Кіріспе

Әл-Барахин әл-Ахмадия 'ала Хақиқат Кітаб Алла әл-Құран ва'н Набуввату әл-Мухаммадия (Ахмадияның Алла кітабы Құранды және Мұхаммед пайғамбарды қолдаудағы дәлелдері) – Ахмадия қозғалысының негізін қалаушы Мирза Ғұлам Ахмад жазған бес бөлімді кітап. Бірінші екі бөлімі 1880 жылы, үшінші томы 1882 жылы, төртінші томы 1884 жылы және бесінші томы 1905 жылы жарық көрді. Ғұлам Ахмад осы кітапты жазғанда исламның принциптерінің дұрыстығын дәлелдеуге және христиандық және индуистік poleмикаларға, сондай-ақ атеистік философияларға жауап ретінде исламның ілімдерін қорғау арқылы исламды қайта жаңғыртуды көздеді. Осы контексте кітаптың маңызды бөлігі Мұхаммедке, Құранға және исламға қатысты сынға түсірілген ислам дінін қорғауға арналған. Бұл мәселе 18-19 ғасырларда негізінен христиан миссионерлері мен индуистік қайта жаңғырушылар тарапынан көтерілді. Кітап жарияланған кезде Ғұлам Ахмад Құранның құдайлық табиғатын және Мұхаммедтің пайғамбарлыққа талап етуінің рас екенін дәлелдеуге қарсы тұра алатын немесе Барахинде Исламға, өз діндеріне, кітаптарына және негізін қалаушыларына қатысты ұсынылған «асыл қасиеттердің» бестен бірін ұсынатын адамға 10 000 рупия (1879 жылғы оның мүлкінің жалпы құны) сыйлық жариялаған плакат шығарды. Алғашында бұл еңбек исламды қорғау мақсатындағы елу томдық серия ретінде жоспарланған, алайда Ғұлам Ахмадтың оны жазу барысында және төртінші томның жарық көргеннен кейін күтілетін Махди және Мәсіх ретінде құдайдан тағайындалғандығы туралы мәлімдемесі оның өміріндегі маңызды өзгеріс болды. Осылайша серия бесінші томмен аяқталды. Барахин ислам доктринасын қорғау үшін пайдалы дереккөз болып танылды және сол кездегі көптеген үнді мұсылман ғалымдары тарапынан жоғары бағаланды, Ғұлам Ахмадты Пәнджабтағы зиялы топтарда христиандар мен индустарға қарсы аргументтерді жасау бойынша сарапшы ретінде таныстырды. Дегенмен, осы еңбектің басқа да аспектілері автордың мессиандық талаптары мен оның аян алушы екендігі туралы мәлімдемесіне байланысты мұсылман қауымының ішінде кең талқылау тудырды.

Сынақ үшін қажетті жағдайлар

Бірінші бөлімде берілген хабарландыруда Ғұлам Ахмад даудың нысанын, шарттарын және критерийлерін баяндайды және екі тарап келіскен үш судья «шарттар» орындалғанын бірауыздан шешсе, жауап берушіге 10,000 рупия (автордың мүлкінің жалпы құны) сыйлық беруге уәде береді. «Әр түрлі діндер мен сенімдердегі» кез келген адам өздерінің қасиетті кітаптарының Құранмен мәртебесі жағынан тең екенін, автордың Құраннан және ислам пайғамбары Мұхаммедтің ақиқатын растау үшін келтірген сияқты, өздерінің негізгі кітаптарынан ғана алынған дәлелдермен дәлелдеуге шақырылады. Егер біреу оның келтірген аргументтерінің санына тең аргументтер келтіре алмаса, онда олардың жартысын, үштен бірін, төрттен бірін немесе бестен бірін келтіре алады, немесе кем дегенде оның аргументтерін бірінен соң бірі жоққа шығара алады. Аргументтердің бестен бір бөлігін ұсынуға рұқсат, аргументтердің жалпы санына емес, әрбір «аргументтер санатына» қатысты, яғни: (а) қасиетті кітаптың және дін негізін қалаушының ақиқатының «ішкі артықшылықтарына» немесе ішкі дәлелдеріне негізделген аргументтер; және (б) «объективті фактілер мен белгіленген, қайталап орын алатын оқиғаларға» негізделген сыртқы дәлелдерге негізделген аргументтер. Бұл екі санат «жеке аргумент» және «құрама аргумент» деп екіге бөлінеді, біріншісі – тәуелсіз және өзінің құдайлық шығу тегі мен ақиқатының жеткілікті дәлелі; екіншісі – оның жарамдылығы өзара байланысты аргументтер жиынтығын қажет етеді. Егер ол өз кітабынан аргументтер келтіре алмаса немесе шарттарға сәйкес аргументтердің бестен бірін де келтіре алмаса, онда ол жазбаша түрде «өз кітабының жеткіліксіздігі мен ақылға сыймауы оны осы шартты орындауға қабілетсіз қылды» деп мойындауы керек.

Мазмұны

Бірінші және екінші томдары көбінесе кіріспе ретінде жазылған және кітаптың жоспарын көрсетеді. Ғұлам Ахмед кітаптың алты қағидаға сәйкес екенін айтты.

IV бөлім

Төртінші томда Құдайдың сөзінің (уахи) қажеттілігі қарастырылады. Ал-Фатиханың (Құранның бірінші сүресі) және Құранның басқа да аяттарының қадір-қасиеті мен ерекшелігі талқыланады. Құран мен Жаңа Өсиеттің үйретулері салыстырылады. Ведалардағы Құдай туралы ұғымдар да салыстырылып, олардың Құдайдың бірлігі туралы идеяны жеткізбейтіні, Құдай туралы түсініктерді тұманды, ашық және әртүрлі интерпретацияларға мүмкіндік беретіні дәлелденеді. Кейбір болжамдар айтылады, олардың орындалуы туралы көптеген адамдарға бұрыннан хабар берілген. Исаның (Иса пайғамбардың) кереметтері, құтқарылудың мәні мен табиғаты және оған қалай қол жеткізуге болатыны да зерттеледі. Бұл томның соңында Ғұлам Ахмед өзіне Мұсаға келгендей, Құдайдан күтпеген аян келгенін, Құдай оған: «Шын мәнінде, Мен сенің Раббыңмын» дегенін мәлімдейді. Содан кейін оған адамның ақыл-ойымен түсінілмейтін «рухани биіктердің» құпиялары ашылды. Осымен ол енді бұл кітапқа ешқандай қатысы болмайтынын, кітаптың қалай дамитынын тек Құдай ғана білетінін жариялады.

V бөлім

Бұл том нағыз, тірі діннің қандай екенін сипаттаудан басталады және діннің шындығын орнату үшін ежелгі заманның әңгімелері мен аңыздары ғана жеткіліксіз екенін, оған Құдіретті Құдайдың сөздері мен істерінің қазіргі күнге дейін кереметтік көріністері болуы керектігін баса көрсетеді. Нағыз емес және тірі емес діннің мұндай көріністері болмайды. Содан кейін ол кереметтің мәнісін және кереметтердің болу себебін түсіндіреді. Ол былай дейді: «Тірі діннің анық белгісі – өткен шақтардағы әңгімелер емес, тірі кереметтер мен белгілер». Бұл томға қосымша берілген. Ғұлам Ахмад «Барахин е Ахмадия»ның 5-бөлімін (1905) жазудағы 23 жылдық кешігудің себебін түсіндіреді; алғашқы төрт бөлімнен (1884) кейін ол осы кезеңде 80-нен астам кітап жазған. Ахмад бұл кешігудің Алланың қалауымен болғанын, осылайша ол 23 жыл бұрын алған және алғашқы бөлімдерде жариялаған көптеген уахилар орындалғанын көрсетеді. Ол кейбір адамдардың көтерген қарсылықтарына жауап береді; Исаның өлімі туралы мәселе Құран аяттарының негізінде қарастырылады. Қосымшадан кейін Ғұлам Ахмад эпилог қосуды жоспарлаған, оның жазбалары да қосылған. Бұл жазбаларда Ғұлам Ахмад исламның нағыз мәнісін, Құранның үйретімдерін және Алланың оған берген уәделерінің орындалуын түсіндіреді. Исламды тарату Лахор Ахмадия қозғалысы III, IV және V бөлімдерін ағылшын тіліне аударған.