Кіріспе

Мәскеу Кремліндегі ескі монастырь

Чудов монастыры (Чу́дов монасты́рь; ресми түрде Алексийдің Михаил Архангел монастыры деп танылады) 1358 жылы Мәскеу митрополиті Алексий қолмен Мәскеу Кремлінде құрылған. Монастырь, Михаил Архангелдің Хонайде болған кереметіне (орыс тілінде "чудо") арналған (қайырлы күні: белгісіз). Монастырь 1918 жылы жабылып, 1929 жылы Кеңес үкіметі тарапынан бұзылды.

Тарих

Монастырь және оның католиконы 1365 жылы аяқталды. Католикон 1431 жылы жаңасына ауыстырылды, содан кейін 1501–1503 жылдары тағы бір рет. Бұл монастырь дәстүрлі түрде патшалық балаларды, оның ішінде болашақ патшалар Федор I, Алексей I және Петр I-ді крещение рәсімінен өткізу үшін пайдаланылды. 1561 жылға дейін монастырьдың иегері (хегумені) барлық орыс монастырларының иегерлері арасында бірінші болып есептелді. Симонов монастыры мен Троица Сергий лаврасымен қатар, Чудов монастыры мәскеулік кітап мәдениеті мен білімнің ірі орталығы болды. Монастырьдың көрнекті монахтары, өмірін шіркеу кітаптарын аудару және түзетуге арнаған Максим Грек, Епифаний Славинецкий және Карион Истомин есімдері танымал. Геннадий, Новгород архиепископы болған кезеңінде 1499 жылы славян тіліндегі алғашқы толық Киелі кітап кодексін қолдады. 1612 жылы поляктар монастырь жертөлерінде аштықтан Патриарх Гермогенді өлтірді. Қиыншылықтар аяқталғаннан кейін Патриарх Филареттің қолдауымен грек-латын мектебі ашылды. 1744–1833 жылдары монастырьде Мәскеу шіркеу консисториясы орналасты. Уақыт өте келе монастырь кешеніне жаңа шіркеулер қосылды: Митрополит Алексий шіркеуі және Ақпарат шіркеуі (екеуі де 1680 жылы салынған) және Әулие Андрей шіркеуі (1887). 1812 жылғы Францияның Ресейге шабуылы кезінде француз маршалы Луи Николя Даву монастырьды жеке пайдалануы үшін иеленді. Василий Верещагин салған картинада Давудың соборды ұстамағанын, оны кеңсесі ретінде пайдаланғанын көрсетеді. 1918 жылы Большевик революциясынан кейін Чудов монастыры жабылды. 1929 жылы Совет Одағының атеизм саясатының аясында монастырьдің барлық құрылыстары бұзылды. Бұрынғы Чудов монастыры мен жақын орналасқан Аспанға Көтерілу монастыры орнында Совет үкіметі Қызыл командирлер мектебін салды. 11–18 ғасырлардағы монастырь қолжазбаларының барлығы Мемлекеттік тарихи мұражайға тапсырылды. Митрополит Алексийдің реликвиялары алдымен ол салған Митрополит Алексий шіркеуінен Успение соборына, содан кейін Мәскеудегі тағы бір шіркеуге көшірілді. Монастырьдағы жүзге жуық басқа жерлеулердің (соның ішінде архиепископ Геннадийдің) қалдықтары жоғалып кетті және олардың қайнауы әлі белгісіз. Мусоргскийдің "Борис Годунов" операсындағы бір көрініс монастырьде өтеді. 2007 жылы православиелік қоғам қайраткері Виталий Владимирович Аверьянов Мәскеу мемлекеттік университетінің Жастар интернет журналына берген сұхбатында Чудов және Пассион монастырларын қалпына келтіру мүмкіндігін айтты. 2014 жылдың 31 шілдесінде президент Владимир Путин Чудов монастыры мен Аспанға Көтерілу монастырын қалпына келтіруді ұсынды: "Сіздер білесіздер, бұл жердегі ғимарат [14-ғимарат] 1930 жылдары салынған, бірақ бұрын мұнда екі монастырь мен шіркеу болған. Сондықтан қазіргі жағдайда 1930 жылғы ғимаратты қалпына келтірудің орнына, екі монастырь мен шіркеуді қалпына келтіру туралы идея туды. Әрине, қазіргі жағдайда олар тек мәдени мұра ескерткіштері ретінде қалпына келтіріледі". Алайда, 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін монастырьларды қалпына келтіру жоспары жоқ.