Кіріспе
Cucumis metuliferus, көбінесе Африка мүйізді қияр, мүйізді қарбыз, тіктелген қияр, желелі қияр немесе кивано деп аталады, бұл қияр және қарбыз тұқымдасына жататын бір жылдық жүзім. Оның жемісі мүйіз сияқты тікендермен жабылған, сондықтан "мүйізді қарбыз" деп аталды. Піскен жемісінің қабығы апельсин түсті, ал іші лайм жасыл, желе тәрізді. C. metuliferus Оңтүстік Африкаға тән. Солтүстік Зимбабведе оны гака немесе гакачика деп атайды, және көбінесе жеңіл тағам ретінде немесе салатқа, сирек безендіру үшін қолданылады. Оны пісудің кез келген сатысында жеуге болады. Жемістің дәмі банан мен құмар жемісінің, қияр мен кабақтың немесе банан, қияр және лаймның араласуымен салыстырылады. Аздаған тұз немесе қант оның дәмін күшейтуі мүмкін, бірақ тұқымдарының көп болуы жемісті басқа көптеген жемістерге қарағанда жеуге ыңғайсыз жасайды. Кейбіреулер С витамині мен талшыққа бай қабығын да жейді.
Cucumis metuliferus, commonly called the African horned cucumber, horned melon, spiked melon, jelly melon, or kiwano, is an annual vine in the cucumber and melon family Cucurbitaceae. Its fruit has horn like spines, hence the name "horned melon". The ripe fruit has orange skin and lime green, jelly like flesh. C. metuliferus is native to Southern Africa, In northern Zimbabwe, it is called gaka or gakachika, and is primarily used as a snack or salad, and rarely for decoration. It can be eaten at any stage of ripening. The fruit's taste has been compared to a combination of banana and passionfruit, cucumber and zucchini or a combination of banana, cucumber and lime. A small amount of salt or sugar can increase the flavor, but the seed content can make eating the fruit less convenient than many common fruits. Some also eat the peel, which is very rich in vitamin C and dietary fiber.
Өскіндеу
Тұқымның оптималды өніп-өсу температурасы 20-35°С (68-95°F) аралығында болады. 12°C (54°F) температурада өніп-өсу кешігеді және 12°C-ден төмен немесе 35°C-ден жоғары температурада тоқтатылады. Сондықтан, тұқымды наушаға себіп, шынайы екі жапырақ пайда болғанда далаға отырғызу ұсынылады. Далаға отырғызуға ең қолайлы уақыт – көктемде, топырақ және ауа температурасы шамамен 15°C (59°F) дейін көтерілген кезде. National Geographic дерегінен алынды.
Зиянкестер мен аурулар
Кивано бірнеше тамыр түйінді нематодаларына төзімді; екі түрі қарбыз мозаика вирусына жоғары төзімді, бірақ бақша мозаика вирусына өте сезімтал екені анықталды. Кейбір түрлері Fusarium қурауына шалдықты. Жылыжай ақ шыбынына төзімділігі туралы хабарланды. Киваноның ұн тәрізді шіруге төзімді екендігі хабарланған, бірақ Израильде ұн тәрізді шіру және бақша мозаика вирусы кивано егістіктеріне шабуыл жасады және бақылау шаралары қабылдануға тиіс болды.