Кіріспе

Пиренополис – Бразилияның Гойас штатында орналасқан қала. Ол сарқырамаларымен және португалдық отаршылдық архитектурасымен, сондай-ақ Пасхадан кейін 45 күн өткен соң өтетін Festa do Divino Espírito Santo атты жылқыға мініп өтетін фестивалімен әйгілі.

Тарих

Пиренополис тарихы 1727 жылы Минас де Носса Сеньора до Росарио де Мея Понте деген атпен қаланғаннан басталады, Мея Понте (жартылай көпір), себебі Алмас өзеніндегі көпірдің жартысы су тасқынынан қирады. Алғашқы отарлаушылар португалдар болды, олар Рио-дас-Алмаста оңай табатын алтынды іздеп келді. 1750 жылдан 1800 жылға дейін алтын дәуірі болды, сол кезде төрт шіркеу салынды және Пиренополис Вила Боамен (қазіргі Гояс қаласы) провинцияның ең бай қаласы атану үшін бәсекелесті. 1800 жылдан кейін алтын өндірісі төмендеді және халықтың бір бөлігі эмиграцияға кетті. Сауда жолдары Анаполиске ауысқаннан кейін қала экономикалық тұрғыдан оқшауланды. Провинцияның алғашқы газеті, "Матутина Меяпонтесе", 1830 жылы Мея Понтеде Жоаким Альвес де Оливейра тарапынан жарияланды. 1890 жылы қала Мея Понте атауын Пиренополис деп өзгертті, яғни Пиреней тауларының қаласы, жақын жерде орналасқан таулардың атымен. 1960 жылы Бразилияның құрылысымен байланысты атақты Педра-де-Пиренополис (микалы кварцит) қарқынды түрде пайдаланылды. 1980 жылдары хиппилер баламалы қоғамдастықтарымен және қолөнер өндірісімен келді. Пиренополис қайта жанданды, әсіресе Бразилиядан туристердің көптеп келуіне байланысты. Шіркеулер қалпына келтіріліп, барлық электр сымдары жер астына проклалды.

Этимология

Пиренополис (ескіше жазу), кейін Пиренополис, грек тілінде "Пириней қаласы" деген мағынаны білдіреді. Оның атауы қаланы қоршаған тау жотасынан, атап айтқанда Пириней тау жотасынан шыққан. Жергілікті әңгімелерге сәйкес, бұл тау жотасы аймаққа қоныс аударған испандықтар, болжам бойынша каталондықтардың болуына байланысты осылай аталған. Олар өздерінің туған жеріндегі Еуропаның Пиреней тауларымен – Испания мен Франция арасындағы тау тізбегімен ұқсастықтарын байқап, осы тау жотасына Пиреней деген латынша атау берген.

Тарихи орны

1989 жылы IPHAN Ұлттық тарихи және көркем мұра институтының тізіміне сәулеттік, қала құрылысы, ландшафтық және тарихи мұра ретінде енгізілген қалада 18 ғасырға тән ірі, әсем безенділген үйлер мен шіркеулер сақталған. Мысалы, Розарийдің алғашқы шіркеуі (1728–1732), Кармо шіркеуі (1750–1754) және Бонфим (Пиренополис) шіркеуі (1750–1754) сондай-ақ, 1899 жылы салынған Пиренополис театры (колониалдық және неоклассикалық стильдің қосындысы), 1919 жылы арт-деко стилінде салынған «Пиренейс» кинотеатры және 1919 жылы 1733 жылғы түпнұсқасымен бірдей қалпына келтірілген Палата мен түрме үйі бар.

Климат

Климаты ылғалды субтропиктік, екі анық маусым бар: қазаннан наурызға дейінгі жаңбырлы маусым және сәуірден қыркүйекке дейінгі құрғақ маусым. Муниципалитеттің бір бөлігі таулы келеді және биіктігіне байланысты климатта кейбір өзгерістер байқалады.

Туризм

Негізгі тартымдылықтарының ішінде Гоястағы ең көне шіркеу Igreja Nossa Senhora do Rosário de Meia Ponte және Igreja Nosso Senhor do Bonfim шіркеуі бар. Сонымен қатар, киім-кешек пен күміс бұйымдарын сататын, хиппилерге ұқсас колония да бар. Бүгінде Пиренополис Бразилия бойынша танымал фестивальдарымен, әсіресе 1826 жылы енгізілген «Кавалхадас» фестивалімен мәшһүр. Онда маврлар мен христиандарды бейнелейтін атты әскерлер Шарлеманьның шайқасын қайта жасайды. Бұл дәстүрді португалдық қоныс аударушылар қалаға әкелген. Кавалхадас фестивалі кернейдің фанфарасымен басталатын шерумен өтеді, ол рыцарьлардың жаяу күзетшілерін жариялайды, содан кейін атты рыцарьлар өздерінің туларын көрсетеді. Қағаз-машедан жасалған шлемдерді киген христиан рыцарьлары көк түс, ал маврлар қызыл түс киеді. Шайқас үш күнге созылады және қалаға мыңдаған туристерді тартады. Кавалхадас ортағасырлық костюмдермен өтеді, ең қызықтысы – қаланың бұқа сауытын аренасында көрсетілетін макеттік шайқас. Маврлар сөзсіз жеңіліп, христиан дініне өтеді.

Қала тас төселген көшелері мен отарлық үйлермен (касароес) көркемдік тұрғыдан жаңартылды. Токантинс өзеніне құятын және Серра-да-Меса жасанды көлін құрайтын Алмас өзені қаланың жанынан өтеді және қайта жаңартылған ағаш көпірмен кесіп өтеді. Мұнда ескі театр, кинотеатр және кавалхадас мұражайы бар. Муниципалитет 1987 жылы құрылған Пириней мемлекеттік паркінің бір бөлігін қамтиды. Сарысулар Пиренополис пен Корумба үшін басты туристік орталықтар болып табылады. Қаланың айналасында, 15 км қашықтықта, таза сулы жиырмадан астам әдемі сарысулар бар. Олардың кейбіреулері, мысалы Салто-де-Корумба, өте үлкен (бірақ алтын іздеушілер суды дренаж үшін бұрып алғандықтан ондаған жылдар бойы жоғалып кеткен). Басқа сарысулар бірнеше каскадтан тұрады. Көптеген сарысулар жеке меншікте орналасқан және бизнес ретінде жұмыс істейді. Тағы басқа сарысуларды жаяу серуендеу жолдарында табуға болады. Гояс штатындағы ең ұзын өзендердің бірі – Корумба өзенінің бастауы Пиренополистің жанында орналасқан. Пиренополистің жаңа тартымдылығы – қаладан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан шағын экоауыл және пермакультуралық жобалау институты, IPEC немесе Серрадоның пермакультура және экоауыл институты. Living Routes сияқты шетелде оқу бағдарламалары арқылы шетелдік студенттерді тарта отырып, келушілер тұрақты өмір сүру мүмкіндіктерін бірінші қолдан біледі.