Кіріспе

Франция департаменті

Луар және Шер (французша: Loir et Cher) – Францияның Орталық Валь-де-Луар аймағындағы департамент. Оның аты оны кесіп өтетін екі өзеннен шыққан: солтүстік бөлігіндегі Луар және оңтүстік бөлігіндегі Шер өзендерінен. Оның префектурасы Блуа қаласы. INSEE және La Poste оған 41 нөмірін берген. 2019 жылы халық саны 329 470 адамды құрады.

Тарих

Лоар мен Шер департаменті тарихи кезеңде халыққа толы аумақты қамтыды. Бірақ орта ғасырларда ғана жергілікті тұрғындар нормандар, бургундтар, ағылшындар және басқалардың шапқыншылықтарына қарсы тұру үшін түрлі қамалдар мен бекіністер салды. Экономика гүлденуде: аңғарда дүкендер бар, Бос және Перштен Сольонға дейінгі аймақтағы егіншілік 17 ғасырға дейін дамыды. Дегенмен, саяси тұрғыдан аймақ көршілес графтықтар мен герцогтықтар арасында бөлінді. 1397 жылы Орлеан әулеті Блуа графтығына ие болды. 1497 жылы Луи Орлеанский (Блуаның 23-ші мұрагер графы) Людовик XII атымен таж кигізілді. Бұл Блуа мен Блезоаның француз саяси өміріндегі маңыздылығының басталуын белгіледі, әсіресе Валуа әулетінің соңғы жылдарында. Осы кезеңде патшалар мен қаржыгерлер қамалдар мен әсем үйлер салу үшін жарысты, олар қазір француз ұлттық мұрасының маңызды бөлігін құрайды (Шамбор, Блуа, Шеверни және т.б.). Содан кейін Шарль IX билігінде өте қатал діни соғыстар болды. 1576 және 1588 жылдары Блуада жалпы штаттар жиналды. 1790 жылы Орлеан, Берри, Турен, Перш және Мэн Лоар мен Шерді және оның провинцияларын басып алды. Лоар мен Шер департаментінің құрылуы қиын және еңбекті талап етті. 1789 жылдың 29 қыркүйегінде конституциялық кеңес 80 департаменттің біреуін Блуаға беру туралы баяндама жасады. Алайда, Тур және Орлеан сияқты кейбір қалалар мен кантон орталықтары келіспеді. Департамент ішінде Монрикард Амбуаз бен Турға, Сент-Эньян Берриге, ал Салбрис Виерзонға қарай бұрылды. Соңында Орлеан Блуаға Сольонның маңызды бөлігін берді, бірақ Богенси мен Тур Амбоазды бермеді. Департамент 1789 жылғы 22 желтоқсандағы заңға сәйкес 1790 жылдың 4 наурызында құрылды. Ол Орлеан және Туранның ескі провинцияларынан және Берридің бір бөлігінен (Сель-сюр-Шерге дейінгі Шердің сол жағалауы, Сент-Эньянға дейін) тұрады. Департаменттің орталықтағы ықшамдалуы және солтүстіктегі Луардан және оңтүстіктегі Шерден тысқары созылуы осы қиындықтардың нәтижесі. Ватерлоо шайқасында (18 маусым 1815 ж.) коалиция жеңісінен кейін пруссиялық әскерлер 1815 жылдың маусымынан 1818 жылдың қарашасына дейін департаментті басып алды. (толық ақпарат алу үшін "Бірінші империя соңында Францияның оккупациясы" дегенге көшіңіз). Ақын Пьер де Ронсар, өнертапқыш Дени Папен және тарихшы Огюстен Тьерри осы жерден шыққан. Бұл департаментпен байланысты басқа да белгілі тұлғалар бар, мысалы Франсуа I, Гастон Орлеанский, маршал Маунури және абат Грегуар (Блуа епископы, Конституциялық ассамблеяда сайланған). Көркемдік саласында композитор Антуан Босе (1587–1643), Людовик XII сарайының музыканты, 1623–1643 жылдары корольдің жатын бөлмесі музыкасының жетекшісі болды. Лоар мен Шер департаменті Орталық аймақтың құрамына кіреді. Ол Эвр-э-Луар, Луаре, Шер, Эндр, Эндр-э-Луар және Сарт департаменттерімен шектеседі. 6 343 км² ауданымен ол елдегі 31-ші үлкен департамент. Ол географиялық тұрғыдан ыңғайлы жағдайда орналасқан, себебі Орталық аймақтың орталығында және Париж бассейніне жақын. Блой (департаменттің әкімшілік орталығы) Орлеан және Тур сияқты жақын қалалық агломерацияларға жақындататын белсенді және динамикалық бағыт. Перш, Бос, Сольон және Туран шекараларында орналасқан ол географиясы мен ландшафтының әртүрлілігінде аумақтық сәйкестігін табады. Ортасынан Луар өзенімен кесілген ол тепе-теңдік пен әртүрліліктің бейнесін көрсетеді. 1989 жылы американдық аниматорлар Андреас Дежа, Глен Кин және Том Сито, сондай-ақ суретшілер Жан Гиллмор, Том Энрикес және Ханс Бачер "Адам және аң" мультфильмінің нұсқасын жасау үшін зерттеулер жүргізу үшін шатырға экспедиция ұйымдастырды.

География

Loir et Cher қазіргі заманғы Центр-Валь-де-Луар аймағының бір бөлігі болып табылады. Ілесіп жатқан департаменттер: солтүстікте Eure et Loir, солтүстік-шығыста Loiret, оңтүстік-шығыста Cher, оңтүстікте Indre, оңтүстік-батыста Indre et Loire және батыста Sarthe. Департаменттің аумағы 6 314 км² құрайды, бұл оны Франция департаменттері арасында аумағы бойынша 31-ші орынға қояды. Луар өзені департаменттің жерін кесіп өтеді, оның астанасы Блуа және батыстағы Турдің мәдени және сауда орталықтарымен, сондай-ақ шығыстағы Орлеандағы Сена-Париж бассейнімен байланыстыруды жеңілдетеді. Басты өзендері – Луар, оның үстінде департамент орталығы (астанасы) Блуа орналасқан, Луар және Шер.

Саясат

Департамент кеңесінің төрағасы Филипп Гуэ (UDI), 2021 жылдың шілдесінде сайланды.