Кіріспе

Кез келген қанықпаған көмірсутек, құрылымы төрт изопрен бірлігінің жиналуының нәтижесі болып табылады.

Дитерпендер – төрт изопрен бірлігінен құралған терпендер класы, олардың молекулалық формуласы C20H32. Олар өсімдіктер, жануарлар және саңырауқұлақтар HMG CoA редуктаза жолы арқылы биосинтезделеді, ал геранилгеранил пирофосфаты – негізгі аралық зат. Дитерпендер ретинол, ретиналь және фитол сияқты биологиялық маңызды қосылыстардың негізін құрайды. Олардың микробқа қарсы және қабынуға қарсы қасиеттері бар екені белгілі.

Биосинтез

Дитерпендер бір IPP бірлігін FPP-ге қосып, геранилгеранил пирофосфатын (GGPP) құрайды. GGPP-дан құрылымдық әртүрлілікке негізінен екі фермент класы арқылы қол жеткізіледі: дитерпен синтезалары және P450 цитохромдары. Көптеген дитерпендер өсімдіктер мен цианобактериялармен өндіріледі. GGPP сонымен қатар геранилгеранил редуктаза ферментінің әрекеті арқылы фитан синтезінің алғашқы заттары болып табылады. Бұл қосылыс токоферолдардың биосинтезі үшін қолданылады, ал фитилдік функционалдық топ хлорофилл a, убихинондар, пластохинон және филлохинонның түзілуіне қатысады.

Дитерпеноидтар

Дитерпендер көмірсутектер ретінде ресми түрде анықталады, сондықтан олар гетероатомдарды қамтымайды. Функционалдық топтары бар құрылымдар дитерпеноидтар деп аталуы керек, алайда ғылыми әдебиетте бұл екі термин көбінесе мағынасы ауысып қолданылады. Терпендердің көптеген түрлері болғанымен, олардың аз ғанасы биологиялық тұрғыдан маңызды; ал дитерпеноидтарға бай фармакология тән және олар ретинол, фитол немесе таксадиен сияқты маңызды заттарды қамтиды.

Таксандар

Таксандар – таксадиен ядросы бар дитерпеноидтар класы. Олар Taxus туысына жататын өсімдіктер (сергіл ағаштары) өндіреді және олар кеңінен химиотерапиялық препараттар ретінде қолданылады.