Кіріспе

Маринья Гранде (mɐˈɾiɲɐ ˈɣɾɐ̃dɨ) – Португалияның Лейрия округіндегі муниципалитет. 2021 жылғы халық саны 39 032 адам, ауданы 187,25 км². Қаланың өзінде 32 330 адам тұрады. Ол 700 жылдық тарихы бар Лейрия қарағай орманының ортасында, 100 шаршы километрлік аумақта орналасқан, сондай-ақ Прая-да-Виейра, Назаре және Сан-Педро-де-Моэль сияқты керемет жағажайларға жақын. Қазіргі әкімі – Аурелио Феррейра, ол +MPM және +Concelho коалициясы құрған тәуелсіз +MPM қозғалысымен сайланды. Муниципалдық мереке – Көктем мерекесі (Аспанға көтерілу күні).

Тарих

Пинхал де Лейрия орманы алғаш рет 13 ғасырда Дом Афонсо III тарапынан отырғызылды және Дом Динис құмдарға қарсы тосқауыл ретінде, сондай-ақ теңіз өнеркәсібін ағашпен қамтамасыз ету үшін кеңейтті. 2017 жылдың қазан айында болған ірі өрт орманның 86% пішен ағаштары егілген аумағын қиратты. Осы оқиғадан бері мемлекеттік және жеке секторлардың күш-жігерімен өртенген өсімдіктерді қайта ормандауға тырысылып келеді, бірақ ландшафттың көп бөлігі әлі де бұзылған күйде. Маринья Грандедегі шыны өндірісі алғаш рет 18 ғасырдың ортасында құрылды. Корольдік шыны фабрикасы (Real Fabrica de Vidros) ағылшын кәсіпкері Уильям Стивенс тарапынан сатып алынып, ол Маркиз де Помбальдың қолдауымен фабриканы және бизнесті дамытты. Фабрикаларды қоздыру үшін қарағайлы орманнан ағаш пайдаланылды. Уильям Стивенстің бұрынғы сарайында қазір Маринья Гранде шыны мұражайы (Museu do Vidro da Marinha Grande) орналасқан, онда 17-20 ғасырларға жататын шыны бұйымдары қойылған. 1826 жылы фабрика мемлекетке берілді және дәстүрлі әдіспен жасалған жоғары сапалы кристаллдың ірі өндірушілерінің біріне айналды. 1934 жылдың 18 қаңтарында Португалияның бірнеше аймағында, әсіресе Маринья Грандеде авторитарлық Estado Novo режимін құлату мақсатында көтеріліс болды. Көтеріліске 1933 жылы қабылданған, кәсіподақтарды таратып, ереуілдерге тыйым салған заң түрткі болды. Режим көтерілістерді оңай басып тастады. Маринья Грандедегі ереуілшілер ерекше қатаң жазаға тартылды. Екі жылдан кейін, Португалияның Кабо-Верде колониясында Таррафаль түрмесі ашылғанда, алғашқы тұтқындардың үштен бірі Маринья Грандеден келді, ал кейбіреулері лагерьдегі жағдайдың нашарлығынан қаза тапты.

Экономика

Маринья Гранде – Португалиядағы ең ірі шыны өндіруші, сонымен қатар 250 компания жұмыс істейтін қалыптау өнеркәсібінің Еуропа астанасы, сондықтан қала лайықты түрде "Кристалл қаласы" деген атқа ие болды. Қалаға екі тас жол (Лиссабонмен байланысатын A8 және Авейру мен Портумен байланысатын A17) және теміржол желісі қызмет көрсетеді. Лиссабоннан 1 сағат 15 минут, Лейриядан 10 минут және Коимбрадан 45 минуттық жерде орналасқан.

Туризм

Қайын орманы хош иісті және жаяу жүргіншілерге арналған белгіленген жолдары бар. Оның ішінде бірнеше кемпинг орналасқан. Жағалау бойында Маринья Грандеден Сан-Педро-де-Моелге дейін велосипед жолы салынған. Шыны өндіріс орындарына және шыны музейлеріне саяхаттар ұйымдастырылады.

Спорт

Атлетико Клубе Мариненсе – жергілікті команда, ол «Эштадиу Мунисипал да Маринья Гранде» стадионында ойнайды, бұл стадион бұрынғы «Премьер Лига» клубы «У. Д. Лейрия»мен бірге пайдаланылған.