Кіріспе
Филиппин песосының монеталарын Филиппиннің Bangko Sentral ng Pilipinas айналысқа шығарады және қазіргі уақытта жеті түрлі номиналда қолжетімді. Филиппин песосы испан үкіметі тұсында қолданысқа түскен.
Philippine peso coins are issued by the Bangko Sentral ng Pilipinas for circulation in the Philippines and are currently available in seven denominations. The Philippine peso has been in use since Spanish rule.
Тарих
Филиппин песосы 16-дан 19-ғасырларға дейінгі Манила галеондарымен үлкен көлемде әкелінген испан долларынан немесе «сегізден» шыққан. Осы испан песосы немесе долларынан Латын Америкасының түрлі песолары, АҚШ және Гонконг доллары, сондай-ақ Қытай юаны мен Жапон иені де шығарды.
Испандықтарға дейінгі дәуір
Алтын испандықтарға дейінгі Филиппиндегі түрлі аймақтарда маңызды айырбас құралы болды, оның ішінде «пилонситос» деп аталатын мөрленген алтын моншақтар мен алтын сауда жүзіктері болды. Алғашқы күміс валютасы рупия немесе рупия (жергілікті жерде «салапи» деп белгілі) болды, ол Үндістан мен Индонезиямен сауда арқылы әкелінді. «Салапи» испан билігі кезінде де қолданылып, төрт реалға немесе жарты испан песосына тең болды.
Испанияның әкімшілік қызметі
Сегіз реалдық испан күміс песосын алғаш рет 1521 жылғы Магеллан экспедициясы енгізді және 1565 жылы Филиппинді жаулап алғаннан кейін Манила галеондары көп мөлшерде әкелді; қараңыз испан доллары. Испания билігінде жергілікті ақша жарты песо монетасы түрінде сақталды. Сонымен қатар, испандық алтын онсалар немесе сегіз эскудо монеталары да енгізілді, олардың салмағы испан долларымен бірдей болса, құны 16 күміс песоға тең болды. 1857 жылы Манилада монета соғу зауыты құрылғанға дейін Филиппиннің өз ақшасы болған жоқ. Испания, Қытай және көрші елдерден әкелінген алтын және күміс монеталар айналымда болды. Номиналдары мыналардан тұрды: Алтын эскудо: 1/2, 1, 2, 4, 8 эскудо; әр эскудо шамамен 2 күміс песо немесе 16 реалға тең. Күміс реал: 1/2, 1, 2, 4, 8 реал; бір песо 8 реалға тең. Мыс: 1/2, 1, 2 кварто; 20 кварто – бір реалда және 160 кварто – бір песода. Casa de Moneda de Manila (немесе Манила монета соғу зауыты) 1848 жылғы Калифорниядағы алтын асыру күмісті қымбаттатып, колониядан күміс және ұсақ алтын монеталарды шығарғаннан кейін, 1857 жылы филиппиннің ұсақ валютасын қамтамасыз ету үшін құрылды. Ол испан стандарттарына сәйкес келесі номиналдарды шығарды, 100 сантимосы бір песоға тең: Алтын: 1, 2, 4 песо; 4 песоның салмағы 6,766 грамм 0,875 пробалы таза алтын. Күміс: 10, 20, 50 сантимо; 50 сантимоның салмағы 12,98 грамм 0,9 пробалы таза күміс (1881 жылы пробасы 0,835-ке дейін төмендетілді). 1857 жылға дейінгі мыс монеталардың жетіспеушілігі Кордильерадағы Игорот мыс кеншілері жасаған жалған екі кварто монетасымен (бір песоның 1/80 бөлігіне тең) шешілді. 1897 жылы Испания 1 песо күміс монетасын, сондай-ақ 5 және 10 сантимо де песетаны әкелді, олар филиппиндықтар тарапынан 1 және 2 сантимо де песо ретінде қабылдануға тиіс болды.
In gold escudos: 1/2, 1, 2, 4, 8 escudos; each escudo worth approximately 2 silver pesos or 16 reales. In silver reales: 1/2, 1, 2, 4, 8 reales; one peso equals 8 reales. In copper: 1/2, 1, 2 cuartos; 20 cuartos in a real and 160 cuartos in a peso. The Casa de Moneda de Manila (or Manila mint) was founded in 1857 in order to supply smaller Philippine currency after the California gold rush of 1848 made silver more expensive and drained the colony of silver and small gold coins. It produced the following denominations according to Spanish standards, with 100 centimos equal to a peso:
In gold: 1, 2, 4 pesos; the 4 pesos weighing 6.766 grams of 0.875 fine gold
In silver: 10, 20, 50 centimos; the 50 centimos weighing 12.98 grams of 0.9 fine silver (fineness reduced to 0.835 in 1881)
The dearth of pre 1857 copper coins were addressed by counterfeit two cuarto coins (worth 1/80th of a peso) made by Igorot copper miners in the Cordilleras. In 1897 Spain brought over 1 peso silver coins as well as 5 and 10 centimos de peseta to be accepted by Filipinos as 1 and 2 centimos de peso.
АҚШ әкімшілігі
Америка Құрама Штаттары 1903 жылдан 1945 жылға дейін Филиппин аймағында да монеталар шығарды. Олардың ішінде 1/2 центаво, 1 центаво, 5 центаво, 10 центаво, 20 центаво, 50 центаво және 1 песо болды. 1/2 және 1 центаво монеталары қоладан, 5 центаво монетасы мыстан (75%) және никельден (25%) жасалған, ал 10, 20, 50 центаво және песо монеталары күміс қоспасынан жасалған. 1903 жылдан 1906 жылға дейін күміс монеталардың күміс құрамы 90% болса, 1906 жылдан кейін шығарылған монеталарда 10 және 50 центаво үшін 75%, ал песо үшін 80% дейін төмендеді. Екі жағдайда да күміс мыспен қорытылды. Осы монеталардың беткі жағы 1903 жылдан 1945 жылға дейін көбінесе өзгермеді. 1/2 центаво, 1 центаво және 5 центаво монеталарында филиппин ер адамның қамытқа тізе бүгіп, жанында балғасымен бейнеленген суреті бар. Ол сол жақта (алғы план), ал оң жақта (артқы план) түтін шығарып тұрған Майон тауы – жанартау бейнеленген. Бұл сурет Филиппин халқының өз болашағын құру үшін атқарып жатқан ауыр еңбегін көрсетеді. 10, 20, 50 центаво және песо монеталарының беткі жағы да ұқсас, бірақ оларда бостандық символы – балғамен қамытқа соққы беретін әйелдің суреті бейнеленген (көптегендер оны суретшінің қызы деп санайды). Бұл Америка Құрама Штаттарының Филиппиннің жағдайын жақсартуға салған еңбегін көрсету үшін жасалған. Бостандық символы күміс монеталарда қарапайым металлдан жасалған монеталардың орнына бейнеленген. Монеталардың сыртқы жағы екі түрлі болып келеді. Ең алғашқы монеталар аралдар АҚШ-тың аумағы болған кезде соғылған және олар АҚШ аумақтарының гербін көрсетеді. Бұл – екі бөлікке бөлінген қалқанның үстінде отырған кең қанатты бүркіт. Жоғарғы бөлігінде 13 жұлдыз, ал төменгі бөлігінде 13 тік жолақ бар. Төменгі жағында жыл көрсетілген, ал жоғарғы жағында «Америка Құрама Штаттары» деп жазылған. Аралдар АҚШ-тың одақтас мемлекетіне айналғанда, одақтастықтың гербі қабылданды. Бұл гербте «Филиппин Одағы» деген жазуы бар шиыршық қағаздың үстінде, қанаттары жоғары бағытталған кішкентай бүркіт бейнеленген. Бұл үлгіге көп еңбег жұмсалған және оны көптеген адамдар тартымды деп санайды. Монеталар Филадельфия, Сан-Франциско, Денвер және (1920 жылы ашылғаннан кейін) Манила монетаханаларында соғылды. Манила монетаханасында соғылған монеталардың көпшілігі 1925 жылдан кейін шығарылды. 1903 жылдан 1908 жылға дейін коллекционерлерге арналған сынақ жиынтығы соғылды. Бұл жиынтықтың көп бөлігі шығарылған кезде сатылмаған болуы мүмкін. 1905, 1906 және 1908 жылдардағы жиынтықтың тіркелген тиражы – небәрі 500 дана. Коррегидорды қорғаушылар жапондықтардың осы байлықты жинауына жол бермеу үшін көптеген күміс монеталарды мұхитқа лақтырып жіберді. Кейіннен олжаның көп бөлігі табылды, бірақ олардың көпшілігі қатты тот басқан. Коллекционерлердің пікірінше, АҚШ-тың Филиппин сериясындағы ең сирек монеталардың қатарында 1906 жылғы S One Peso, 1916 жылғы S Five Centavos, 1918 жылғы S Five Centavo Mule, 1903 жылғы S Twenty Centavos (әсіресе түпнұсқа күйінде) және 1915 жылғы S One Centavo монеталары бар. 1936 жылы Одақтың құрылғанын тойлау үшін үш ескерткіш монета соғылды. Оларда президент Франклин Д. Рузвельт, Одақ президенті Мануэль Л. Кесон және АҚШ-тың жоғары комиссары Франк Мерфи бейнеленген, ол сонымен қатар аралдардың соңғы генерал-губернаторы болды. 50 центаво ескерткіш монетасының тиражы 20 000 дананы құрады, ол 75% күмістен соғылған және салмағы 10 граммды құрайды (басқа 50 центаво монеталарымен бірдей сипаттамалар). Бір песоның екі түрінің тиражы 10 000 дананы құрады. Олардың салмағы 20 грамм, ал күміс құрамы 90%.
Кулион маңындағы алапестер колониясының ақшасы
Кулион обалының колониясы 1906 жылдың мамыр айында Филиппин аралдарының аралдық үкіметі тарапынан Палаван, Кулион аралында құрылды. Ол Гавайидегі Молокайдағы Калаупапа обалының қонысының үлгісімен жасалды. Ақшаны қолдану арқылы обаның жұғады деген қате сенімге байланысты, арнайы Culion валютасы шығарылды. «Обалы ақша» деп белгілі болған бұл валютаны пайдалануға колония тұтқындарына ғана рұқсат берілді. Тұтқындарға Филиппиннің ресми валютасын пайдалануға тыйым салынды, ал обаға шалдықпағандарға Culion валютасын пайдалануға тыйым салынды. Бірінші және екінші шығарылымдар (1913 және 1920 жылдар) Frank & Co. фирмасымен алюминийден соғылды. Ал келесі барлық шығарылымдар жаңадан ашылған Манила монета зауытында дайындалды. Үшінші шығарылым (1922 жыл) да алюминийден жасалған, бірақ төртінші, бесінші және алтыншы шығарылымдар (1925, 1927 және 1930 жылдар) мыс-никель қоспасынан жасалды. Алтыншы шығарылым соңғысы болды. Барлығы 1913 және 1930 жылдар аралығында Кулион обалының колониясы үшін шамамен 169 000 монета соғылды. 1920 жылдары сегрегациялық заңдар жеңілдетілді. Аралға обаға шалдықпаған қоныс аударушылар (жергілікті жерде sano деп аталды) келе бастады, олардың көп бөлігі бөліну бағдарламасы арқылы аралға күштеп көшірілген мыңдаған тұтқындардың отбасы мүшелері болды. Дегенмен, обамен ауыраған тұтқындар мен обаға шалдықпаған қоныс аударушылар арасында ақша алмасуға тыйым салынды. 1942 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыста Жапония Филиппинге басып кірген кезде, Кулион Маниладан үзіліп қалды, бұл валюта тапшылығына әкелді. Жергілікті Кулион билігі төтенше валютаны қағазға басып шығарды, онда центаво номиналы қызыл қағазда, ал песо номиналы көк қағазда болды. Кейін жапондықтар аралға шабуыл жасап, оның портын, радио мұнарасын және электр генераторларын қиратты, бұл аралға барлық жабдықтауды және байланысты тоқтатты. Нәтижесінде 2000 адамның өліміне әкелген кең тараған ашаршылық болды. Аралдан қашқандар да қаза тапты. 1945 жылға дейін АҚШ әскери-әуе күштері парашютпен аралға азық-түлік жібере алмады. Тәуелсіздік алғаннан кейін, жеке үйде оқшаулануға және емдеуге рұқсат беру үшін сегрегация заңы қайта қарастырылды, бұл обалының колониясының қажеттілігін жойды. 1980 жылдары көп дәрілік терапиялар обаның мәртебесін емделетін ауруға дейін төмендетті. 2006 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бұл аймақты обадан бос деп жариялады. Валюта тоқтатылды, бірақ монета коллекционерлері арасында танымал болып қала береді.
Филиппин тәуелсіздігін алғаннан кейін, 1946-1994 жылдар
1946 жылы Филиппин тәуелсіздік алғаннан кейін, Филиппин Республикасы үшін 1958 жылға дейін, 1947 жылы генерал Дуглас Макартурды құрметтеу үшін күміс еске алу монетасынан басқа, ешқандай монета соғылмаған. Барлығы 200 000 50 сентаво және 100 000 бір песо монета соғылды, олардың аверсінде генералдың суреті, ал реверсінде ұлттық герб бейнеленген. Сан-Франциско монетаханасында соғылған, олар күнінің астында "S" белгісін тасымалдайды. 1958 жылы 20 сентаво 25 сентавомен алмастырылды және барлық монеталар диаметрі АҚШ-тағы әріптестерімен бірдей болды, бірақ центаводан басқа, негізгі металлдан жасалған. Аверсте үскі және жанартау бейнеленген отырған адам немесе үскі және жанартау бейнеленген еркіндік сақталды, ал реверсінде Филиппин Орталық Банкінің мөрі басым болды. Бұл монеталар 1958 жылдан 1963 жылға дейін Филадельфия монетаханасымен, содан кейін Англиядағы Корольдік монетаханасымен және Батыс Германиядағы Vereinigte Deutsche Metallweke компаниясымен 1965 (1964 жылғы) және 1966 жылдары соғылды. Тагалог тіліндегі барлық келесі шығарылымдарды ескере отырып, бұл монеталар ағылшын тілінде шығарылғандықтан, олар көбінесе «Ағылшын сериясы» деп аталады. Келесі серия 1967 жылы ұсынылды, ол түрлі филиппин ұлттық батырларының суреттерін және тагалог (немесе «Pilipino») тілін пайдаланды, сондықтан ол «Pilipino сериясы» деп аталды. Монеталардың мөлшері кішірейтілді. Бұл монеталар әртүрлі АҚШ монетаханаларында соғылды, Сингапурда 1972 жылы соғылған 50 сентаво және Канададағы Sherritt монетаханасымен соғылған бірнеше еске алу монеталарынан басқа. 1972 жылы бір песо қайтадан енгізілді. Фердинанд Маркостың әскери жағдай жариялауының (ол «Анг Багонг Липунан», яғни «Жаңа қоғам» деп атады) құрметіне 1975 жылы жаңа монеталар сериясы шығарылды, ол «Анг Багонг Липунан» сериясы деп аталды. 50 сентаво номиналы алынып тасталды және оның орнына 5 песо монетасы шығарылды. Бұл монеталарды Англиядағы Корольдік монетаханасы, Батыс Германиядағы Vereinigte Deutsche Metallweke, АҚШ-тағы Филадельфия және Сан-Франциско монетаханалары, Franklin Mint (АҚШ-тағы жеке монетахана), Канададағы Sherritt Mint және, соңында Филиппиннің өзінің монетаханасы, ол ашылғаннан кейін және монета соғуға қабілетті болғаннан кейін жасады. Осы сәттен бастап Филиппин монетаханасы (Bangko Sentral Pilipinas, «BSP») Филиппин монеталарының көп бөлігін өндірді. Сегіз жылдан кейін «Анг Багонг Липунан» сериясы «Флора және фауна» сериясы деп аталатын жаңа серияға жол берді, онда монеталар бұрынғыдай түрлі филиппин ұлттық батырларын бейнелеуден басқа, Филиппинге тән түрлі өсімдіктер мен жануарлар түрлерін бейнелеуді бастады. 50 сентаво және 2 песо номиналдары қайтадан енгізілді, соңғысы испандықтар алтыннан соққаннан бері монета ретінде соғылмаған. 5 песо номиналы тоқтатылды, бірақ барлық номиналдардың мөлшерін азайтатын жақсартылған Флора және фауна сериясының соңғы төрт жылымен бірге (жаңа, кішірек мөлшерде) қайтадан қолданылды. «Флора және фауна» сериясы 1983 жылдан 1994 жылға дейін соғылды.
1995 жылдан бастап Филиппиндер шығарылымы
1995 жылы жаңа BSP сериясы енгізілді, ол әлі күнге дейін айналыста. 1998 жылдың 2 қаңтарынан бастап тек осы сериядағы монеталар ғана заңды төлем құралы болып саналады, сол кезде Bangko Sentral ng Pilipinas BSP №81 бұрыңғы барлық Орталық банк монеталарын 1995 жылға дейін шығарылғандарын қолданудан шығару туралы жарлық шығарды. Бұл сериядағы монеталар бастапқыда 1, 5, 10 және 25 сентимо, 1 писо және 5 писодан тұрды. 2000 жылы 10 писо банкнотының орнына 10 писо монетасы қосылды. Жақында 2001 және 2002 жылғы 10 және 5 писо монеталары айналысқа түсті. Осыған байланысты Bangko Sentral ng Pilipinas Филиппин монеталарын импорттау және жалған жасау туралы ескерту жасады және бірнеше қауіпсіздік шараларын қабылдады. Сондай-ақ, 2006 жылдың маусым айында BSP монеталардың жасанды тапшылығын хабарлады. BSP халықтан барлық ұсақ монеталарды пайдалануға немесе оларды жергілікті банктерде немесе басқа қаржы ұйымдарында банкноттарға айырбастауға шақырды. 25 сентимо (~0,005 АҚШ доллары) және одан төмен номиналды монеталар әлі де қолданыста, бірақ олар көбінесе ыңғайсыздық тудырады деп есептеледі. Бір песодан төмен құнға ие барлық монеталарды қолданудан шығару және demonetization туралы ұсыныстар үкімет пен BSP тарапынан қабылданбады. 2017 жылдың 29 қарашасында Bangko Sentral ng Pilipinas 2017 жылдың желтоқсанынан бастап айналысқа шығарылатын Жаңа буын валюталар сериясының алғашқы монетасының шығарылуын жариялады. Андрес Бонифасионың 154 жылдығына құрмет ретінде, алғашқы монета күміс түсті 5 песо монетасы болды, онда монетаның бетінде Бонифасионың суреті бейнеленген, ол Эмилио Агиналдоның орнына келді. Монетаның арт жағында Тайабак өсімдігі мен BSP-нің жаңа логотипі көрсетілген. NGC монеталар сериясының қалған бөлігі 2018 жылдың 26 наурызында таныстырылды. Серияның қалған бөлігі 2018 жылдың наурызында, 1, 5 және 25 сентимодан, сондай-ақ 1, 5 және 10 писодан тұрады. 2019 жылдың 17 желтоқсанында серияға 20 песо монетасы қосылды, бұл тым көп қолданылған 20 песо банкнотасын айналымда 10-15 жылға дейін сақталатын монетамен алмастыру мақсатында жасалды.
Испанияның әкімшілік қызметі
1898 жылға дейінгі испан әкімшілігі Сурет Номиналды құны Техникалық параметрлер Сипаттама Шығарылған жылдары Диаметрі Салмағы Құрамы Шеті Алдыңғы жағы Артқы жағы Енгізілген Жылы алынған 1/2 cuarto (~0.3 цент) 18 мм Мыс Жай Испан елтаңбасы 1798–1904 1 cuarto (~0.6 цент) 22 мм 1817 2 cuartos (1.25 цент) 28 мм 1834 10 цент 18 мм 2.6 г 90% күміс (1881 жылдан кейін 83.5%) Тісті Королева Изабелла II немесе король Альфонсо XII Испан елтаңбасы 1864 20 цент 23 мм 5.2 г Тісті 1864 50 цент 30 мм 13.0 г Шет жазуы 1864 1 песо 37 мм 25.0 г 90% күміс Шет жазуы Король Альфонсо XII Испан елтаңбасы 1897 1 песо 15 мм 1.69 г 87.5% алтын Тісті Королева Изабелла II немесе король Альфонсо XII Испан елтаңбасы 1861 2 песо 18 мм 3.38 г 1861 4 песо 21 мм 6.76 г 1861
coat of arms1861 2 pesos18 mm3.38 g1861 4 pesos 21 mm 6.76 g 1861
АҚШ егемендігі астындағы Филиппиндер
+ АҚШ егемендігі астындағы Филиппиндер (1898–1935) Бейне беткі құны Техникалық параметрлері Сипаттама Жалпы сомасы Шығарылған жылдары Аверс Реверс Диаметрі Қалыңдығы Масса Құрамы Шеті Аверс Реверс 1/2 центаво 17.5 мм 2.59 г Бронза Жай сурет. Үстелдің жанында отырған, балға ұстап тұрған адам мен Маяон тауы. Жұлдыздар мен жолақтардан тұратын қалқанның үстіндегі бүркіт; «Америка Құрама Штаттары» деген жазу; соғылған күн мен белгісі 12,084,000 5,654,000 471,500 500 1903 1904 1905 1906 1908 1 центаво 24 мм 5.18 г Бронза Жай сурет. Үстелдің жанында отырған, балға ұстап тұрған адам мен Маяон тауы. Жұлдыздар мен жолақтардан тұратын қалқанның үстіндегі бүркіт; «Америка Құрама Штаттары» деген жазу; соғылған күн мен белгісі 10,790,000 17,040,400 10,000,000 500 2,187,000 1,737,612 2,700,000 4,803,000 3,001,000 5,000,000 5,000,500 2,500,000 4,330,000 7,070,000 11,660,000 4,540,000 2,500,000 3,552,259 7,282,673 3,519,100 9,325,000 9,000,000 9,279,000 9,150,000 5,657,161 5,577,000 5,659,355 4,000,000 8,392,692 3,179,000 17,455,463 1903 1904 1905 1906 1908 1908 S 1909 S 1910 S 1911 S 1912 S 1913 S 1914 S 1915 S 1916 S 1917 S 1918 S 1919 S 1920 S 1920 1921 1922 1925 M 1926 M 1927 M 1928 M 1929 M 1930 M 1931 M 1932 M 1933 M 1934 M 1936 M 5 центаво 20.5 мм (1903–1928) 19 мм (1930–1935) 5.00 г (1903–1928) 4.87 г (1930–1935) Мыс-никель Жай сурет. Үстелдің жанында отырған, балға ұстап тұрған адам мен Маяон тауы. Жұлдыздар мен жолақтардан тұратын қалқанның үстіндегі бүркіт; «Америка Құрама Штаттары» деген жазу; соғылған күн мен белгісі yyyy 1903 1904 1905 1906 1908 1916 S 1917 S 1918 S 1919 S 1920 1921 1925 M 1926 M 1927 M 1928 M 1929 M 1930 M 1931 M 1932 M 1933 M 1934 M 1935 M 10 центаво 17.5 мм (1903–1906) 16.5 мм (1907–1935) 2.69 г (1903–1906) 2 г (1907–1935) 90% күміс (1903–1906) 75% күміс (1907–1935) Тісті жиек. Азаттық әйелі балғамен соғып тұр және Маяон тауы. Жұлдыздар мен жолақтардан тұратын қалқанның үстіндегі бүркіт; «Америка Құрама Штаттары» деген жазу; соғылған күн мен белгісі yyyy 1903 1903 S 1904 1904 S 1905 1906 1907 1907 S 1908 1908 S 1909 S 1911 S 1912 S 1913 S 1914 S 1915 S 1916 S 1917 S 1918 S 1919 S 1920 1921 1929 M 1935 M 20 центаво 23 мм (1903–1906) 20 мм (1907–1929) 5.384 г (1903–1906) 4 г (1907–1929) yyyy 1903 1903 S 1904 1904 S 1905 1905 S 1906 1907 1907 S 1908 1908 S 1909 S 1910 S 1911 S 1912 S 1913 S 1914 S 1915 S 1916 S 1917 S 1918 S 1919 S 1920 1921 1928 M 1929 M 50 центаво 30 мм (1903–1906) 27 мм (1907–1921) 13.478 г (1903–1906) 10 г (1907–1935) yyyy 1903 1903 S 1904 1904 S 1905 1905 S 1906 1907 1907 S 1908 1908 S 1909 S 1917 S 1918 S 1919 S 1920 1921 1 песо 38 мм (1903–1906) 35 мм (1907–1912) 26.956 г (1903–1906) 20 г (1907–1912) yyyy 1903 1903 S 1904 1904 S 1905 1906 1906 S 1907 S 1908 1908 S 1909 S 1910 S 1911 S 1912 S
4.87 g (1930 1935) Copper Nickel Plain Figure of a man seated beside an anvil holding a hammer and Mt. MayonEagle atop stars and stripes shield; legend "United States of America"; mint date & mintmark yyyy 190319041905190619081916 S1917 S1918 S1919 S192019211925 M1926 M1927 M1928 M1929 M1930 M1931 M1932 M1933 M1934 M1935 M 10 centavos 17.5 mm (1903–1906) 16.5 mm (1907–1935) 2.69 g (1903–1906) 2 g (1907–1935) 90% Silver (1903–1906) 75% Silver (1907–1935) Reeded Lady Liberty striking an anvil with a hammer and Mt. MayonEagle atop stars and stripes shield; legend "United States of America"; mint date & mintmark yyyy 19031903 S19041904 S1905190619071907 S19081908 S1909 S1911 S1912 S1913 S1914 S1915 S1916 S1917 S1918 S1919 S192019211929 M1935 M 20 centavos 23 mm (1903–1906) 20 mm (1907–1929) 5.384 g (1903–1906)4 g (1907–1929)yyyy 19031903 S19041904 S19051905 S190619071907 S19081908 S1909 S1910 S1911 S1912 S1913 S1914 S1915 S1916 S1917 S1918 S1919 S192019211928 M1929 M 50 centavos 30 mm (1903–1906) 27 mm (1907–1921) 13.478 g (1903–1906)10 g (1907–1935) yyyy 19031903 S19041904 S19051905 S190619071907 S19081908 S1909 S1917 S1918 S1919 S192019211 Peso 38 mm (1903–1906) 35 mm (1907–1912) 26.956 g (1903–1906)20 g (1907–1912) yyyy 19031903 S19041904 S190519061906 S1907 S19081908 S1909 S1910 S1911 S1912 S
Филиппино сериясы
1967 жылы валюта атаулары филиппин тіліндегі атауларды көрсету үшін өзгертілді. 1 писо монетасы 1972 жылы қайта енгізілді. Бұл серия 1998 жылдың 2 қаңтарынан бастап қолданыстан шығарылды. Pilipino SeriesСуретіНоминалды құныТехникалық сипаттамаларыСипаттамасыДиаметріСалмағыҚұрамыШетіАлдыңғы жағыАртқы жағыАлдыңғы жағыАртқы жағыБірінші соғылу жылыҚолданыстан шығару жылы1¢ 15.21 мм 0.50 г Алюминий Жіңішке Лапулапу Мемлекеттік атау, герб, соғылу жылы5 мамыр 19672 қаңтар 19985¢ 18.0 мм 1.7 г Латунь Жіңішке Мельхора Акино Мемлекеттік атау, герб, соғылу жылы5 мамыр 19672 қаңтар 199810¢ 17.5 мм 1.98 г Никельді латунь Тісті Франсиско Балтазар Мемлекеттік атау, герб, соғылу жылы5 мамыр 19672 қаңтар 199825¢ 21.0 мм 4 г Хуан Луна50¢ 27.0 мм 7 г Марсело Х. дель Пилар₱1 33.0 мм 15 г Хосе Ризаль Мемлекеттік атау, герб, соғылу жылы "BANGKO" және "SENTRAL" сөздерінің арасында6 ақпан 1972
Қазіргі заңды төлем құралы ескерткіш монеталар
2011 жылдың 9 желтоқсанында Банко Сентрал нг Филиппин Хосе Ризальдың 150 жылдығына арналған бір песо монетасын шығарды. Монеталар айналымдағы бір песо монеталарымен бірдей өлшемде, бірақ Ризальдің бейнесі профильдің орнына алдыңғы жағынан бейнеленген. Жаңа монетада орталық банктың жаңа логотипі де бар және ол қазіргі сериямен бірге заңды төлем құралы болып табылады. 2013 жылдың 18 желтоқсанында Банко Сентрал нг Филиппин Андрес Бонифасионың 150 жылдығына арналған он песолық ескерткіш монета шығарды. Монеталардың өлшемдері бірдей, бірақ дизайны өзгерді. Бұл монеталарда орталық банктың жаңа логотипі де бар және олар да заңды төлем құралы болып табылады. 2014 жылдың 22 желтоқсанында БСП үш ескерткіш монета шығарды: Лейте шығанағындағы десанттың 70 жылдығына арналған бес песо монетасы, "Багонг Баяни" тақырыбымен теңіздегі филиппиндіктерді құрметтейтін бес песо монетасы және Аполинарио Мабинидің туғанына 150 жыл толуына арналған он песо монетасы. 2015 жылдың 14 қаңтарында БСП Папа Францисктің паптық сапарына арналған екі шектеулі шығарылымдағы ескерткіш монеталарды шығарды: 50 песо монетасы никельді мыс қорытпасынан және 500 песо монетасы скандинавиялық алтыннан жасалған, алтынмен қапталған. Екі монетаның артына "Мейірімділік және жанашырлық" тақырыбымен арнайы логотип соғылды, бұл сол жылдың соңында Мейірімділіктің ерекше юбилейін атап өту үшін жарияланған Папаның айыптау бұрышынан кейін болды. Монеталар Ватиканмен жасалған лицензиялық келісім бойынша соғылады. Екі монета да заңды төлем құралы болып табылады. Сатып алу процесіндегі шектеулер салдарынан 1000 және 10000 песо номиналындағы екі қосымша күміс және алтын монеталарды шығару тоқтатылды. 2015 жылдың 21 желтоқсанында БСП генерал Мигель Малвардың 150 жылдығына орай 10 песолық ескерткіш монета шығарды. 2017 жылдың 27 қаңтарында БСП Филиппиннің Оңтүстік-Шығыс Азия елдері қауымдастығына (АСЕАН) төрағалық етуіне орай бір песолық ескерткіш монета шығарды. 2017 жылдың тамызы мен қарашасында БСП педагог және тарихшы Хорасио де ла Костаның туғанына 100 жыл толуына және Филиппин революциялық армиясының үш офицері генералдар Артемио Рикарте, Исидоро Торрес пен Антонио Лунаның туғанына 150 жыл толуына орай бір песо және 10 песо монеталарын шығарды. 2022 жылдың 11 наурызында БСП 125 песолық монетаны доктор Хосе Ризальдің шейіттік қаһармандығының 125 жылдығына орай шығарды. Қазіргі заңды төлем құралы ескерткіш монеталар:
Сурет | Құны | Диаметрі | Салмағы | Құрамы | Шеті | Сыртқы беті | Ішкі беті | Бірінші шығарылған жылы
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
₱1 | 24.0 мм | 5.35 г | Никельді болат | Тісті | "Republika ng Pilipinas", Хосе Ризальдің бейіні, "150 Years", "1861 2011" | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, күннің бетбұрышы, құны, шығарылған жылы | 9 желтоқсан 2011
₱1 | 24.0 мм | 5.35 г | Никельді болат | Тісті | "Republika ng Pilipinas", Артемио Рикартенің бейіні, "Heneral Artemio Ricarte", "150 Years" | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, құны, шығарылған жылы | 24 тамыз 2017
₱1 | 24.0 мм | 5.35 г | Никельді болат | Тісті | "Republika ng Pilipinas", Исидро Торрестің бейіні, "Heneral Isidro Torres", "150 Years" | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, құны, шығарылған жылы |
₱1 | 24.0 мм | 5.35 г | Никельді болат | Тісті | "Republika ng Pilipinas", Хорасио Де ла Костаның бейіні, "Rev. Horacio De la Costa", "100 Years" | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, құны, монета шаққан жылы |
₱1 | 24.0 мм | 5.35 г | Никельді болат | Тісті | "Өзгерістер үшін серіктестік, әлемді тарту"; "АСЕАН 50"; "Филиппиндер 2017"; Филиппин туынан көгершінмен және Оңтүстік-Шығыс Азия халықтары қауымдастығының (АСЕАН) эмблемасымен күн; Оңтүстік-Шығыс Азия халықтары қауымдастығының (АСЕАН) мүшелерінің есімдері микротексте | Ризаль паркіндегі Хосе Ризаль ескерткіші; "Republika ng Pilipinas"; "1 Piso"; Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі; Оңтүстік-Шығыс Азия халықтары қауымдастығының (АСЕАН) мүшелерінің есімдері; микротекст | 20 қаңтар 2017
₱5 | 27.0 мм | 7.7 г | Никельді мыс | Жалпақ | "Republika ng Pilipinas", түрлі кәсіптердегі филиппиндер, "Багонг Баяни" | Күні, жолаушылар ұшағы, Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, филиппиндер отбасы, номиналы | 3 наурыз 2014
₱5 | 27.0 мм | 7.7 г | Никельді мыс | Жалпақ | "Лейте шығанағындағы десант", десант көрінісі, "70 жылдық мереке", "1944 2014" | "I have returned. By the grace of Almighty God our forces stand again on Philippine soil – soil consecrated from the blood of our two peoples.", бес жұлдыз, Дуглас Макартурдың күні мен қолы, Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, номиналы | 30 қыркүйек 2014
₱10 | 26.5 мм | 8.7 г | Биметалл (сыртқы сақинасы мыс-никель, орталық плагині алюминий қоласы) | Сегментті | "Republika ng Pilipinas", Андрес Бонифасионың бейіні | Андрес Бонифасио ескерткіші, "Dangal at Kabayanihan", Андрес Бонифасионың қолы, Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, "150 Years", "1863 2013" | 22 қараша 2013
₱10 | 26.5 мм | 8.7 г | Биметалл (сыртқы сақинасы мыс-никель, орталық плагині алюминий қоласы) | Сегментті | "Republika ng Pilipinas", Аполинарио Мабинидің бейіні, қаламұш | Аполинарио Мабини ескерткіші, Аполинарио Мабинидің қолы, Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, "150 Taon", "1864 2014" | 20 тамыз 2014
₱10 | 26.5 мм | 8.7 г | Биметалл (сыртқы сақинасы мыс-никель, орталық плагині алюминий қоласы) | Сегментті | "Republika ng Pilipinas", Мигель Малвардың суреті және қолы, номиналы | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, Мигель Малвардың суреті, "150 Taon", "1865 2015" | 18 қыркүйек 2015
₱10 | 26.5 мм | 8.7 г | Биметалл (сыртқы сақинасы мыс-никель, орталық плагині алюминий қоласы) | Сегментті | "Republika ng Pilipinas", Антонио Лунаның суреті және қолы, номиналы | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, Антонио Лунаның суреті, "DANGAL, TAPANG, DIGNIDAD" мәтіні, "150 Taon", "1866 2016" | 24 қараша 2017
₱50 | 27 мм | 7.7 г | Никельді мыс | Жалпақ | "Republika ng Pilipinas", Папа Францисктің суреті және қолы, номиналы, монета шаққан жылы, БСП таңбасы | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, "Papal Visit/Philippines", сапар күні "January 15–19, 2015", Папалық сапардың 2015 логотипі, шағын әріптермен "Mercy and Compassion" | 14 қаңтар 2015
₱125 | 34 мм | 15 г | Nordic gold | Тісті | "Martyrdom of Jose Rizal", Хосе Ризальдің суреті және қолы, "125 years", БСП таңбасы | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, "Republika ng Pilipinas", номиналы, шағын әріптер, Ризаль паркіндегі Хосе Ризаль ескерткіші | 11 наурыз 2022
₱500 | 34 мм | 15 г | Nordic gold | Тісті | "Republika ng Pilipinas", Папа Францисктің суреті және қолы, номиналы, монета шаққан жылы, БСП таңбасы | Банко Сентрал нг Филиппиннің логотипі, "Papal Visit/Philippines", сапар күні "January 15–19, 2015", Папалық сапардың 2015 логотипі, шағын әріптермен "Mercy and Compassion" | 14 қаңтар 2015