Кіріспе

Яһудилердің таңғы дұғасы – дұға және бата. Ахава рабба (Ивритше: אהבה רבה, [мол махаббат, сондай-ақ Ахава раба және басқа да ағылшын тіліндегі жазбалар] ) – ашкенази яһудилерінің дәстүрінде Шахарит (таңғы) дұғасының бір бөлігі ретінде Шмадан бірден бұрын оқылатын батаның аты. Атау дұғаның бастапқы сөздерінен алынған. Сефардтық дәстүрде және Нұсах Сефардты ұстанатындар үшін осы батаның мәтіні шамалы өзгеше, ал батаның аты мен бастапқы сөздері "Ахават Олам" (Сефардтар мен Ашкеназилер Маарив кезінде оқитын Ахават Оламның қысқа батасымен шатастырылмауы керек). Бұл дұғаның мәтіні Геоним кезеңінде қалыптасқан. Иерусалим Талмудында бұл бата "биркат торах" деп аталады.

Мазмұны

Бұл дұға – Құдайдың адамзатқа көрсеткен махаббаты үшін, және яһуди халқын таңдалған ұлт еткені үшін алғыс айтудың бір көрінісі. Тағы бір мақсаты – яһуди халқының әлемнің төрт бұрышынан жиналып, Израильге қайта оралуы. Екі дұғаның арасындағы ең ұзыны – Ахава Рабба, ол таңертең оқылады, ал Ахават Олам кешке оқылады. Көптеген қауымда Ахава Рабба оқылып жатқанда, "Бізді жердің төрт бұрышынан [жерімізге] бейбітшілікпен әкел" деген сөздер айтылғанда, цициттің төрт ұшы қолға жиналады. Олар Шема оқылатын кезеңде ұсталып, Шеманың үшінші абзацында төрт рет, ал Эмет Вейацивта (Шемадан кейінгі абзац) бір рет сүйіліп, содан кейін босатылады. Ахава Раббаны оқу, Тораны оқу алдында бата айту міндетін орындайды. Әдетте, Биркат ха-Шахар кезінде Торадан аяттар оқылады. Бірақ егер біреу осы аяттарды ұмытып қалса, Ахава Раббаны оқу арқылы бұл міндет орындалады. Дегенмен, Шеманы оқу, Тора оқу туралы батадан кейін оқу талабын қанағаттандырмайды, тіпті ол Тора аяттарынан құралған болса да. Ахава Рабба осы мүмкіндікпен жұмыс істеуі үшін, дұғадан кейін дереу бір нәрсе үйрену қажет.