Кіріспе

А. Э. ван Вогттің 1951 жылғы романы "Ишердің қару дүкендері" – канадалық жазушы А. Э. ван Вогттің 1951 жылы алғаш рет жарияланған ғылыми фантастикалық романы. Роман қару дүкендері мен Ишер өркениеті туралы үш бұрын жарияланған әңгімелерден жасалған:
"Кейірме" ("Аналог ғылыми фантастика және факт", 1941 жылдың шілдесі)
"Қару дүкені" ("Аналог ғылыми фантастика және факт", 1942 жылдың желтоқсаны)
"Ишердің қару дүкендері" ("Көрнекті оқиғалар", 1949 жылдың ақпаны)

Шолу

"Ишердің қару-жарақ дүкендері" және оның жалғасы "Қорал жасаушылар" Ишер өркениетінің қалай жұмыс істейтінін және Роберт Хедроктың, "Бір ғана өлмейтін адамның" басынан өткен оқиғаларды егжей-тегжейлі көрсетеді. Ол, қару жасаушылардың бастапқы мақсатын ұмытып, тұрақты оппозиция ретінде қалудан бас тартып, императрица Иннельда Ишердің күшті үкіметімен – қаржы институттарының кең желісімен байланысты – бір-бірін құлатпақ болуына қарамастан, осы өркениеттің тепе-теңдігін сақтайды. Қару-жарақ дүкендері халыққа қорғануға арналған қару-жарақ пен балама құқықтық жүйені ұсынады. "Ишер/Қару-жарақ дүкендері" романдары – қаруді, әсіресе оқ ату қаруын ұстау және тасымалдау құқығын ашық талқылайтын Алтын ғасыр ғылыми фантастикасының сирек мысалдары. Шындығында, Қару-жарақ дүкендерінің бірнеше рет қайталанған ұраны: "Қорал сатып алу құқығы – еркіндік құқығы". Дегенмен, Ван Вогттың қарулары дерлік сиқырлы қасиеттерге ие, оларды тек өзін-өзі қорғау үшін, өмірден қол үзген жағдайда немесе маусымдық аң аулау үшін ғана қолдануға болады. Қару-жарақ дүкендерінің саяси философиясы – ең қарапайым. Олар Ишер үкіметінің бұзылған императорлық монархиясына араласпайды, себебі адамдар әрқашан лайықты үкіметке ие болады: ең жаман үкімет те билік етілетіндердің келісімінсіз туындамайды. Сондықтан, Қару-жарақ дүкендерінің миссиясы – жеке адамдарға өзін ату қаруымен қорғау құқығын ұсыну, ал алаяқтық жағдайларда – "Робин Гуд" сияқты балама сот жүйесіне қол жеткізуге көмектесу, ол ірі, императорлық саудагерлік компаниялардан алданып қалғандарға өтемақы төлейді. Халықтың осы балама сот жүйесіне қолжетімділігі Ишер үкіметіне тоталитаризмге қарай соңғы қадам жасауға мүмкіндік бермейді. Роман 1951 жылы Нью-Йоркте Гринберг баспасында жарық көрді. Ол сондай-ақ Ace Books баспасынан, ал 1969 жылы Ұлыбританияда New English Library баспасынан шықты.

Қабылдау

Бушер мен Маккомас «Weapon Shops» романын «керемет, қызықты және күрделі мелодрама» деп бағалады. П. Шейлер Миллер романды жағымды пікірмен қарсы алып, «әр уақытта не болып жатқанын немесе неге болып жатқанын түсіну үшін ептілік пен шапшаңдық қажет» деді. New York Times газетінің сыншысы Базил Давенпорт кіріспе бөлімінің «жақсы басталатынын» айтты, бірақ роман дамыған сайын оқырманның назары «қиындыққа тап болады».

Жариялану тарихы

1966 — ЖАПОНИЯ, Tokyo Sogensha, 286 б. 2016 — ЖАПОНИЯ, Tokyo Sogensha, 334 б. (жаңартылған нұсқасы)