Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Букер Т. Вашингтонның өмірбаяны (1901)
Autobiography of Booker T. Washington (1901)
«Құлдықтан жоғары қарай» – американдық педагог Букер Т. Вашингтонның 1901 жылғы өмірбаяны (1856–1915). Кітапта оның Азамат соғысы кезінде бала кезінде құлдықта болудан қалыптасу тәжірибесі, жаңа Хэмптон институтында білім алуға жеткен кедергілерді жеңіп, Алабама штатындағы Тюскеги институты сияқты кәсіптік білім беретін мектептерді құру арқылы қара нәсілді және басқа да қуғынға ұшыраған түрлі этностық топтарға пайдалы, нарықта сұранысқа ие дағдыларды үйренуге және нәсіл ретінде өздерін өзімен-өзі көтеруге жұмыстануы сипатталған. Ол қара және үнді американдықтарды білім беруге көмектескен ұстаздар мен меценаттардың жомарттығын еске алады. Ол студенттерге манерлілік, тәрбие, денсаулық және қадір-қасиеттілік сезімдерін сіңіруге жасаған күш-жігерін баяндайды. Оның білім беру философиясы академиялық пәндерді кәсіптік біліммен үйлестіруге баса назар аударады (Джон Раскин еске түсіреді). Вашингтон практикалық пәндерді біріктірудің мақсатының бір бөлігі «ақ халыққа қара нәсілділерді білім берудің пайдалылығына сендіру» екенін түсіндірді. Кітап алғаш рет 1900 жылы Нью-Йорктегі «The Outlook» христиандық газетінде бөлім-бөлім жарияланды. Ол бөлім-бөлім жариялануы Вашингтонның жазу барысында аудиториясынан кері байланыс алып, өз жұмысын алуан түрлі оқырмандарға бейімдеуіне мүмкіндік берді. Вашингтон өмірінде даулы тұлға болды, ал В.Е.Б. Дю Буа және басқалар оның кейбір көзқарастарын сынады. Кітап бестселлерге айналды және Малькольм Х автобиографиясына дейін ең танымал афроамерикандық өмірбаяны болып қалды. 1998 жылы «Modern Library» кітапханасы осы кітапты 20 ғасырдың 100 ең үздік ғылыми-танымдық кітабының тізімінде 3-орынға қойды, ал 1999 жылы консервативті «Intercollegiate Review» журналы оны «20 ғасырдың 50 ең жақсы кітабының» бірі деп атады.
Up from Slavery is the 1901 autobiography of the American educator Booker T. Washington (1856–1915). The book describes his experience of working to rise up from being enslaved as a child during the Civil War, the obstacles he overcame to get an education at the new Hampton Institute, and his work establishing vocational schools like the Tuskegee Institute in Alabama to help Black people and other persecuted people of color learn useful, marketable skills and work to pull themselves, as a race, up by the bootstraps. He reflects on the generosity of teachers and philanthropists who helped educate Black and Native Americans. He describes his efforts to instill manners, breeding, health and dignity into students. His educational philosophy stresses combining academic subjects with learning a trade (reminiscent of John Ruskin). Washington explained that the integration of practical subjects is partly designed to "reassure the White community of the usefulness of educating Black people". The book was first published as a serial in 1900 in The Outlook, a Christian newspaper of New York. It was serialized so that Washington could receive feedback from his audience during the writing and could adapt his work to his diverse audience. Washington was a controversial figure during his lifetime, and W. E. B. Du Bois, among others, criticized some of his views. The book was a best seller, and remained the most popular African American autobiography until that of Malcolm X. In 1998, the Modern Library listed the book at No. 3 on its list of the 100 best nonfiction books of the 20th century, and in 1999 it was also listed by the conservative Intercollegiate Review as one of the "50 Best Books of the Twentieth Century".
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Құлдықтан жоғары" Вашингтонның өмірінің қырық жылдан астам уақытын қамтиды: құл болудан бастап, мектеп мұғаліміне, содан кейін Оңтүстіктегі нәсілдік қатынастардың символына айналуы. Бұл кітапта Вашингтон ауыр еңбек, лайықты білім және көрнекті тұлғалармен байланыс арқылы әлеуметтік сатыны баспалдақтап көтеріледі. Кітаптың барысында ол Оңтүстіктегі нәсілдік шиеленісті азайтудың тиімді жолы ретінде афроамерикандықтардың біліміне жете білуінің маңыздылығын ерекше атап көрсетеді (әсіресе Қайта құру кезеңінде). Бұл кітап, Вашингтонның өмірлік тәжірибесімен негізделген, дәстүрлі және келісімге бағытталған ой-пікірлерінің жиынтығы.
Up from Slavery chronicles more than forty years of Washington's life: from slave to schoolmaster to the face of southern race relations. In this text, Washington climbs the social ladder through hard, manual labor, a decent education, and relationships with great people. Throughout the text, he stresses the importance of education for the black population as a reasonable tactic to ease race relations in the South (particularly in the context of Reconstruction). The book is, in essence, Washington's traditional, non confrontational message supported by the example of his life.
1-тарау
"Құлдардың арасындағы құл": Бірінші тарауда оқырманға автордың көзқарасымен құлдардың өміріне қысқа, бірақ айқын көрініс беріледі. Негізінен, ол тәуелсіздікке дейін құлдардың бастан өткерген ауырлықтары мен бостандыққа қол жеткізгеннен кейінгі қуаныштары мен дау-жанжалдары туралы айтады. Бірінші тарауда оның сол шаруашылықтағы (бақ егісіндегі) азаптары мен құлдықтың соңғы күндері сипатталады. Автор өзінің өмірінің ең қиын жағдайда басталғанын сезінеді. Ол өмірлік жағдайларын және анасының күнді қалай аяқтау үшін қажырлы еңбек еткенін түсіндіреді.
"A Slave Among Slaves": In the first chapter, the reader is given a vivid yet brief sight of the life of slaves, as seen from the author's point of view. Basically, it speaks of the hardships the slaves endured before independence and their joys and hassles (arguments) after liberty. The first chapter explains about his suffering in that plantation and the end days of his slavery. The author feels that his life had its beginning in midst of the most miserable surroundings. He explains about his living conditions, and how his mother works hard to make the days end.
2-тарау
"Балалық шақ": Екінші тарауда оқырман өзін-өзі ат қоюдың еркіндікті қайта бекіту құралы ретіндегі маңыздылығын және босатылған ерлер мен әйелдердің отбасын қайта біріктіру үшін қандай қиындықтарға баратынын біледі. Отбасылар қайта бірісіп, өздеріне ат қойғаннан кейін, олар жұмыс іздей бастайды (көбінесе бұрынғы иелерінен алыс). Оқырман автордың аты – Букер Талияферро Вашингтонның қалай туғанын біледі. Екінші тарауда Малден қаласындағы шахталарда ересектер мен балалардың қатал еңбегі туралы да айтылады. Бұған қоса, Букер білімге құштар болады және күндізгі жұмыстың ауыр жүктемесі мен мектептің сабақтары арасында тартылысады. Екінші тарауда Букердің анасының мінезі мен оның өміріндегі орны туралы да мәлімет беріледі.
"Boyhood Days": In the second chapter, the reader learns the importance of naming oneself as a means of reaffirming freedom and the extent to which freed men and women would go to reunite their families. After families had reunited and named themselves, they would then seek out employment (often far from their former masters). The reader learns the story behind the author's name: Booker Taliaferro Washington. The second chapter also gives an account of cruel labour of both adults and children in the mines at the city of Malden. Furthermore, Booker is strongly attracted towards education and oscillates between the extensive schedule of the day's work and the school. The second chapter also describes the character of Booker's mother and her role in his life.
3-тарау
"Білім үшін күрес": Вашингтон осы тарауда Хэмптон институтына жету және онда қалу үшін жеткілікті ақша табуға тырысады. Бұл оның қолмен жұмыс істеуге деген ынтаның маңыздылығымен байланысты алғашқы тәжірибесі болды. Генерал Сэмюэл С. Армстронгпен алғашқы танысу.
"The Struggle for Education": Washington struggles, in this chapter, to earn enough money to reach and remain at Hampton Institute. That was his first experience related to the importance of willingness to do manual labor. The first introduction of General Samuel C. Armstrong
4-тарау
"Басқаларға көмектесу": Бұл тарауда Хэмптондағы жағдай мен Вашингтонның мектептен үйге алғашқы сапары талқыланады. Ол мұғалімдерге сынып бөлмелерін тазалауға көмектесу үшін демалыстан ертерек оралады. Келесі жазда Вашингтон оралғанда, ол жас және ересек жергілікті оқушыларға кешкі, жексенбілік мектептер мен жеке сабақтар арқылы білім беруге сайланады. Бұл тарауда Ку-Клукс-Клан сияқты ұйымдар туралы алғашқы мәліметтер келтіріледі.
"Helping Others": Conditions at Hampton are discussed in this chapter, as well as Washington's first trip home from school. He returns early from vacation to aid teachers in the cleaning of their classrooms. When Washington returns the next summer, he is elected to teach local students, young and old, through a night school, Sunday school, and private lessons. This chapter also gives the first mention of groups such as the Ku Klux Klan.
5-тарау
"Қайта құру кезеңі (1867-1878)": Вашингтон АҚШ-тың Қайта құру дәуірінде Оңтүстіктің суретін салады, соның ішінде қайта құру жобаларына қатысты бірнеше бағалауларды ұсынады: білім беру, кәсіби дағдыларды меңгеру мүмкіндіктері және сайлау құқығы. Ол Қайта құру саясатының "бұрыс негізге" құрылғанын айтады. Ол "қол, бас және жүрек" арқасында мықты негіз құруға және осы негізде қоғамды дамытуға атсалысуға тырысады.
"The Reconstruction Period (1867 1878)": Washington paints an image of the South during Reconstruction Era of the United States, with several assessments of Reconstruction projects including: education, vocational opportunities, and voting rights. He speaks of the Reconstruction policy being built on "a false foundation." He seeks to play a role in forming a more solid foundation based upon "the hand, head, and heart."
6-тарау
"Қара нәсіл және қызыл нәсіл": Генерал Армстронг Вашингтонды Хэмптон институтына жас американдық жігіттерге сабақ беру және кеңес беру үшін қайта шақырады. Вашингтон американдық индейстер мен афроамерикандықтарға қарсы нәсілшілдіктің әртүрлі мысалдары туралы сөйлейді. Осы кезде Вашингтон кешкі мектеп ашады.
"Black Race and Red Race": General Armstrong calls Washington back to Hampton Institute for the purpose of instructing and advising a group of young Native American men. Washington speaks about different instances of racism against Native Americans and African Americans. Washington also begins a night school at this time.
7-тарау
"Таскегидегі алғашқы күндер": Генерал Армстронг тағы да Вашингтонның келесі жобасын қолдаумен келеді: Алабама штатының Таскеги қаласында афроамерикалықтар үшін нормалды мектеп ашу. Ол Таскегидегі жағдайды және мектеп салу жұмысын былай сипаттайды: "сабансыз кірпіш жасағандай". Вашингтон сондай-ақ сол кезде елде тұратын афроамерикалықтың күнделікті өмірін суреттейді. 1881 жылдың мамыр айында генерал Армстронг Вашингтонға Алабамадан бір адамнан хат алғанын айтты, ол Таскегидегі "түсті мектепті" басқаруға біреуді ұсынуды сұрады. Хат жазған адам бұл лауазымға "түсті" терілі адам жоқ деп ойлады және одан ақ адамды ұсынуын өтінді. Генерал оған Вашингтон туралы хат жазып, оны лауазымға қабылдады. Вашингтон сол жерге барып, Таскегиді 2000 халқы бар қала ретінде және Оңтүстіктің "Қара белдеуінде" орналасқан деп сипаттайды, онда тұрғындардың шамамен жартысы "түсті" терілі, ал жақын маңдағы округтерде бір ақ адамға алты афроамерикалық шамасында келеді. Ол "Қара белдеу" терминінің аймақтың құнарлы, қара топырағынан шыққан деп санайды, сонымен қатар бұл құлдардың ең көп пайда әкелген Оңтүстік бөлігі болған. Таскегиге келгеннен кейін, оның бірінші міндеті мектеп ашу үшін орын табу болды және ол қираған "шатырды" және афроамерикалық методист шіркеуін иеленді. Ол сондай-ақ аймақ бойынша саяхаттап, жергілікті халықпен танысты. Ол кездескен отбасылар туралы айтады, олар мақта далаларында жұмыс істеді. Ол фермерлердің көпшілігі қарызда екенін және мектептер көбінесе шіркеулерде немесе бұркеме үйлерде оқытылатынын, ал оларда азық-түлік мүлдем немесе өте аз болғанын көрді. Мысалы, кейбір мектептерде қыста жылыту құралдары болмаған, ал бір мектепте бес балаға бір кітап берілген. Ол шамамен 60 жастағы бір адамның әңгімесін айтады. Ол Вашингтонға 1845 жылы сатылғанын және олардың бесеу болғанын айтты: "Біз бес адам едік; мен және ағам, және үш есектің баласы". Вашингтон бұл тәжірибелерді кейін қалай жақсартылғанын көрсету үшін айтып отырғанын түсіндіреді.
"Early Days at Tuskegee": Once again General Armstrong is instrumental in encouraging Washington's next project: the establishment of a normal school for African Americans in Tuskegee, Alabama. He describes the conditions in Tuskegee and his work in building the school: "much like making bricks without straw." Washington also outlines a typical day in the life of an African American living in the country at this time. In May 1881, General Armstrong told Washington he had received a letter from a man in Alabama to recommend someone to take charge of a "colored school" in Tuskegee. The man writing the letter thought that there was no "colored" person to fill the role and asked him to recommend a white man. The general wrote back to tell him about Washington, and he was accepted for the position. Washington went there and describes Tuskegee as a town of 2,000 population and as being in the "Black Belt" of the South, where nearly half of the residents were "colored" and in other parts of nearby counties there were six African American people to one white person. He explains that he thinks the term "Black Belt" originated from the rich, dark soil of the area, which was also the part of the South where slaves were most profitable. Once at Tuskegee, his first task was to find a place to open the school and secured a rundown "shanty" and African American Methodist church. He also travelled around the area and acquainted himself with the local people. He describes some of the families he met and who worked in the cotton fields. He saw that most of the farmers were in debt and schools were generally taught in churches or log cabins and these had few or no provisions. Some, for example, had no means of heating in the winter and one school had one book to share between five children. He goes on to relate the story of a man aged around 60. He told Washington he had been sold in 1845 and there had been five of them: "There were five of us; myself and brother and three mules." Washington explains he is referring to these experiences to highlight how improvements were later made.
8-тарау
"Тұрақ пен тауық қорасында мектеп оқыту": Вашингтон Таскиги балалары үшін жаңа білім беру формасының қажеттілігін баяндайды, себебі Жаңа Англияның дәстүрлі білімі көтерілуге жеткіліксіз болар еді. Бұл жерде Джордж В. Кэмпбелл мен Льюис Адамс, сондай-ақ болашақ әйелі Оливия А. Дэвидсон ұзақ жылдарға созылған серіктестер ретінде таныстырылады; бұл адамдар Вашингтон сияқты, жай ғана кітап оқу жеткіліксіз деп ойлады. Мақсат – Таскиги студенттерін мұғалімдер, фермерлер және жалпы алғанда адал адамдар етіп даярлау болды. Бұл тарауда Вашингтонның Таскигидегі алғашқы күндері мен оның жұмыс әдісі сипатталған. Ол білім беруге холистикалық көзқарас танытты, өйткені ол аймақты және халықты зерттеді, сондай-ақ көптеген адамдардың қаншалықты кедей екенін анықтады. Оның сапарлары білім берудің қымбатқа бағаланғанын және жеткіліксіз қаржыландырылғанын көрсетті, демек, осы жаңа мекемені құрудың қажеттілігін негіздеді. Таскигинің ауылдық аймақта орналасқандығы, онда еңбекке орналасудың негізгі түрі – ауыл шаруашылығы екендігі де атап өтілді, сондықтан институттың кейіннен өндірістік мектеп ретінде дамуы, студенттерге жергілікті дағдыларды үйретуге қолайлы болды. Ол мектепті 1881 жылдың 4 шілдесінде ашу кезінде қиындықтарға тап болды, оған африкалық американдықтарды білім берудің құндылығына күмән келтірген ақ адамдар қарсылық көрсетті: «Бұл адамдар білім берудің нәтижесінде негрлер фермалардан кетеді және оларды үй шаруашылығына жұмысқа алу қиын болады деп қорқыды». Ол екі адамның кеңесіне сүйенгенін айтады, олар генерал Армстронгқа хат жазып, мұғалім сұраған. Бірі – бұрынғы құл иесі, ақ адам Джордж В. Кэмпбелл. Екіншісі – бұрынғы құл, «қара» Льюис Адамс. Мектеп ашылғанда 30 студент болды, олардың шамамен жартысы қыздар, жартысы ұлдар еді. Тағы көптеген адамдар келгісі келді, бірақ олар 15 жастан асқан және біраз білім алған болуы керек деп шешілді. Олардың көпшілігі мектеп мұғалімдері болды, ал кейбіреулері 40 жасқа жуық еді. Оқушылардың саны әр апта сайын өсіп, алғашқы айдың соңында 50-ге жуық болды. Алғашқы алты аптаның соңында қосымша мұғалім келді. Бұл Оливия А. Дэвидсон еді, ол кейіннен оның әйелі болды. Ол Огайода оқыған және мұғалімдердің қажеттілігін естіген соң Оңтүстікке келді. Ол басқалар науқастарға күтім көрсетпеген кезде (мысалы, шешекпен ауырған балаға қамқорлық жасау) науқастарды емдегені үшін батыл әйел ретінде сипатталды. Ол сондай-ақ Хэмптон мен Массачусетс штатының Фрамингемдегі Мемлекеттік Нормалық мектебінде оқыды. Ол және Вашингтон студенттерге «кітап білімінен» гөрі көбірек қажет екенін және оларға өз денсаулықтарын қалай сақтау керектігін, сондай-ақ мектепті бітіргеннен кейін қалай күнкөріс табу керектігін көрсету керек деп ойлады. Олар студенттерді осы ауыл шаруашылығы аймақтарында қалуға ынталандыратын білім беруге тырысты (қалаға кетіп, өзінің ептілігімен өмір сүруге мәжбүр болудың орнына). Көптеген студенттер бастапқыда қолдарымен жұмыс істемеу үшін оқуға келді, ал Вашингтон олардың барлық түрлі еңбекке қабілетті болуын және одан ұялмайтынын көздеді.
"Teaching School in a Stable and a Hen house": Washington details the necessity of a new form of education for the children of Tuskegee, for the typical New England education would not be sufficient to effect uplift. Here is also the introduction of long time partners, George W. Campbell and Lewis Adams, and future wife, Olivia A. Davidson; these individuals felt similarly to Washington in that mere book learning would not be enough. The goal was established to prepare students of Tuskegee to become teachers, farmers, and overall moral people. Washington's first days at Tuskegee are described in this chapter, as is his method of working. He demonstrates a holistic approach to his teaching in that he researched the area and the people and how poverty stricken many were. His visits also showed how education was both a premium and underfunded, and therefore justifies the setting up of this new facility. Tuskegee is also seen to be set in a rural area, where agriculture was the main form of employment, and so the institute's later incarnation as an industrial school that was fit for teaching its students skills for the locale is justified. He encountered difficulties in setting up the school, which he opened on July 4, 1881, and this included some opposition from white people who questioned the value of educating African Americans: "These people feared the result of education would be that the Negros would leave the farms, and that it would be difficult to secure them for domestic service." He describes how he has depended on the advice of two men in particular and these were the ones who wrote to General Armstrong asking for a teacher. One is a white man and a former slave holder called George W. Campbell. The other is a "black" man and a former slave called Lewis Adams. When the school opened they had 30 students and these were divided roughly equally between the sexes. Many more had wanted to come, but it had been decided that they must be over 15 and have had some education already. Many who came were public school teachers and some were around 40 years of age. The number of pupils increased each week and there were nearly 50 by the end of the first month. A co teacher came at the end of the first six weeks. This was Olivia A. Davidson and she later became his wife. She had been taught in Ohio and came South as she had heard of the need for teachers. She is described as brave in the way she nursed the sick when others would not (such as caring for a boy with smallpox). She also trained further at Hampton and then at Massachusetts State Normal School at Framingham. She and Washington agreed that the students needed more than a "book education" and they thought they must show them how to care for their bodies and how to earn a living after they had left the school. They tried to educate them in a way that would make them want to stay in these agricultural districts (rather than leave for the city and be forced to live by their wits). Many of the students came initially to study so that they would not have to work with their hands, whereas Washington aimed for them to be capable of all sorts of labor and to not be ashamed of it.
9-тарау
"Қайғылы күндер мен ұйқысыз түндер": Бұл тарау адамдардың Рождество мерекесін шұрайлы өткізіп, ішімдік ішіп, көңіл көтерумен айналысқандарын, ал Рождествоның нағыз мағынасын естен шығарғандарын баяндайды. Бұл тарауда институттың Тускеги жергілікті халқымен арақатынасы, жаңа шаруашылықты сатып алу және игеру, жаңа ғимаратты тұрғызу, сондай-ақ көбінесе солтүстік штаттардан келген бірнеше жомарт демеушілердің қолдауы туралы мәліметтер келтіріледі. Бұл тарауда Вашингтонның бірінші әйелі Фанни Н. Смит қаза болғаны жария етіледі. Оның Порция есімді қызы болған.
"Anxious Days and Sleepless Nights": This chapter starts by stating how the people spent Christmas drinking and having a merry time, and not bearing in mind the true essence of Christmas. This chapter also discusses the institute's relationship with the locals of Tuskegee, the purchase and cultivation of a new farm, the erection of a new building, and the introduction of several generous donors, mostly northern. The death of Washington's first wife, Fannie N. Smith, is announced in this chapter. He had a daughter named Portia.
10-тарау
"Сабансыз кірпіш жасаудан да қиын міндет": Осы тарауда Вашингтон студенттердің өздері ғимараттар салудың маңыздылығын талқылайды: "Жаңа студент қандай да бір ғимараттың сыртқы түрін қарындашпен немесе пышақпен сызып бүлдіруге ұшырағанда, көне студенттің: "Солай істеме. Бұл біздің ғимарат. Мен оны салуға көмектестім" деген ескертуін жиі еститінмін". Тақырыптағы кірпіштерге сілтеме – аса қажетті құралдарсыз, яғни ақша мен тәжірибесіз кірпіш жасаудың қиындығын көрсетеді. Ауыр еңбек арқылы студенттер сапалы кірпіштер жасады, одан кейін олардың сенімділігі көлік құралдарын салу сияқты басқа да істерге тарады.
"A Harder Task Than Making Bricks Without Straw": In this chapter, Washington discusses the importance of having the students erect their own buildings: "Not a few times, when a new student has been led into the temptation of marring the looks of some building by lead pencil marks or by the cuts of a jack knife, I have heard an old student remind him: 'Don't do that. That is our building. I helped put it up.'" The bricks reference in the title refers to the difficulty of forming bricks without some very necessary tools: money and experience. Through much labour, the students were able to produce fine bricks; their confidence then spilled over into other efforts, such as the building of vehicles.
12-тарау
"Қар жинау": Вашингтон солтүстікке сапар шегеді, бұл институтына қосымша қаржы тарту үшін, онда ол үлкен жетістіктерге қол жеткізген. Бір адаммен болған кездесуден екі жыл өткен соң, институт 10 000 долларлық чек алды, ал тағы бір жұбайдан 50 000 доллар көлемінде сыйлық түсті. Вашингтон мектебі мен оқушыларының сәтті болуына зор қысым сезінді, себебі сәтсіздік бұл жарыстың қабілетін нашар қалпына келтіретін еді. Осы кезеңде Вашингтон Эндрю Карнегимен жұмыс істей бастайды, Карнегиге осы мектептің қолдауға лайық екенін көрсетеді. Вашингтон ірі сыйлықтардың пайдалы екенін түсінгенмен, кішкентай қарыздар да маңызды болды, олар төлемдерді жүзеге асырып, қоғамның осы білім беру түріне сенгенін көрсетті.
"Raising Money": Washington travels north to secure additional funding for the institute with which he had much success. Two years after a meeting with one man, the Institute received a cheque of $10,000 and, from another couple, a gift of $50,000. Washington felt great pressure for his school and students to succeed, for failure would reflect poorly on the ability of the race. It is this time period Washington begins working with Andrew Carnegie, proving to Carnegie that this school was worthy of support. Not only did Washington find large donations helpful, but small loans were key which paid the bills and gave evidence to the community's faith in this type of education.
13-тарау
"Бес минут сөз сөйлеу үшін екі мың миль": Вашингтон тағы да үйленеді. Оның жаңа әйелі – 8-тарауда алғаш рет айтылған Оливия А. Дэвидсон. Бұл тарау Вашингтонның қоғамдық сөйлеу жолын бастайды; бірінші рет Ұлттық білім беру қауымдастығында. Оның келесі мақсаты – оңтүстік ақ нәсілді тыңдаушылар алдында сөйлеу еді. Бірінші мүмкіндігі бұрынғы міндеттемелермен және жол жүру уақытымен шектелді, нәтижесінде оған сөз сөйлеуге бес минут ғана берілді. Келесі сөздері мақсатқа толы болды: солтүстікте ол қаржы табуға белсенді түрде тырысты, ал оңтүстікте "екі нәсілдің материалдық және интеллектуалдық дамуын" қолдады. Бір сөздің нәтижесі Атланта көрмесінде жасалған сөз болды.
"Two Thousand Miles for a Five Minute Speech": Washington marries again. His new wife is Olivia A. Davidson, first mentioned in Chapter 8. This chapter begins Washington's public speaking career; first at the National Education Association. His next goal was to speak before a Southern white audience. His first opportunity was limited by prior engagements and travel time, leaving him only five minutes to give his speech. Subsequent speeches were filled with purpose: when in the North he would be actively seeking funds, when in the South encouraged "the material and intellectual growth of both races." The result of one speech was the Atlanta Exposition Speech.
14-тарау
"Атлантадағы көрменің баяндамасы": Вашингтонның Атлантадағы көрменің алдында сөйлеген сөзі мұнда толыққанды жарияланған. Ол сондай-ақ, өз сөзіне болған реакцияны түсіндіреді: бастапқыда баршасының қуанышы, содан кейін, афроамерикалықтар арасында Вашингтонның нәсілдің «құқықтары» тұрғысынан жеткілікті күшті болмағаны туралы сезім пайда болды. Бірақ, уақыт өте келе, афроамерикалық қоғам Вашингтонның афроамерикалықтарды жақсартуға бағытталған мақсаттары мен әдістеріне қайтадан көңіл көшірді. Вашингтон афроамерикалық дін қызметкерлері туралы да айтады. Ол дауыс беру туралы көп дау тудырған мәлімдеме жасайды: «Менің ойымша, негрлер – нәсілдің көп бөлігі қазірдің өзінде солай істеп жүргендей – саяси талаптарға қатысты өзін қарапайым ұстауы керек, саяси құқықтарының толық мойындалуы үшін мүлікке, білімге және жоғары мінез-құлыққа ие болудан туындайтын баяу, бірақ сенімді әсерге сүйенуі керек. Саяси құқықтың толық пайдалануы табиғи, бірте-бірте өсу болады, бір түндік, қарбыз өсіру сияқты емес. Негрлер дауыс беруді тоқтатуы керек деп мен ойламаймын, бірақ олардың дауыс беруіне интеллектуалдық және мінез-құлықты көршілерінің көбірек әсер етуі керек деп санаймын. Мен бірде-бір штаттың білімсіз және кедейлікте күресіп жүрген ақ адамға дауыс беруге рұқсат беретін және сол жағдайдағы қара адамға дауыс беруден бас тартатын заң қабылдауы керек деп ойламаймын. Мұндай заң әділетсіз ғана емес, сонымен қатар барлық әділетсіз заңдар сияқты, уақыт өте келе өз нәтижесін береді; себебі мұндай заңның әсері негрлерді білім алуға және мүлік жинауға ынталандырады. Менің ойымша, уақыт өте келе, ақыл-ойдың және достық нәсілдік қарым-қатынастардың нәтижесінде, Оңтүстіктегі сайлаудағы алаяқтық тоқтатылады».
"The Atlanta Exposition Address": The speech that Washington gave to the Atlanta Exposition is printed here in its entirety. He also gives some explanation of the reaction to his speech: first, delight from all, then, slowly, a feeling among African Americans that Washington had not been strong enough in regards to the 'rights' of the race. In time, however, the African American public would become, once again, generally pleased with Washington's goals and methods for African American uplift. Washington also speaks about the African American clergy. He also makes a much disputed statement about voting: "I believe it is the duty of the Negro – as the greater part of the race is already doing – to deport himself modestly in regard to political claims, depending upon the slow but sure influences that proceed from the possession of property, intelligence, and high character for the full recognition of his political rights. I think that the according of the full exercise of political rights is going to be a matter of natural, slow growth, not an over night, gourd vine affair. I do not believe that the Negro should cease voting but I do believe that in his voting he should more and more be influenced by those of intelligence and character who are his next door neighbors I do not believe that any state should make a law that permits an ignorant and poverty stricken white man to vote, and prevents a black man in the same condition from voting. Such a law is not only unjust, but it will react, as all unjust laws do, in time; for the effect of such a law is to encourage the Negro to secure education and property. I believe that in time, through the operation of intelligence and friendly race relations, all cheating at the ballot box in the South will cease."
15-тарау
"Қоғамдық сөйлеудегі құпия табыс": Вашингтон Атланта көрмесіндегі сөйлеуінің қабылдануы туралы қайтадан әңгімелейді. Одан кейін ол оқырманға қоғамдық сөйлеу туралы бірнеше кеңес береді және есімде қалған бірнеше сөздерді сипаттайды.
"The Secret Success in Public Speaking": Washington speaks again of the reception of his Atlanta Exposition Speech. He then goes on to give the reader some advice about public speaking and describes several memorable speeches.
16-тарау
"Еуропа": Автор үшінші рет Маргарет Джеймс Мюррейге үйленді. Ол балалары туралы әңгімелейді. Осы уақытта оған және оның әйеліне Еуропаға саяхаттау мүмкіндігі туады. Саяхатқа бару туралы шешіміне қарама-қайшы сезімдер әсер етті: Вашингтон әрдайым Еуропаға саяхаттауды армандаған, бірақ ол адамдардың реакциясынан қорқыныш сезінді, себебі ол өз нәсілінен шыққан адамдардың табысқа жетіп, кейін халықтан жаңылғанын көп көрген. Вашингтон мен оның әйелі сапардан қатты ләззат алды, әсіресе, олардың досы, афроамерикалық суретші Генри Таннердің барлық топтардан мақталып жатқанын көргенде. Еуропада болған кезде, олар Виктория патшайымымен және Сюзан Б. Энтонимен бірге шай ішуге мүмкіндік алды. АҚШ-қа оралғаннан кейін, Вашингтонды Чарльстонға (Батыс Вирджиния), оның бұрынғы үйі Малденге жақын жерге сапар шегуге шақырды.
"Europe": The author is married a third time, to Margaret James Murray. He speaks about his children. At this time, he and his wife are offered the opportunity to travel to Europe. Mixed emotions influenced their decision to go: Washington had always dreamed of traveling to Europe, but he feared the reaction of the people, for so many times had he seen individuals of his race achieve success and then turned away from the people. Mr. and Mrs. Washington enjoyed their trip, especially upon seeing their friend, Henry Tanner, an African American artist, being praised by all classes. During their time abroad, the couple was also able to take tea with both Queen Victoria and Susan B. Anthony. Upon arriving back in the United States, Washington was asked to visit Charleston, West Virginia, near his former home in Malden.
17-тарау
"Соңғы сөздер": Вашингтон генерал Армстронгпен болған соңғы әрекеттесулерін және Армстронгтың ізбасары, пастор доктор Холлис Б. Фрисселмен алғашқы кездесуін баяндайды. Оның өміріндегі ең үлкен жаңалық – Гарвард университетінен құрметті диплом алуға шақырылуы болды, бұл африкалық американдыққа алғаш рет берілген награда еді. Вашингтон мен Тускиги институты үшін тағы бір зор мәртебе – президент Уильям Маккинлидің институтқа сапары, осы арқылы Маккинли азаматтарға "жарысқа деген ықыласы мен сенімін" жеткізгісі келді. Содан кейін Вашингтон Тускиги институтындағы жағдайды және оның болашаққа деген үлкен үмітін сипаттайды.
"Last Words": Washington describes his last interactions with General Armstrong and his first with Armstrong's successor, Rev. Dr. Hollis B. Frissell. The greatest surprise of his life was being invited to receive an honorary degree from Harvard University, the first awarded to an African American. Another great honor for Washington and Tuskegee was the visit of President William McKinley to the institute, an act which McKinley hoped to impress upon citizens his "interest and faith in the race." Washington then describes the conditions at Tuskegee Institute and his resounding hope for the future of the race.
Контекст
1880 және 1890 жылдардағы Америка афроамерикалықтарға қатысты ақ нәсілдік жеккөрушілікке толы болды. Сонымен қатар, афроамерикалық нәсілдің құлдық институтынсыз тірі қала алмайтынына сенім болды. Халық мәдениеті "афроамерикалық қылмыстық әрекеттері мен моральдық құлдырауы" туралы идеяларды күшейтті, бұл Джим Кроу (кейіпкер) және Зип Кун тұлғаларында көрінеді. Вашингтон жазу және қоғамдық сөйлеу ісіне кіріскенде, афроамерикалықтардың табиғатынан ақымақ және өркениетке қабілетсіз деген пікірмен күресті. Вашингтонның басты мақсаты – аудиторияға прогрестің мүмкіндігін түсіндіру болды. Бұған қоса, "Қара белдеуде" өмір сүрген Букер Т. Вашингтон халықтың наразылығына ұшырау қаупінде болды, сондықтан ол наразылық толқынын қоздырмауға әрдайым сақ болды. Мұндай осал жағдайдағы адамнан күтілгендей, зорлық-зомбылық орын алғанда, ол жағдайды ушықтырмау үшін теңдік және прогресс туралы сөздерін азайтуға тырысты. Осы кезеңде Оңтүстікте линчелеу кең таралды, өйткені ақ нәсілділер өз қолдарына заңды алып, ондаған ер және әйел адамдарды, тіпті ақ нәсілділерді де азаптап өлтірді. Жәбірленушілердің "кінәлары": "ұрыста ақ нәсілдіні жеңгені үшін"; "құғыннан қашқанды қорғағаны үшін"; "жетпіс бес цент ұрлағаны үшін"; "линч құрбанына көңіл жасығандығы үшін"; "ақ нәсілді әйелді итерген баланың әкесі болғаны үшін". Кез келген ақ нәсілді адам афроамерикалық құрбандарға көңіл жасыған немесе оларды қорғаған жағдайда, өзі де кінәлі деп танылып, халықтың наразылығына ұшырауы мүмкін еді. 1901 жылы Миссисипи штатының пасторы Куинси Юинг баспасөз және діни қауымды линчелеуге қарсы қоғамдық пікірді біріктіруге шақырды. Линчтер 1950-1960 жылдарға дейін жалғасты. Кейбіреулер Вашингтонның салыстырмалы түрде тартыншақтық хабарламасын афроамерикалықтардың шынайы өркендеуіне деген ниеттің жетіспеуімен байланыстырады. Ал кейбіреулер, оның хабарламасын жеткізген ортаны ескере отырып, Вашингтонның кез келген қоғамдық ұстанымды білдіруіне қолдау көрсетеді.
The America of the 1880s and 1890s was one of white hostility toward African Americans. There was also the belief that the African American race would not have been able to survive without the institution of slavery. Popular culture played in to the ideas of "black criminality and moral decline" as can be seen in the characters Jim Crow (character) and Zip Coon. When Washington began his writing and public speaking, he was fighting the notion that African Americans were inherently stupid and incapable of civilization. Washington's primary goal was to impress upon the audience the possibility of progress. Furthermore, living in the Black Belt, Booker T. Washington was vulnerable to mob violence and was, therefore, always mindful not to provoke the mob. As would be expected for a man in such precarious position, when violence erupted, he tried to stem his talk of equality and progress so as not to exacerbate the situation. Lynching in the South at this time was prevalent as mobs of whites would take the law into their own hands and would torture and murder of dozens of men and women, including white men. The offenses of the victims included: "for being victor over a white man in a fight;" "protecting fugitive from posse;" "stealing seventy five cents;" "expressing sympathy for mob's victim;" "for being father of boy who jostled white women." It is clear that any white person to show sympathy or offer protection for African American victims would be labeled complicit himself and become vulnerable to violence by the mob. In 1901, Reverend Quincy Ewing of Mississippi charged the press and pulpit with uniting public sentiment against lynching. Lynching would continue into the 1950s and 1960s. Some blame Washington's comparatively sheepish message upon a lack of desire for true African American uplift. Some, taking into account the environment in which he was delivering his message, support Washington for making any public stance at all.
Вашингтон мен оның сыншыларының арасындағы қарым-қатынас
Биограф Луи Харланның айтуынша, "Кұлдықтан азат болу" кітабы жарық көргеннен бері Букер Т. Вашингтон "АҚШ-тағы нәсілдік қатынастардың ең төменгі деңгейде болған кезінде қара нәсілділердің күресі үшін тиімді стратегия іздеген, есепке шешіксіз және реалист" ретінде бейнеленген. Қара нәсілділердің азаматтық құқықтары туралы қазіргі заманғы көзқарастар одан да белсенді әрекеттерді талап етеді, бірақ Вашингтон өз заманындағы маңызды тұлға болды. Оған қатысты көптеген сын оның ыңғайласушылық саясатына бағытталған, бірақ оның жеке өмірі қарсылықты қаржылық көмек көрсету арқылы іске асыруға ұмтылған. Атланта көрмесіндегі сөйлемі оның екі жақты табиғатын көрсетеді, ол қатысушылардың барлығына, олардың ниеттеріне қарамастан, келісе алатын нәрсе берді. Тарихшы Фитцху Брундейдж Вашингтонды "көп қырлы қоғамдағы барлық адамдар үшін барлық нәрсе болуға тырысқаны үшін" мақтауға лайық деп есептейді. Көптеген адамдар оның ыңғайласушылық саясатымен сипатталуына қарсы шығады. Мысалы, биограф Роберт Норрелл былай деп жазды: "Ол ақ үстемдігіне қарсы тұру және оны жеңу үшін тым көп еңбек етті, тіпті оның кейбір ақ нәсілді оңтүстік көршілері оның кейбір мәлімдемелерін солай түсіндіргенімен, оны ыңғайласушылық саясатын ұстанған деп айтуға болмайды. Оған күштеп талаптар қою, қарсылық көрсетудің құны – жою болса, бұл ыңғайласушылықтың әділ анықтамасы емес". Тарихшылар осы сипаттама бойынша толығымен келіспейді. Дюбуа бастапқыда Вашингтонның нәсілдік өрлеуге қатысты ұстанымын қолдады. Бір кезде ол Атланта көрмесіндегі сөйлемі туралы былай деді: "Оңтүстіктегі ақ және қара нәсілдер арасындағы келісімге нақты негіз болуы мүмкін". Дюбуа өзінің "Қара халықтың жаны" атты кітабында Вашингтонды оның бірінші міндетін – оңтүстік ақ нәсілді халықтың құлағын жанашырлық пен ынтымақтастық рухы арқылы табуға жеткені үшін құттықтады. Ол сондай-ақ Оңтүстіктегі тұрақсыз жағдайды және қауымдық сезімдерге сезімтал болу қажеттігін мойындайды, бірақ Вашингтон афроамерикалықтарға жеткілікті сезімталдық танытпағанын айтады. Дюбуа Вашингтонның жұмысын сынға тартатын білімді және табысқа жеткен афроамерикалықтар көп екенін, бірақ олардың үні "демократия мен қазіргі қоғамның қауіпсіздігіне" кедергі келтіретіндей етіп басылып қалғанын мәлімдейді. Осы тұста олардың жолдары айқасқан: Вашингтон өзінің "Таскеги машинасымен" және Дюбуа "Ниагара қозғалысымен". 1905 жылы Ниагара қозғалысы қысымға қарсы және азаматтық құқықтар үшін талаптарын тізбектеп жазған мәлімдеме жариялады. Бұл қозғалыс Вашингтоннан толыққанды бөлініп, татуласу емес, жаңа, радикалды әрекеттер бағытын ұстанды: "Біз әлсіздігімізбен мойынсұнуға мәжбүрміз, бірақ Америка әділетсіз болғанша, он миллион америкалықтың наразылық дауысы өз әріптестерінің құлағына соққы беруін тоқтатпауы керек". Бір кезде қозғалыс сәтті дамыды, бірақ тараулардың арасындағы келіспеушіліктер оның тиімділігін төмендетті. Ақырында, қозғалыстың күш-жігері Түсті адамдардың жетістігі үшін ұлттық қауымдастықтың (NAACP) құрылуына әкелді. Әрине, афроамерикалықтардың болашағын талқылауға басқа да қатысушылар тартылды, соның ішінде В. Х. Томас, тағы бір афроамерикалық. Томас афроамерикалықтардың "өте нашар" екеніне және кез келген прогреске жету үшін "ғажайып" қажет деп сенді. Вашингтон мен Дюбуаның жағдайындағыдай, Вашингтон мен Томас арасында да келісім бар, бірақ Дюбуа оған келіспейді: афроамерикалықтар үшін ең жақсы мүмкіндік – ауыл шаруашылығы және ауылдық өмір саласында. Кейбір жағынан екеуін салыстыру қиын, өйткені олардың ниеттері әртүрлі. Сол сияқты, Томас Диксон, "Клансман" (1905) кітабының авторы, Вашингтонмен өнеркәсіптік жүйе туралы газеттегі дауды бастады, бұл оның жақын арада жарық көретін кітабы туралы әңгімеге шақыру мақсатында болды. Ол Тюскеги түлектерінің жаңадан тапқан тәуелсіздігін бәсекелестікті қоздыратын күш ретінде сипаттады: "Бәсекелестік – соғыс. Оңтүстіктегі ақ адам не істейді, егер оның нанына нұқсан келтірілсе? Ол солтүстіктегі ақ көршісінің істейтінін істейді – оны өлтіреді!"
Since its publication, according to biographer Louis Harlan, Up From Slavery has been read as painting Booker T. Washington as both an "accommodationist and calculating realist seeking to carve out a viable strategy for black struggle amidst the nadir of race relations in the United States." While more contemporary ideas of black civil rights call for a more provocative approach, Washington was certainly a major figure in his time. Most critiques of him target his accommodationism, yet his private life was very much aimed at opposition through funding. The Atlanta Exposition speech shows his dual nature, giving everyone present something to agree with, no matter their intention. Washington deserves praise, in the view of historian Fitzhugh Brundage, for "seeking to be all things to all men in a multifaceted society." Many do argue against his being characterized as an accommodationist. For example, biographer Robert Norrell has written, "He worked too hard to resist and to overcome white supremacy to call him an accommodationist, even if some of his white supremacist southern neighbors so construed some of his statements. Having conditions forced on him, with threat of destruction clearly the cost of resistance, does not constitute a fair definition of accommodation." Historians are thoroughly split over this characterization. W. E. B. DuBois initially applauded Washington's stance on racial uplift. At one point he went as far as to say of the Atlanta Exposition speech: "here might be a real basis for the settlement between whites and blacks in the South." DuBois, in his book The Souls of Black Folk, congratulates Washington for accomplishing his first task, which was to earn the ear of the white southern population through a spirit of sympathy and cooperation. He also acknowledges the unstable situation in the south and the necessity for sensitivity to community feelings, yet he believes that Washington has failed in his sensitivity to African Americans. DuBois asserts that there are many educated and successful African Americans who would criticize the work of Washington, but they are being hushed in such a way as to impede "democracy and the safeguard of modern society." This is where their paths would diverge: Washington with his "Tuskegee Machine" and DuBois with the "Niagara Movement." In 1905, the Niagara Movement issued a statement enumerating their demands against oppression and for civil rights. The Movement established itself as an entity entirely removed from Washington in conciliation, but rather a new, more radical course of action: "Through helplessness we may submit, but the voice of protest of ten million Americans must never cease to assail the ears of their fellows, so long as America is unjust." For a time, the Movement grew very successfully, but they lost their effectiveness when chapters began to disagree with one another. Eventually, the Movement's efforts translated into the development of the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP). Of course there were other participants in this discussion of the future of the African American race, including that of W. H. Thomas, another African American man. Thomas believed that African Americans were "deplorably bad" and that it would require a "miracle" to make any sort of progress. As in the case of Washington and DuBois, Washington and Thomas have areas of agreement, though DuBois would not so agree: that the best chance for an African American was in the areas of farming and country life. In some respects, it is hard to compare the two as each has different intentions. Similarly, Thomas Dixon, author of The Clansman (1905), began a newspaper controversy with Washington over the industrial system, most likely to encourage talk of his upcoming book. He characterized the newfound independence of Tuskegee graduates as inciting competition: "Competition is war What will the [southern white man] do when put to the test? He will do exactly what his white neighbor in the North does when the Negro threatens his bread—kill him!"
Танымал мәдениетте
2011 жылдың қыркүйегінде LionHeart FilmWorks және режиссер Кевин Хершбергер "Құлдықтан жоғары" деген атаумен жеті бөлімді деректі телесериал және DVD сериясын жасады. 315 минуттық сериалды Mill Creek Entertainment таратады. Бұл сериал Букер Т. Вашингтонның "Құлдықтан жоғары" автобиографиясы туралы тікелей емес, америкадағы қара құлдықтың тарихын 1619 жылы Джеймстаунға африкалық құлдардың алғаш рет келгенінен бастап, Азамат соғысына дейін және 1870 жылы 15-ші түзетудің қабылдануына дейін көрсетеді. Бұл түзету үкіметке азаматтардың расасы, тері түсі немесе бұрынғы құлдық жағдайына (яғни, құлдыққа) байланысты дауыс беру құқығын жоққа шығаруға тыйым салады – бұл АҚШ-та құлдықтың заңдылығын толық жойған Үшінші қайта құру түзетуі.
In September 2011, a seven part documentary television and DVD series was produced by LionHeart FilmWorks and director Kevin Hershberger using the title Up From Slavery. The 315 minute series is distributed by Mill Creek Entertainment. This series is not directly about the Booker T. Washington autobiography Up From Slavery, but tells the story of Black Slavery in America from the first arrival of African slaves at Jamestown in 1619 to the Civil War and the ratification of the 15th Amendment in 1870, which prohibits the government from denying a citizen the vote based on race, color, or previous condition of servitude (i. e., slavery), the third of the Reconstruction Amendments which finally ended the legitimacy of slavery in the United States.