Кіріспе

Өсімдіктердегі ауру, анемияның бір түрі. Ботаникада хлороз – жапырақтарда хлорофиллдің жеткіліксіз болуымен сипатталатын жағдай. Хлорофилл жапырақтардың жасыл түсіне жауапты болғандықтан, хлорозға шалдыққан жапырақтар бозғылт, сары немесе сары-ақ түсті болады. Зақымдалған өсімдік фотосинтез арқылы көмірсуларды өндіруге қабілетсіз немесе өте аз қабілетті болады және хлорофилл жетіспеушілігінің себебіне ем берілмесе, қурауы мүмкін. Бұл тот ауруына алып келуі мүмкін, бірақ кейбір хлорозға шалдыққан өсімдіктер, мысалы, альбино Arabidopsis thaliana mutant ppi2, сыртқы сахарозамен қамтамасыз етілген жағдайда тірі қалады. "Хлороз" сөзі грек тіліндегі "khloros" сөзінен шыққан, ол "жасыл сары", "бозғылт жасыл", "ақ", "сұрғылт" немесе "жаңа" деген мағыналарды білдіреді. Жүзім шаруашылығында жүзімдіктерде нашар тамақтанудың ең көп кездесетін белгісі – хлороздың салдарынан жүзім жапырақтарының сарғаюы және хлорофиллдің жоғалуы. Бұл көбінесе әктасқа топырақтарында, мысалы, Италияның Пьемонт аймағындағы Бароло шарап аймағында, Испанияның Риоха шарап аймағында және Францияның Шампан мен Бургундия шарап аймақтарында байқалады. Мұндай топырақтарда жүзімдік хлорофилл өндіру үшін қажетті темірдің жеткілікті мөлшерін сіңіруде қиындыққа тап болады.

Жүзім бұталарында

Көптеген өсімдіктер сияқты жүзім бұталары да хлорозға ұшырайды, ал темір тапшылығы көбінесе әк тасына бай топырақта кездеседі. Ұлы француз шарап ауруы кезінде, еуропалық Витис виниферасы филоксерамен зардап шеккенде, хлороз шарап шаруашылығында үлкен мәселеге айналды. Филоксерадан құтылу үшін Витис виниферасы Витис репария, Витис рупестрис және Витис берландиери сияқты Витис туысының американдық түрлеріне негізделген тамырға қаушап отырғызылды. Дегенмен, олардың көптеген түрлері Францияның жүзімдіктерінде кең таралған әкке бай топыраққа, әсіресе жоғары сапалы шараптар өндіретін жүзімдіктерге толық бейімделмеді. Сондықтан, әкке бай топырақтағы көптеген қаушап отырғызылған жүзім бұталары темір тапшылығының белгілерін көрсетті, ал Францияда хлороздың осы ерекше түрі хлороза калькаир деп аталды. Бұл мәселе көбінесе әктауға төзімді американдық жүзімдерді таңдау арқылы, тамыр үшін қолданылатын гибридтік жүзімдердің негізі ретінде шешілді. Алайда, мұндай тамырлар басқа жағынан оңтайлы болмауы мүмкін, сондықтан шарапшы хлорозға төзімділік қажеттілігін шарап шаруашылығының басқа қажеттіліктерімен үйлестіруі қажет. Бұл ең көп таралған әктауға төзімді тамырлардың бірі – 41 B мысалында көрінеді, ол V. vinifera Chasselas және V. berlandieri сорттарының буданы, ол әдетте жеткілікті, бірақ өте жоғары емес филоксераға төзімділікке ие.

Емдеу әдістері

Тағамдық заттардың нақты жетіспеушілігі (көбінесе топырақтың жоғары pH деңгейімен күшейеді) темірдің (хелат немесе сульфат түрінде), магнийдің немесе азот қосылыстарының түрлі комбинацияларымен қосымша толықтыру арқылы түзетілуі мүмкін. Егер топырақ тым қышқыл болса, әк қолдану pH деңгейін қалыпты диапазонға көтереді, бұл өсімдікке көбірек қоректік заттардың сіңуіне мүмкіндік береді. Сол сияқты, топырақ тым сілтілі болса, күкіртті қолдану арқылы pH деңгейін төмендетуге болады.