "insufficient" to save those whom Christ never intended to save. He reasoned that Christ has never benefited any person "unintentionally" and that his meritorious worth should not be divided or confounded. Denial of indiscriminate offers of the gospel to all personsArticle 24 states a confession that invitations of the gospel are only for sensible sinners who are made aware of their need for Christ. Article 27 states a denial that the non elect are ever enlightened by the Holy Spirit to receive grace. Article 29 states a confession that the gospel is to be preached in all the world without indiscriminate offers of the gospel to all. The English Baptist pastor John Gill denied that there are universal offers of grace made to any, but that grace and salvation are published and revealed in the gospel. The English Anglican Church pastor Robert Hawker contended that Jesus only invited the weary and heavy laden. He believed that it is in "direct contradiction to scripture" to invite all. He also reasoned that an attempt to offer Christ is "little short of blasphemy" and those who make invitations to allure the carnal world to faith and repentance know not the scriptures nor the power of God. Denial of duty faithArticle 26 states a confession that the natural man should not be given exhortation or duties to "spiritually and savingly" repent and believe. Article 26 has been a subject of controversy concerning what was intended. In his book "What Gospel Standard Baptists Believe", J. H. Gosden clarifies that this article is not meant to minimize the sin of unbelief. He understood this article to be a denial that man is duty bound to believe "each individual is himself" included in the redemption work of Christ and he affirmed that man is "inexcusable in his unbelief" against God's revealed word and works. The Baptist pastor William Styles reasoned that duty faith blends the covenant of works with the covenant of grace and makes faith a work of the law. W. Kitchen reasoned in a Strict Baptists magazine that duty faith would imply a universal design in the atonement by calling on all persons to exercise a faith which grants them to believe Jesus gave himself for them.

Православтық кальвинистік ілім

"Гиперкальвинизм" құрбандықтың жеткіліктілігі оның нәтижелілігімен шектеледі деп санайды, ал "Ортодоксалды кальвинизм" Мәсіхтің бүкіл әлем үшін жеткілікті түрде қасірет көргенін, бірақ нәтижелі түрде тек сайланғандар үшін ғана болғанын айтады.

Джон Кальвин

Джон Кальвин, күнәкарлардың күнәларының кешірілгенін жоққа шығарды, бірақ Мәсіхтің бүкіл әлем үшін жеткілікті, ал тек таңдалғандар үшін ғана тиімді өлгенін тұжырымдады. Ол Исаның Өзінің ізгілігін "барлығына ортақ" ететінін және "барлығына айырма жасамай" ұсынатынын, бірақ ол "барлығына бірдей жетпейтінін" айтты, себебі оны барлығы да қабылдамайды. Ол сондай-ақ, Мәсіхтің өлімінен ешкімнің де пайда көруіне олардың сенімсіздігі кедергі келтіретінін мәлімдеді. Құдайдың күнәкарларға қатысты құштарлығы туралы айта отырып, Кальвин Георгий Сицилияның "Құдай барлық адамдардың құтқарылуын қалайды" деген пікірін сынады және былай деді: "Оның осы мәтіпке түсінігі бойынша, егер осылай болса, Құдай өз тілектерінде көңілі толмаған болар, немесе барлық адамдар ешбір ерекшеліксіз құтқарылуға тиіс. Егер осылай болса, неліктен Құдай әлемнің басынан бері барлық адамдарға айырма жасамай Евангелияны уағыздауды бұйырмады? Неліктен Ол осы уақытқа дейін көптеген ұрпақтарды өлімнің қараңғылығында адасқан күйде жүруге рұхсат берді?"

Өкіналар мен катехизистер

Дорт канондары Мәсіхтің өлімінде бүкіл әлем үшін "шексіз құндылық және бағалылық" сияқты мол жеткіліктілік бар екенін растайды. "Ұсыну" немесе "тегін ұсыну" деген сөз Вестминстер стандарттарында қолданылған, ал Вестминстер Үлкен катехизисі "ұсынылған инаят" деген тіркесті Мәсіхке "шын мәнінде келмейтін" адамдарға қатысты қолданылатынына ешқандай күмәнді қалдырмайды. Джон Браун өзінің "Қысқаша катехизис бойынша сұрақтар мен жауаптар" еңбегінде Ізгі хабарды тегін ұсыну туралы сұрақтарды қарастырып, жауап берді; ол Құдай Ізгі хабарды еститін әрбір адамға "Құдайдан сыйлық ретінде берілген Мәсіхті қолынан алуға" бұйрық береді, Мәсіх Ізгі хабарды еститін барлық адамдарға "толық, тегін, ынталы және шексіз" өзін ұсынады, бұл ұсыныс әрбір адам үшін "оның аты айтылғандай" жағдайға арналған және Мәсіхтің ұсынысын қабылдау – "Уәдедегі Мәсіх менікі" дегенге сенуді білдіреді.

Дәріс ілімге қарсылық

Кальвиндік және кальвиндік емес пасторлар Киелі кітаптың бірнеше аяттары гиперкальвинизм деп есептелетін ілімдерге қарсы келетінін түсіндірді. Мұндай жазба орындарының доктриналық пікірталас тудырғанын растау үшін Уильям Джейс Стайлстың «Иман және тәжірибе нұсқаулығы», Эндрю Фуллердің «Қабылдауға лайық Ізгі хабар», Джон Гиллдің «Құдай және шындықтың себебі», Ричард Бакстердің «Жалпы құтқару», Дэниел Уитбидің «Таңдау және жазалау туралы әңгіме» және Уильям Баттонның «Мәсіхке деген ерекше сенімнің мәні» еңбектерін қарастыруға болады. Артур Пинк ізгі хабарды естіген әрбір адамның міндетті борышы ретінде сенім ілімін қорғайтын мақала жазды.

Кальвинизмнің негізін қалау үшін қолданылған Киелі кітап сілтемелері

Маттай 23:37 "Қанша рет балаларыңды, аналық тауық балапандарын қанатының астына жинағандай, жинағым келді! Бірақ сендер келгіңдерше болмады!" Адам Кларк бұл жерде Исаның "құтқаруға ниет еткен, құтқару үшін қан төгіп" өлгендердің, оған келмегендіктен құрбан болғанын көрсетеді деп есептейді. Ричард Бакстер бұл жазбаны осылай түсіндіреді: адамдардың құрбан болуына себеп – "құрбандық болмауы" емес, "иман келтірмеуі", Мәсіх пен оның игіліктерін қабылдамауы. Джон Кальвин бұл жазбадан Құдайдың "барлық адамды айырмастан құтқарылуға шақыратынын", "барлығын Өзіне жинағысы келетінін" және бұл Оның кімді құтқаруды қаласа, соны құтқару ниетінен өзгеше екенін түсіндіреді. Джон Гилл бұл жерде Мәсіхтің "олардың уақытша игілігі үшін" еркі туралы айтқандығын түсіндіреді. Оның тұжырымы бойынша, бұл жазба адамдардың Құдайдың рақымына қарсы тұруын дәлелдемейді, керісінше, оның сөзін уағыздауға кедергі келтірген "тосқауылдар мен қиындықтарды" көрсетеді. Жохан 1:7 "Барлық адам Оның арқылы сенімге келсін". Альберт Барнс бұл жазбаға қатысты: "Жохан мен Иса Мәсіхке сеніп, құтқарылу үшін келді". Джон Кальвин мұнда былай деді: "Жохан Мәсіхке арналған шіркеуді дайындау үшін барлық адамды Оған шақырып келді". Джон Гилл бұл жердегі сенімнің, Исаның олар үшін өлгеніне сену емес, оны Мәсіх ретінде мойындау екенін түсіндірді. Сондай-ақ, ол жоғалған күйін және "Құтқарушыға зәру екенін" сезінген жандардың, Исаның "тек олар үшін ғана емес, жалпы үшін" өлгеніне сенуі керектігін айтты. Жохан 3:16–17 "Әлем Оның арқылы құтқарылсын". Ричард Бакстер бұл жазбада Иса келген әлемді, құтқарылатын сенушілерге және құтқарылмаған сенбеушілерге бөліп түсіндірді. Джон Кальвин "дүние" сөзінің мұнда қайталанып отыру себебі, ешбір адамның өзін "толыққанды шеттетілген" деп санамауы үшін, егер ол "сенім жолынан шықпаса" екенін айтты. Джон Гилл мұндағы "дүние" сөзінің, таңдап алынғандардың барлығына, әсіресе жұрт арасындағы Құдай халқына қатысты екенін түсіндірді. Римдіктер 3:22–23 "Барлықтарына және оған сенетін барлықтарына: себебі бәрі де күнә жасады". Адам Кларк мұнда барлық адам баласының "бірдей әлсіз және кінәлі" екенін, сондықтан Құдайдың "шексіз рақымы барлығын қамтитынын" айтты. Джон Кальвин мұнда Мәсіхтің "барлығына ұсынылып" жатқанын және тек сенушілерге ғана пайда әкелетінін айтты. Сондай-ақ, ол елші Пауылдың "Мәсіхте дұрыс болу қажеттілігі" туралы "барлығына ерекше назар аударғанын" айтты. Джон Гилл бұл жазбаның "барлық адамдарға емес", "құтқарылу үшін Мәсіхке сенетін" адамдарға қатысты екенін және мұнда ешкімнің өзін ең үлкен күнәкар санап, "Мәсіхтің рақымы мен дұрыстығынан үмітсіздікке түсуіне" орын жоқ екенін түсіндірді. Аян 3:20 "Егер біреу даусымды естіп, есікті ашса". Альберт Барнс бұл жазбаның "барлық адамдарға қатысты" екенін және Исаның күнәкарлардың жүрегіне кіруді қалайтынының жолы екенін айтты. Уильям Стайлз бұл жазбаның Лаодикея шіркеуінің жаңадан келген адамдарына емес, "салғылақ және жылы емес" адамдарына қатысты екенін түсіндірді. Ол осы өтініштің мақсаты "күнәнің жазасынан құтқарылу емес", Мәсіхпен қарым-қатынас жасау екенін түсіндірді. Қосымша жазба орындары Жохан 5:34 Уильям Стайлз (Иман мен тәжірибе нұсқаулығы, 274-бет) еңбегінде келтірілген. Жохан 10:31 Уильям Стайлз (Иман мен тәжірибе нұсқаулығы, 245-бет) еңбегінде келтірілген.

Matthew 23:37 " how often would I have gathered thy children together, even as a hen gathereth her chickens under her wings, and ye would not!" Adam Clarke believed that here it is evident that there were persons whom Jesus "wished to save, and bled to save" who perished because they would not come unto him. Richard Baxter referred to this scripture as teaching that the cause of persons perishing is not "for want of an expiatory Sacrifice", but "for want of Faith" to receive Christ and his benefits. John Calvin reasoned from this scripture that God "calls all men indiscriminately to salvation", that he "wills to gather all to himself" and that this is distinct from his secret purpose to efficaciously gather whomsoever he wills. John Gill understood that Christ here expresses his "will for their temporal good" that they may be gathered under the ministry of his word and acknowledge him as the Messiah in order to preserve them from the "temporal ruin" threatened upon their city. He concludes that this scripture does not prove men resist the operations of God's grace, but rather reveals the "obstructions and discouragements" that were "thrown in the way" of attendance to the ministry of his word. John 1:7 " that all men through him might believe." Albert Barnes noted on this scripture that John and Jesus came that "we may all" trust in Christ for salvation. John Calvin commented here that John came to prepare a church for Christ by "inviting all" to him. John Gill reasoned that the faith here required was not to believe Jesus died for them, but to acknowledge him as the Messiah. He also contended that souls who are made sensible of their lost state and "need of a Savior" ought to believe that Jesus died for them and "none but such." John 3:16–17 " that the world through him might be saved." On this scripture, Richard Baxter interpreted the world which Jesus came to save to be divided into believers who will eventually be saved and unbelievers who will eventually be condemned. John Calvin stated that the word "world" is repeated here so that no man may consider himself "wholly excluded", if he only "keep the road of faith." John Gill commented here that the "world" is referring to the elect in general and in particular God's people among the gentiles. Romans 3:22–23 " unto all and upon all them that believe: for there is no difference: For all have sinned " Adam Clarke commented here that all human creatures are "equally helpless and guilty" and therefore God's "endless mercy has embraced all." John Calvin stated here that Christ "is offered to all" and becomes an advantage only to believers. He also commented that the apostle Paul here "urges on all, without exception" concerning the "necessity of seeking righteousness in Christ." John Gill understood these scriptures to refer to "not all men," but to persons who "believe in Christ for salvation" and that there is no room here for any person to "despair of the grace and righteousness of Christ" on account of viewing themselves as the worst of sinners. Revelation 3:20 " if any man hear my voice, and open the door " Albert Barnes reasoned that this scripture is "applicable to all persons" and is the method by which Jesus seeks to come into the heart of a sinner. William Styles commented that this scripture is not referring to the unconverted, but rather regenerated persons of the church at Laodicea who were in "a low and lukewarm state" showing little regard for Christ. He understood the purpose of this appeal to be "not salvation from the punishment of sin," but of communion with Christ. Additional scripturesJohn 5:34 is addressed by William Styles (A Manual of Faith and Practice, pg. 274). John 10:31 is addressed by William Styles (A Manual of Faith and Practice, pg. 245).

Міндеттілік-намыстылық ұғымын қолдауға арналған Киелі кітап сілтемелері

Забур 2:12 «Ұлын сүй, әйтпесе ол ашуланады». Эндрю Фуллер осы жазба орнынан «күнәсі кешірілмеген адамдардың құтқарылу үшін Мәсіхке сенуі бұйырылған» және «құтқарылу үшін Мәсіхке сену – олардың міндеті» деген қорытынды жасады. Уильям Баттон «Ұлын сүйіңдер» деген сөз тіркесін Мәсіхке құрмет көрсету міндеті деп түсіндірді, ал «Бақыттылар» деген сөз тіркесін «Оған сеніп, кешірім алғандарға» жігерлендіру деп түсінді. Жақия 12:36 «Сендерде жарық барда, жарыққа сеніңдер, сонда жарықтың балалары боласыңдар». Эндрю Фуллер бұл «сенбеушілерден» талап етілген сенім «олардың құтқарылуына себеп болатынын» айтты. Уильям Стайлз «жарыққа сену» дегеннің «Мен және Менің міндетім туралы куәлігімді қабылдаңдар» дегенді білдіретінін, ал «жарықтың балалары» деген атау «Исаның үйретімімен саналы яһудилерді» білдіретінін, «рухани жарық көрген адамдарды» емес, түсіндірді. 2 Коринфтіктерге 5:17–21 «Мәсіх атынан: «Құдаймен татуласыңдар!» деп жалбарынамыз». Эндрю Фуллер бұл жазба орны «мойынсұнбас адамдарға» айтылғанын, ал осы мейірімділікке «бағынбаудың» «соғыстың» жалғасуымен тең екенін түсіндірді. Альберт Барнс осы тармаққа қатысты «жарастырушылардың» «бұл міндетті өз достарына ұсынулары керек» деді. Иоанн Кальвин бұл жерде «татуласыңдар» деген сөз тіркесінің күнделікті «Шіркеуде жарияланатын» елшілік ретінде сенушілерге айтылатынын түсіндірді. Джон Гилл бұл жазба орны Мәсіх үшін өлген «жаңа жаратылыстарға» қатысты екенін айтты. 2 Салоникалықтарға 1:8 «Құдайды танымайтын және Иеміз Иса Мәсіхтің Ізгі хабарына бағынбайтын» адамдар туралы. 1 Жохан 3:23 «Оның өсиеті осы: Оның Ұлы Иса Мәсіхке сенуіміз керек».

Қосымша жазбалар: Ишая 55:6–7 Уильям Баттон (Христостағы арнайы сенімнің табиғаты қарастырылды, 30-бет) тарапынан қарастырылды. Әрекеттер 16:30–31 Джон Гилл (Құдайдың ісі мен шындық, 574-бет) тарапынан қарастырылды.

Дәріс үшін қолдау

Киелі кітаптың бірнеше аяттары гиперкальвинизм деп есептелетін ілімдерді қолдау үшін келтіріледі. Осындай жазба орындары доктриналық пікір таласына түскенін Уильям Джейс Стайлстың "Толық баптисттік нұсқаулық", Эндрю Фуллердің "Қабылдауға лайық Евангелие", Джон Гиллдің "Құдай мен шындықтың мәселесі", Ричард Бакстердің "Жалпы құтқару", Дэниел Уитбидің "Таңдау және жазалау туралы әңгіме" және Уильям Баттонның "Мәсіхке деген ерекше сенімнің мәні" кітаптарында көруге болады.

Евангелиелік шақырулардың тек белгілі бір адамдарға ғана жіберілетінін растау үшін қолданылған Киелі кітап сілтемелері

Ишая 55:1 “Кімде-кім шөлдесе, суға келсін!” Джон Гилл бұл жердегі “шөлдегендердің” – “Мәсіхтің қаны арқылы күнәлары кешірілсін деп шөлдеген” рухани адамдар екенін және оларға ізгі хабар шақыруы берілгенін үйретті. Эндрю Фуллер бұл жерде “шөлдеу” сөзі “рухани нығметтерге деген қасиетті құштарлықты” емес, әр адамның бойындағы “бақытқа деген табиғи құштарлықты” білдіреді деп сенді. Матай 11:25–28 “Еңбек етіп, ауыр жүк көтергендердің бәрі Маған келіңдер!” Джон Гилл осы жазбаға сүйене отырып, шақырылғандардың “барлық адамзат емес” екенін айтты, ал олар – “күнәнің ауыртпалығынан жаны мұңлылар”. Джон Кальвин бұл жерде Мәсіхтің “дүниеге берілгендерді” немесе “өз өзінің туралығына мас болғандарды” шақырғаны “босқа кеткенімен” тең екенін түсіндірді. Ол сондай-ақ осы тармақта Мәсіхтің “Әкені баршаға ашуға дайын екенін”, бірақ көпшілігі оған келуге немқұрайлы екенін айтты. Марқа 2:15–17 “Мен тура жолдағыларды емес, күнәкарларды тәубеге шақыру үшін келдім”. Джон Гилл бұл жерде Мәсіхтің “біреуін тыңдағанын, екіншісін тыңдамағанын” атап көрсетті. Ол сондай-ақ бұл жазбаның “Мәсіхтің біреулерге пайдалы, ал басқаларына емес екенін” көрсететінін айтты. Лұқа 4:18 “Ол мені кедейлерге ізгі хабар жариялауға, жүрегі сынықтарды жазуға майлады”. Аян 22:17 “Сусаған әркім келсін, ал қалағандар өмір суын тегін алсын!”

Міндеттілік-сенімге қарсы қолданылатын Киелі кітап сілтемелері

Римдіктерге 4:13 "Ибраһимға немесе оның ұрпақтарына әлемді мұраға алу туралы уәде заң арқылы емес, сенім арқылы дұрыс деп есептелгендігі арқылы берілді". Баптист пасторы Джоб Хаптон осы жазбадан "мәңгілік мұра" "заң мен оның талаптары арқылы емес, ілгі (евангелие) мен оның уәделері арқылы" болады деген қорытынды жасады. Римдіктерге 4:16 "Сенім арқылы, рақыммен болу үшін, уәде міндетті түрде орындалсын". Уильям Баттон мұнда "егер сенім міндет болса (және де іс болса), онда елші Пауыл іс арқылы болу үшін сенім арқылы дейтін еді" деген пікірді айтты. Ол елшінің сөздерінде "сұлулық" бар екенін, себебі сенім – "жарасым келісімінің нығметі" және "таңдау нығметінің жемісі" деген қорытындыға келді. Ғалаттықтарға 3:11–12 "Заң сенімге негізделмеген". Баптист пасторы Уильям Уэльс Хорн осы жазбадан сенім – Киелі Рухтың нығметі болғандықтан, ол заңның міндеті емес деп мәлімдеді. Сондай-ақ ол сенім "Құдай халқынан талап ететін міндет емес, керісінше, Ол оларға беретін нығмет" екенін түсіндірді. Ефестіктерге 2:8–9 "Нығметпен сенім арқылы құтқарылдыңдар, және ол өздеріңнен емес". Ағылшын баптисі Джон Форман мұнда олардың сенімі "өздері жасаған міндет" немесе "Құдайдың талабы" емес екенін дәлелдеді, себебі Құдай Оның сыйы "істерден де, міндеттен де емес" деп шешті. 2 Тімотеге 1:9 "істерімізге емес, Оның еркі мен нығметіне сәйкес". Джон Форман осы жазбадан нығмет "жоғары және жеке ғана" екенін және осы себепті барлық адамдар әлемнің жаратылуынан бұрын Құдайдың мақсаты мен нығметімен шақырылмайды және құтқарылмайды деген қорытынды жасады. Осыған байланысты ол адамдардың Мәсіхке келіп құтқарылмауы үшін "құрылыққа (жазаға) тартылатыны" деген пікірге қарсы шықты.