Виктор Брак: Нацисттік қылмыскер, «T4» бағдарламасының ұйымдастырушысы, кемтарларды жаппай қырған. Соңғы шешімде еврейлерді газ камераларында өлтіруге қатысқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік соғыс қылмыскері
Nazi war criminal
Виктор Герман Брак (9 қараша 1904 – 2 маусым 1948) – «Шуцштаффель» (СС) мүшесі, сотталған нацистік соғыс қылмыскері және «Aktion T4» атты міндетті эвтаназия бағдарламасын ұйымдастырушылардың бірі. Бұл нацистік жоба 275 000-ден 300 000-ға дейін мүгедектердің жүйелі түрде қырғынға ұшырауына әкелді. Ол Гитлердің Берлиндегі кеңсесінде түрлі жауапты лауазымдарды атқарды. «T4» бағдарламасындағы рөлінен кейін Брак жою лагерьлерінде еврейлерді газбен өлтіруге жауапты деп танылды, ол Одило Глобочникпен «Соңғы шешімді» іске асыру үшін оны қалай пайдалану керектігі туралы кеңесті. Брак 1947 жылы «Дәрігерлер сотында» өлім жазасына кесіліп, 1948 жылы дарға асылды.
Viktor Hermann Brack (9 November 1904 – 2 June 1948) was a member of the Schutzstaffel (SS) and a convicted Nazi war criminal and one of the prominent organisers of the involuntary euthanasia programme Aktion T4; this Nazi initiative resulted in the systematic murder of 275,000 to 300,000 disabled people. He held various positions of responsibility in Hitler's Chancellery in Berlin. Following his role in the T4 programme, Brack was one of the men identified as responsible for the gassing of Jews in extermination camps, having conferred with Odilo Globočnik about its use in the practical implementation of the Final Solution. Brack was sentenced to death in 1947 in the Doctors' Trial and executed by hanging in 1948.
Жас шағы және нацистік партияға мүшелігі
Брак Рейн провинциясындағы Хааренде (қазіргі Ахеннің бөлігі) дәрігердің ұлы болып дүниеге келді. 1928 жылы Мюнхен техникалық университетінде ауыл шаруашылығы мамандығын бітірген соң, көп ұзамай әкесінің санаторийіне қарасты шаруашылықты басқарды; сонымен қатар BMW компаниясы үшін сынақ жүргізушісі болды. 1929 жылы, 25 жасында Брак нацистік партияға (НСДАП) және Штуцштафельге (СС) мүше болды. 1930 және 1931 жылдары Брак Генрих Гиммлердің жеке жүргізушілерінің бірі болды, ол Рейхсфюрер СС-мен әкесі СС басшысының балаларын тудырғандықтан танысты. 1932 жылы ол Филипп Булердің адъютанты болды, ал 1934 жылы Брак оның штаб бастығы болды. 1936 жылы ол Берлиндегі Фюрер кеңсесінің ІІ бас басқармасының бастығы болып тағайындалды. Бұл басқарма Рейх министрліктері, Вермахт, НСДАП мәселелерін, сондай-ақ Фюрерге Германияның барлық аймақтарынан келіп түскен кешірім өтініштерін және шағымдарды қарады.
Brack was born the son of a physician in Haaren (now part of Aachen) in the Rhine Province. In 1928, he completed a degree in agriculture at the Technical University of Munich and shortly thereafter began managing the estate attached to his father's sanatorium; he also was a test driver for BMW. In 1929 at the age of 25, Brack became a member of the Nazi Party (NSDAP) and the Schutzstaffel (SS). Throughout 1930 and 1931, Brack was one of Heinrich Himmler's personal drivers, having become acquainted with the Reichsführer SS as a consequence of his father having delivered one of the SS leader's children. Sometime in 1932, he became adjutant to Philipp Bouhler and by 1934, Brack was his chief of staff. In 1936, he was appointed chief of Hauptamt II (main office II) in the Chancellery of the Führer in Berlin. The office handled matters concerning the Reich Ministries, Wehrmacht, NSDAP, clemency petitions and complaints received by the Führer from all parts of Germany.
T4 іс-әрекеті
Виктор Брактың басшылығымен Хауптам II қызметкерлері психикалық және дене мүгедектері бар адамдарды «Эвтаназия» бағдарламасы бойынша, әсіресе 1939 жылдан бастап балаларды «эвтаназия» етуді ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. 1 қыркүйектегі (кейіннен кері күшпен қолданылған) жарлықпен Гитлер Филипп Бухлер мен оның жеке дәрігері Карл Брандтты евтаназия бағдарламасын басқаруға тағайындады, олар физикалық және/немесе психикалық мүгедектерді өлтіруді қадағалап отырды. Өлім-жітім операцияларын жүзеге асыру Брак пен SA Oberführer Вернер Бланкенбург сияқты төменгі лауазымдағы қызметкерлерге жүктелді. Бұл міндетті тиімді орындау үшін Фюрердің канцеляриясының II кеңсесін басқарған Брак төрт бөлім құрды: Бланкенбург басқарған IIa бөлімі, яки II орталық кеңсесінің бас орынбасары; Ханс Хефелман басқарған IIb бөлімі, ол Рейх үкіметімен және кешірім өтініштерімен айналысты; Райнхольд Форберг басқарған IIc бөлімі, қарулы күштер, полиция, СС және шіркеулерге қатысты мәселелерге жауапты; және Амтслайтер Бухольц, содан кейін доктор Брюммель басқарған нацистік партияға қатысты мәселелер жөніндегі IId бөлімі. 1940 жылдың қаңтар айында Брак Август Беккерге психикалық аурулармен ауыратын және нацистер «өмір сүруге лайық емес» деп санаған басқа да адамдарды газбен өлтіруді ұйымдастыруды тапсырды. «Aktion T4» бағдарламасы 20 ғасырдың басындағы евгеника және нәсілді жақсарту туралы танымал идеялармен байланысты болды, мүгедектер мен психикалық аурулардың көбеюіне жол бермеу мақсатында. Бастапқыда бағдарламадағы дәрігерлер адамдарды стерильдеумен айналысты, бірақ кейін олар осы бағдарламаның кеңейтуі аясында Хадамар эвтаназия орталығында шамамен 15 000 неміс азаматын өлтірді. 1940 жылдың 3 сәуірінде Брак Германия қалалары кеңесінің жетекші мүшелеріне психикалық аурумен ауыратын адамдарды өлтіруді негіздеді. Материалдық тұрғыдан алғанда, Брак олардың басқаларды тамақтан «айырғанын» (қажетсіз жеушілер) және басқа жағдайларда емделе алатын адамдар үшін ауруханаларда орынды алып отырғанын атап көрсетті. Бұл себептерге қоса, Брак олардың жойылуы үшін нәсілдік гигиенаның идеологиялық негіздерін қосты, сонымен қатар гуманитарлық факторлардан жоғары соғысқа қатысудың маңыздылығын баса көрсетті. Алты негізгі өлтіру орталығы болды: Хартхайм, Сонненштейн, Графенек, Бернбург, Бранденбург және Хадамар. Тарихшы Роберт Лифтон атап көрсеткендей, олардың көпшілігі «изоляцияланған жерлерде орналасқан және биік қабырғалары бар еді – кейбіреулері бұрынғы ескі қамалдар болған, сондықтан ішінде не болып жатқанын сырттан оңай байқау мүмкін емес еді». Операцияның ауқымын ескере отырып, Брак өзінің байланыстары мен партиялық желісін пайдалана отырып, T4 толық штатын құру үшін кадрларды тартты, олардың ешқайсысы қатысуға мәжбүрленбеді, бірақ өз еркімен қызмет етті. «T4» қастандықтары 1939 жылдың қыркүйегінен бастап 1945 жылы соғыс аяқталғанға дейін жүрді; Германия мен Австриядағы психиатриялық ауруханаларда, сондай-ақ оккупацияланған Польша мен Богемия және Моравия протекторатында (қазіргі Чехия) 275 000-300 000 адам қаза тапты.
Hauptamt II officials under Viktor Brack played a vital role in organising the killing of mentally ill and physically handicapped people in the Aktion T4 "euthanasia" programme, especially the child "euthanasia" from 1939. By a (backdated) decree of 1 September, Hitler appointed Philipp Bouhler and his personal physician Karl Brandt to manage the euthanasia program, where they would oversee the murder of physically and/or mentally disabled persons. The implementation of the killing operations was left to subordinates such as Brack and SA Oberführer Werner Blankenburg. To efficiently accomplish this task, Brack, who headed Office II of the Führer's Chancellery created four offices; these were Office IIa or the Deputy Chief of Central Office II, headed by Blankenburg ; Office IIb, led by Hans Hefelmann, which dealt with the Reich government and clemency petitions; Office IIc, overseen by Reinhold Vorberg, responsible for matters related to the armed forces, the police, the SS, and churches; and Office IId for matters concerning the Nazi Party, which was headed by Amtsleiter Buchholz and then by Dr. Brümmel. In January 1940, Brack gave August Becker the task of arranging gas killing operations of mentally ill patients and other people whom the Nazis deemed "life unworthy of life". The Aktion T4 program was related to popular early 20th century ideas of eugenics and improving the race, not allowing disabled or mentally ill people to reproduce. Initially, the doctors in the program sterilized people, but then they murdered nearly 15,000 German citizens at Hadamar Euthanasia Centre under an extension of this program. On 3 April 1940, Brack explained to leading members of the German Council of Municipalities his justification for murdering persons deemed permanently mentally ill. Among material considerations, Brack outlined how they "deprived" others of food (useless eaters), and unnecessarily took up space at hospitals for otherwise curable people. Beyond those reasons, Brack added the ideological components of racial hygiene as grounds for their extermination, atop stressing the importance of the war effort above humanitarian factors. There were six principal killing centers; these resided at Hartheim, Sonnenstein, Grafeneck, Bernburg, Brandenburg, and Hadamar; most of which, historian Robert Lifton points out, "were in isolated areas and had high walls—some had originally been old castles—so that what happened within could not be readily observed from without." Given the scale of the operation, Brack recruited personnel using his network of contacts and party connections to fully staff T4, none of whom were forced to participate but volunteered their services. The T4 killings took place from September 1939 until the end of the war in 1945; from 275,000 to 300,000 people were killed in psychiatric hospitals in Germany and Austria, occupied Poland and the Protectorate of Bohemia and Moravia (now the Czech Republic).
Холокосттағы рөлі
1941 жылдың қазан айында Адольф Эйхман мен Брак еңбекке жарамсыз еврейлерді өлтіру үшін "газ машиналарын" пайдалануға шешім қабылдады, олардың алғашқы үшеуі Хелмно жойғыш лагерінде орнатылды. Ол жерге тағайындалған Einsatzgruppen мобильді топтары еврейлерді ғана емес, сонымен қатар цығандарды, тифпен ауырағандарды, советтік әскери тұтқындарын және психикалық аурулармен ауырағандарды да газбен өлтірді; барлығы машиналарға кіргізіліп, өлтірілді, содан кейін денелерін жаппай қабірлерге қою үшін жақын жердегі орманға апарылды. 1942 жылдың 23 маусымында Брак Гиммлерге келесі хатты жазды:
During October 1941, Adolf Eichmann and Brack decided to begin using "gas vans" to murder Jews incapable of working, the first three of which were set up at Chełmno extermination camp. Not only did the Einsatzgruppen mobile units assigned there kill Jews, but they also gassed Gypsies, people suffering from typhus, Soviet POWs, and the insane; all of whom were led into the vans, murdered, and then driven to nearby woods so their bodies could be placed in mass graves. On 23 June 1942 Brack wrote the following letter to Himmler:
Брак еңбекке қабілетті осы 2-3 миллион еврейді, егер олар тиісінше стерильденген болса ғана сақтап қалуға ниеттенді. Осы ұсыныстарды ескере отырып, Гиммлер бұл процедураны Аушвицтегі тұтқындарда сынап көруге бұйырды. Брак СС дивизиясына ауыстырылғандықтан, оның орынбасары Бланкенбург бұл міндетті өз мойнына алды және "тез арада қажетті шараларды қабылдап, концлагерьлердің бас кеңселерінің басшыларымен байланысқа шығады" деді. Стерилизация мүмкін емес екені дәлелденгеннен кейін, ол у газы арқылы еврейлерді жоюға басымдық берді, себебі T4 бағдарламасы арқылы "ақыл-есі дұрыс емес" адамдарды өлтіру үшін қажетті техникалық құралдар бұрыннан қолданыста болды. Брактың басқарған T4 эвтаназия бағдарламасы аяқталғаннан кейін, нацистер бұрын осы мақсатта пайдаланылған газ камераларын бөлшектеп, шығысқа жіберіп, Майданек, Аушвиц және Треблинкада қайта орнатты. Кейіннен Брак оккупацияланған Польшада жойғыш лагерьлер құрудың әкімшілік процесіне қатысты. Еврейлерді өлтіру үшін Брак ұсынған персонал мен жабдықтар пайдаланылды.
Brack only intended to spare these 2–3 million Jews capable of work provided they were accordingly sterilized. Following these recommendations, Himmler ordered the procedure to be tested on prisoners in Auschwitz. Since Brack was transferred to an SS division, his deputy Blankenburg took over responsibility for the task and would "immediately take the necessary measures and get in touch with the chiefs of the main offices of the concentration camps". When sterilization proved impracticable, this was rejected in favor of exterminating the Jews using poison gas, since the technical apparatus was already in place via T4 to kill unwanted "mentally ill" persons. With the completion of the T4 euthanasia programme run by Brack, the Nazis dismantled the gas chambers previously used for that endeavor, shipped them east, and reinstalled them at Majdanek, Auschwitz, and Treblinka. Brack subsequently took part in the administrative process of establishing extermination camps in occupied Poland. It was personnel and equipment provided by Brack that were utilized to murder the Jews.
Сот және өлім жазасы
1945 жылдың сәуір айында Виктор Брак және оның жоғары лауазымды басшысы Филип Булер тұтқындалды. 1946 жылғы 21 желтоқсанда Франкфуртта аяқталған Эйхберг процесінде Брак евтаназиялық өлтірулерге дәрігерлерді тартудағы рөлі үшін айыпталып сотталды. 1947 жылдың 24 ақпанынан 21 наурызына дейін өткен Хадамар процесінде ол доктор Карл Брандтпен бірге Т4 бағдарламасына қатысқандығы үшін тағы да айыпталды. Брак евтаназияны қатаң түрде жүзеге асырумен белгілі болды, тіпті дәрігерлер мен медбикелерді өлтіру процедураларын орындауға мәжбүрлеу үшін қорқытып-үркітіп, кейін сот процесінде Т4 бағдарламасы туралы ешқашан естімегенін айтқанмен. Сот барысында Брак евтаназияның жазылмас дертке шалдыққан адамдар үшін "адамдық шара" екенін мәлімдеп, Холокост туралы ешқандай білімі болмағанын жоққа шығарды. Ол жаппай рентген сәулесімен стерилизациялауға қатысқандығын, тиісті құжаттарға қойған қолымен бетпе-бет кездескенше жоққа шығарды; осы арада басқа әкімшілер – Рудольф Брандт және Вольфрам Сиверс – Бракқа қарсы куәлік беріп, оның Фюрердің канцеляриясымен және Гитлермен байланысын дәлелдеді. Дегенмен, Брак еврейлерге қарсы сезімі болмағанын және еврейлерді өлтіруге қатысқан жоқ екенін айтты, сондай-ақ 1942 жылы режимнен алшақтау үшін Ваффен СС-ке қосылғанын мәлімдеді. 1947 жылғы 20 тамызда Брак өлім жазасына кесілді. Ол 1948 жылғы 2 маусымда Ландсберг түрмесінде асылып өлтірілді, дарға тартылар алдында "Құдай әлемге бейбітшілік берсін" деген тілек айтты.
Sometime in April 1945, Viktor Brack and his superior Phillip Bouhler were arrested. During the Eichberg trial, which concluded at Frankfurt on 21 December 1946, Brack was implicated for his role in recruiting physicians for the euthanasia killings. At the Hadamar Trial—between 24 February 1947 until 21 March 1947—he was again implicated along with Dr. Karl Brandt for his involvement in the T4 programme. Brack was known to radically enforce euthanasia, even terrorizing doctors and nurses to ensure they maintained the killing procedures, despite later claiming during the trials that he had never even heard of the T4 programme. During the trials, Brack insisted that euthanasia was a "humane measure" for incurably sick people and denied all knowledge of the Holocaust. He contested his complicity in mass X ray sterilizations until confronted by his signature on corresponding documents; meanwhile other administrators—Rudolf Brandt and Wolfram Sievers—testified against Brack, proving links between him, the Führer's Chancellery, and Hitler. Nonetheless, Brack denied any anti Semitism or involvement with killing Jews and avowed that he had joined the Waffen SS in 1942 to distance himself from the regime. On 20 August 1947, Brack was sentenced to death. He was executed by hanging at Landsberg Prison on 2 June 1948, stating at the gallows that he "wished for God to give peace to the world."