Кіріспе

Джанкарло Багетти (dʒaŋˈkarlo baˈɡetti; 25 желтоқсан 1934 – 27 қараша 1995) – «Формула-1» жүргізушісі, «Ferrari», «Automobili Turismo e Sport», «BRM», «Brabham» және «Lotus» командалары үшін жарысқан. Багетти – әлем чемпионатындағы дебюттік жарысында жеңіске жеткен үш жүргізушінің бірі. Қалған екеуі – Нино Фарина, ол 1950 жылғы Британ Гран-приінде тұңғыш рет әлем чемпионатының жарысын жеңіп алды, және Джонни Парсонс, ол 17 күннен кейін AAA санкциялаған 1950 жылғы Индианаполис 500 жарысында жеңіске жетті.

Формула-1 мансабы

Багетти Миланда дүниеге келді. Оның әкесі Миланның бай өнеркәсіпшісі болған. Ол 1955 жылы серийдік автомобильдерде жарысқа қатыса бастады, ал 1958 жылы Formula Junior класына көтерілді. 1961 жылы оны Federazione Italiana Scuderie Automobilistiche (FISA) таңдады – тәуелсіз итальяндық команда иелерінің коалициясы, олар Ферраримен келісім шарт жасасып, чемпионатқа қатыспайтын Гран-прилерде өнер көрсету үшін 156 Formula Two машинасына қарыз алды. Багетти төменгі санаттарда ерекше нәтижелер көрсетпесе де, Альбино Буттичи мен Люсьен де Санктиске қарағанда оны таңдады. Автомобиль алғаш рет Сиракуза Гран-приіне қатысты, бұл жаңа 1.5 литрлік чемпионат регламенті бойынша өткен алғашқы маңызды жарыс болды. Багетти күшті қарсыластар арасында екінші орынға ие болды және жалғыз Феррариде жеңіске жетті, ал британдық командалар мен Porsche 718 flat 4 Диноның V6 қозғалтқышымен бәсекелесе алмады. Ол бірнеше аптадан кейін өткен Наполи Гран-приінде де сол машинамен жеңіске жетті. FISA командасы 1961 жылғы Франция Гран-приінде, Реймс-Геуда өткен Әлем чемпионатында Багетти үшін 60 градусты V6 Ferrari 156 машинасымен қатысты, бұл машинаның қуаты кем дегенде 10 а.к. төмен болды. Вольфганг фон Трипс, Ричи Гинтер және Фил Хилл өздерінің заводтық 156 машиналарын жарыстан шығарғаннан кейін, Багетти Ферраридің абыройын сақтауға тиіс болды. Ол Дан Гурнидің Porsche 718 машинасын жеңіп, өзінің алғашқы үш Гран-приінен үш жеңіске қол жеткізді. Гурни көшбасшы болып келе жатқанда, финиш сызығына жақын қашықтықта, Багетти жеңіске жетті. Бұл жеңіс Багеттиді 1956 жылдан бері Формула-1 Әлем чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы итальяндық пилот етті. 1963 жылы Багетти апатты ATS жобасына қатысты, Карло Читидің жаңа командасы үшін Фил Хиллмен бірігіп жұмыс істеді, бірақ бес старттан финиш сызығын кесіп өте алмады. 1964 жылы ол Scuderia Centro Sud командасының ескірген BRM P57 машиналарын басқарды және Австрия Гран-приінде жетінші орынға ие болды. Оның Гран-при мансабы дерлік аяқталды, бірақ ол итальяндық Гран-приде үш рет қосымша жарысқа қатысты – 1965 жылы заводтық Brabham, 1966 жылы Reg Parnell командасының жартылай заводтық Dino Ferrari 2.4 V6 машинасы (ол Арунделлдің Lotus V8 Climax және Андерсонның 2.7 литрлік Brabham машинасынан озып, 5-ші орынға ие болды) және 1967 жылы Lotus 49 машинасы (орталық топта жүріп, Амон мен Иккстен өтті, қозғалтқышы бұзылмаса, ұпай жинаған болар еді).

Формула-1 жарысынан кейінгі жарыстар

Ол Еуропалық Туристік Автомобильдер Чемпионатында «Альфа Ромео» және «FIAT Abarth» командаларымен бірқатар жетістіктерге қол жеткізді, 1966 жылы «Abarth 1000» көлігімен 1000cc класындағы Чемпионатты жеңіп алды. «Формула Үш» класында сынақтан өткеннен кейін, 1967 жылы «Монца лотереясында» болған ауыр апаттан соң карьерасын аяқтады. Англиялық Боли Питтардтың «Лола» машинасы соңғы іріктеу кезегінің бастапқы уақытында өртеніп кетті, нәтижесінде ол ауыр күйіктер алды. Багетти осы жарысты «Бранца» көлігімен, отыз бес айналымнан астам орташа жылдамдықпен жеңді. 1968 жылдың маусым айында Багетти «Монца» трассасында өткен «Формула 2» жарысының 23-ші айналымында үлкен соқтығысуға ұшырады. Ол «Дино» көлігін басқарды. Кейіннен ол автоспорт және сән салаларында журналист және фотограф болып жұмыс істеді, сондай-ақ «Fiat» компаниясы үшін түрлі өндірістік бейнероликтерді жарнамалады.

Өлім және мұра

Багеттидің Чемпионаттағы тұңғыш жеңісі оған Формула-1 тарихындағы есімді қамтамасыз етті, себебі ол Формула-1-дегі алғашқы үш жарысын жеңіп шыққан жалғыз жүргізуші болды, бұл Италиядағы чемпионатқа кірмейтін Гран-при жарыстарынан бастау алды. Багетти 1995 жылғы 27 қарашада қатерлі ісіктен көз жұмды.