Кіріспе

Фредерик Энтони Оуэн Газ (3 ақпан 1920 – 29 шілде 2013) – австралиялық истребитель ұшқышы және жарыс жүргізушісі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік әуе күштері қатарында қызмет етті, 12,5 расталған жеңісімен (11 жеке және 3 ортақ) көзге түскен аса қабілетті ұшқыш атанды, содан кейін Ұлыбритания, Еуропа және Австралияда сәтті жарыс жолын өтті. Ол Формула-1 Гран-приіне қатысқан алғашқы австралиялық болды.

Ерте өмір

Газ 1920 жылдың 20 ақпанында Виктория штатының Мельбурн қаласында дүниеге келді. Ол Эрнест Шеклтон экспедициясына дайындалып жатқан Росс теңізі сапарының мүшесі Ирвин Газдың ұлы еді. Ол Geelong Grammar School-де оқыды, ал 1939 жылдың қыркүйегінде соғыс жарияланған кезде Кембридж университетінің Куинс колледжінде студент болып оқыған.

Алғашқы табысы

1940 жылы RAF қатарына қосылды. Оқуын аяқтағаннан кейін, 122 сағатқа жуық ұшу тәжірибесімен 1941 жылдың наурыз айында RAF Westhampnett әскери-әуе базасындағы No. 610 эскадрильясына жіберілді, онда Ла-Манш арқылы истребительдермен ұшу миссияларын орындады. Газдың алғашқы "төмендеткен" ұшағы 26 маусымда Мессершмитт Bf 109 болды. Келесі айда ол тағы екі жеңіске жетті, соның ішінде бір жартылай және екі күмәнді жеңіс. Осы жеңістері үшін ол үш DFC-нің біріншісімен марапатталды. Оның інісі, ұшқыш офицер Скотт Газ 1941 жылдың басында онымен бірге No. 610 эскадрильясына қосылған, бірақ 1941 жылдың 23 наурызында ұрыс кезінде қаза тапты. 1941 жылдың қарашасында Газ No. 57 OTU-да инструктор болып тағайындалды. 1942 жылдың маусымында ол No. 616 эскадрильясымен екінші міндетін бастады, онда Spitfire Mk. VI жоғары биіктіктегі истребителімен ұшты. 1942 жылдың 19 тамызында сәтсіз аяқталған Дипп шабуылы кезінде жаудың истребителін жойғаны үшін екінші DFC-ге ие болды. 1942 жылдың тамыз айының соңында Газ жаңа Spitfire IX ұшағымен No. 64 эскадрильясын басқаруға тағайындалды.

Атып түсірілгеннен кейін құтылу

1942 жылғы 26 қыркүйекте Газ Морлеиске бомбалау шабуылын қолдау үшін «Спитфайерлер» эскадрильясын басқарды. «Бүркіт» эскадрильясы, №133 эскадрилья RAF, жоғары желдің салдарынан шашырап, 12 истребителдің 11-ін жоғалтты. Газ миссияның сәтсіз аяқталуы үшін жауапкершілікке тартылып, №616 эскадрильяға ұшу командирі болып қайтарылды. Кейіннен сол миссиядағы жоғары шығындардың себебі пилоттардың тәжірибесіздігі және күтпеген нашар ауа-райы екені анықталды. 1943 жылдың басында операциядан демалыс алғаннан кейін, ол 1943 жылдың тамызында тағы да операциялық эскадрильяға жіберілді, Кенли әуежайындағы RAF-тың №66 эскадрильясы. 1943 жылғы 4 қыркүйекте Ле-Трепорт үстінде «Focke Wulf Fw 190» ұшағын атып түсіргеннен кейін Газдың өзінің «Spitfire V» ұшағы II./JG 26-дан Хайнц Герхард Вогтпен атылып түсірілді (оның жалпы 48-ге жететін талаптарының 14-шісі). Газ Диппеден 20 шақырым қашықтықта жеңіл жарақаттармен құлап, тұтқындалудан жалтарып, француз қарсыластарының көмегімен бейтарап Испанияға жетті.

Британияға оралу

1944 жылдың ақпан айында Газе Виттерингтегі Әуе шайқасын дамыту бөліміне (АШДБ) қосылды және 1944 жылдың шілдесінде 610 эскадрильямен континентте қайта бірікті. Ол 1945 жылдың 14 ақпанында Рейн өзенінің жанындағы Эммрих маңында атып түсірілген Messerschmitt Me 262 реактивтік ұшағын (I./KG 51 эскадрильясының Рудольф Хоффман басқарған Me 262A-2 ұшағы) (мұндай жетістікке қол жеткізген алғашқы австралиялық) деп мәлімдеді және 1945 жылдың 12 сәуірінде Arado Ar 234 реактивтік бомбалаушысын атып түсіруде бөлісті. Me 262 жеңісі үшін Газе үшінші рет Ұшқыштардың Ерен Еңбегімен марапатталды; Екінші дүниежүзілік соғыста мұндай наградаға ие болған 47 адамның бірі. Соғыстың соңғы кезеңінде Глостер Метеор ұшағымен шайқасқа қатысты. Соғыс кезінде ол RAF-тің Тангмир қанатында Wing Commander Дуглас Бадер, үздік одақтас эйсті Джонни Джонсон (38 жеңіс) және Хиросимаға атом бомбасын тастаған 'Enola Gay' B29 бомбалаушысының ұшқышы Пол Тиббетс сияқты танымал тұлғалармен бірге ұшқан.

Әуедегі жеңістер тізімі

Газ соғысты Австралияның ең жоғары рейтингі бойынша оныншы асасы ретінде аяқтады, 12,5 расталған жойылған (11 және 3 ортақ (ескертпе: төмендегі тізімде V1 жойылған), 4 ықтимал және 5 зақымдалған 488 ұрыс тапсырмаларында, барлығы Supermarine Spitfires түрлі нұсқаларында. Жеңіс No. КүніЭскадрильяДұшман ұшағыЕскермелер1. 26 маусым 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Me 109E Гравелинс Ықтимал2. 26 маусым 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Гравелинс Зақымдалған3. 2 шілде 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Лилль1. 5 6 шілде 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Лилль (ортақ)2. 5 10 шілде 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Харделот3. 5 10 шілде 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Харделот Ықтимал4. 17 шілде 1941 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Ле Туке Ықтимал5. 13 шілде 1942 ж. No. 616 эскадрилья Messerschmitt Bf 109 Аббевиль4. 5 18 шілде 1942 ж. No. 616 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Ле Туке Ықтимал6. 18 шілде 1942 ж. No. 616 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Ле Туке5. 5 19 тамыз 1942 ж. No. 616 эскадрилья Dornier Do 217 Диппе Зақымдалған7. 6 қыркүйек 1942 ж. No. 616 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Сент-Омер Зақымдалған8. 11 қазан 1942 ж. No. 64 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Дюнкерк9. 16 тамыз 1943 ж. No. 129 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Эклу6. 5 17 тамыз 1943 ж. No. 129 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Антверпен Ықтимал10. 19 тамыз 1943 ж. No. 129 эскадрилья Messerschmitt Me 109G7. 5 4 қыркүйек 1943 ж. No. 66 эскадрилья Focke Wulf Fw 190 Бошамп8. 5 5 тамыз 1944 ж. No. 610 эскадрилья V 1 Бичи Хед, Шығыс Сассекс, Ұлыбритания9. 5 қаңтар 1945 ж. No. 610 эскадрилья Focke Wulf Fw 190D Жерде10. 5 14 ақпан 1945 ж. No. 610 эскадрилья Messerschmitt Me 262 Эммрих Рейн жағасында11. 5 10 сәуір 1945 ж. No. 41 эскадрилья Junkers Ju 52/3m Бремен Нийберг12. 12 сәуір 1945 ж. No. 41 эскадрилья Arado Ar 234 Бремен (ортақ)12. 5 28 сәуір 1945 ж. No. 41 эскадрилья Focke Wulf Fw 190D Шверин әуежайы (ортақ)13. 5 30 сәуір 1945 ж. No. 41 эскадрилья Focke Wulf Fw 190D Эльба көпір басы

Жарыс жүргізушісі

1946 жылы Газ Ричмонд герцогы мен Гордонға, "Фредди Марш" атымен танымал, RAF Westhampnett маңындағы жолдар жарыс трассасы үшін өте қолайлы болатынын ұсынды. Осы ұсыныс бойынша Марч 1948 жылы Гудвуд трассасын ашты. Соғыстан кейін Газ Австралияға оралып, өзімен бірге әкелген Alta жарыс машинасымен жарыса бастады. Ол 1951 жылғы маусымда Еуропада Alta Formula 2 жарысында өнер көрсетті, ал келесі маусымда HWM Alta-ға көшті, F2-де қайта жарысуды жоспарлады. Газдың жоспарлары да өзгерді. Ол бірнеше чемпионаттан тыс F1 жарыстарына қатысып, маусым айында Бельгия Гран-приі үшін Circuit de Spa Francorchamps-ке сапар шекті. HWM Alta-ны 16-шы орынға іліккеннен кейін, жарыста 15-ші орынды иеленді. Spa-да жарысқа қатысқан Газ әлем чемпионатының автожарысына қатысқан алғашқы австралиялық атанды. Бұдан кейін RAC Британдық Гран-приі мен Groβer Preis von Deutschland жарыстарына қатысты, бірақ Gran Premio d’Italia-ға ілікпеді. Келесі жылы ол Лекс Дэвисон мен Стэн Джонспен бірге Holden FX көлігімен Монте-Карло раллиіне қатысқан алғашқы австралиялық команда мүшесі болды. Бір кезде үштік үздік ондыққа енді, бірақ жарысты 64-ші орында аяқтады. 1954 және 1955 жылдары Газ Еуропа, Австралия және Жаңа Зеландияда чемпионат емес жарыстарда бұрынғы Ascari Ferrari 500 F2 көлігімен жарысты.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Команда Ко-жүргізушілер Көлік класы Айналымдар 1956 Automobiles Frazer Nash Ltd. Дикки Стоуп Frazer Nash Sebring S2.0 101DNF (Апат)

12 сағаттық Реймстің толық нәтижелері

Жыл Команда Ұжымдас жүргізушілер Көлік класы Айналымдар 1954 H. W. Motors Грэм Уайтхед HWM Jaguar 206 7-ші 7-ші

Hyères 12 сағаттық толық нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Көлік Классы Айналымдар 1953 Грэм Уайтхед Aston Martin DB3 DNF 1954 H. W. Motors Джордж Абекассис HWM Jaguar DISQ (Дисквалификацияланды) 1955 Kangaroo Stable Дэвид МакКей Aston Martin DB3S S+2.0 220 2-орын 2-орын

Pescara 12 сағаттық сынағының толық нәтижелері

Жыл Команда Ко жүргізушілер Көлік Классы Айналымдар 1953 Том Мейер Том Мейер Aston Martin DB3 S+2.0 ? орын 3-ші

Ұшу

Бира ханзадамен, глайдермен жарысқа аса құштар болған адаммен сөйлескеннен кейін, Газе осы спортты сынап көрді. Ол Бристоль және Глостерширдің Нимпсфилдтегі желкендеу клубының белсенді мүшесі болды және Кёльн қаласына жақын Буцвайлер әуежайында өткен 1960 жылғы Әлемдік желкендеу чемпионатында Австралияны өкілдік етті. Газе сонымен қатар Дэвисон жарыс жүргізушілерінің үшінші буыны – Алекс, Уилл және Джеймстің әкесі болды.