Кіріспе

Қарағайлар тұқымдасына жататын жапырақтары күзде түсетін қылқан жапырақты ағаштар түрі.

Pseudolarix amabilis – қарағайлар тұқымдасына жататын қылқан жапырақты ағаш түрі. Бұл түр көбінесе алтын шырша деп аталады, бірақ Кетелирия, Абиес және Седруспен жақын туысқандық байланыста болғандықтан, нағыз шырша (Larix) емес. P. amabilis Шығыс Қытайға тән, Оңтүстік Анхуэй, Чжэцзян, Фуцзянь, Цзянси, Хунань, Хубэй және Шығыс Сычуань тауларында өседі. Ең ерте кездескен қалдықтары – Ипрес кезеңінің Алленби формациясынан табылған қысылған қазбалар және Аксель Хайберг аралындағы Буканен көлі формациясынан табылған мумияланған қазбалар.

Өсу

Бұл жапырақты қылқан жапырақты ағаш, биіктігіне жетеді, кең конус тәрізді қалың қабығы бар. Жаңа өскіндері екі түрлі, ұзын және қысқа өскіндері болады, қысқа өскіндері шағанның қысқа өскіндеріне ұқсас, бірақ олар тым қысқа емес, жылына шамамен 5 мм-ге ұзарады. Жапырақтары ашық жасыл, 3–6 см ұзындығында және 2–3 мм енінде, астыңғы жағында екі көгілдір стомалық жолағы бар; күзде түскенге дейін жарқын алтын сары түске айналады, сондықтан оған "алтын шаған" деген атау берілген. Жапырақтары спираль бойынша орналасқан, ұзын бұтақтарда кеңінен, ал қысқа бұтақтарда тығыз шоғыр құрайды. Шишалар ерекше, сырттан кішкентай глобус артишокаға ұқсайды, ұзындығы 4–7 см, ені 4–6 см, үшбұрышты қабықшалары бар; олар тозаңданудан кейін шамамен 7 айда піседі, содан кейін (қарағай мен шырша шишалары сияқты) қанатты тұқымдарды шығару үшін ыдырайды. Аталық шишалар, Кетелириядағыдай, бір бүршікте бірнеше шишадан тұратын шатыршаларда пайда болады.

Сипаттамалары

Алтын шырша – саябақтар мен кең бақтар үшін тартымды декоративті ағаш. Нағыз шыршалардан өзгеше, ол жазғы ыстық пен ылғалдылыққа төзімді, АҚШ-тың оңтүстік-шығысында сәтті өседі, ал көптеген шыршалар мен балқарағайлар мұнда өспейді. Еуропада өсімдіктер Жерорта теңізі аймағында, әсіресе Италияның солтүстігінде жақсы өседі; Ұлыбританияда да өседі, бірақ салқын жаздықтарға байланысты өте баяу өседі. Бұл өсімдік Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбектерге лайықты» сыйлығымен марапатталған.