1991 жылғы Шығанақ соғысы шайқасы

Кіріспе

1991 жылғы Перс шығанағындағы шайқас

Бұл үш дивизия, алдыңғы күндері Коалиция авиациясының шабуылдарынан ауыр залал шеккен, 29 қаңтарда шабуылға шықты. Олардың шабуылдарының көп бөлігі АҚШ теңіз жаяу әскері мен АҚШ армиясы тарапынан тойтарылды, бірақ ирактық колонналардың бірі 29-30 қаңтар түнінде Хафжи қаласын басып алды. 30 қаңтар мен 1 ақпан аралығында Сауд Арабиясы Ұлттық гвардиясының екі батальоны мен Катардың екі танк ротасы, Коалиция авиациясы мен АҚШ артиллериясының көмегімен қаланы қайта басып алуға тырысты. 1 ақпанға дейін қала қайта басып алынды, осыдан 43 Коалиция әскери қызметкері қаза тауып, 52-сі жараланды. Ирак армиясының қаза тапқандары 60-тан 300-ға дейін болды, ал шамамен 400 әскер тұтқынға алынды. Хафжиге жасалған шабуыл Баас режимінің Ирағы үшін бастапқыда үгіт жеңісі болғанымен, Коалиция күштері оны жылдам қайта басып алды. Бұл шайқас әуе күштерінің жердегі күштерді қолдау мүмкіндігін көрсетті.

Өмірбаян

1990 жылдың 2 тамызында Ирак әскері көршілес Кувейт мемлекетіне басып кірді және оны басып алды. Иран-Ирак соғысы мен Кувейтпен үш онжылдық саяси қақтығыстан кейін болған бұл шабуыл Саддам Хусейінге ішкі саяси наразылықты ысырап етіп, Кувейттің мұнай ресурстарын Иракқа қосу мүмкіндігін берді. Бұл мұнай бағасы төмендеп жатқан кезде үлкен пайда болды. Жауап ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымы Кувейттен Ирак әскерлерін шығаруды талап ететін бірқатар қарарлар қабылдауға кірісті. Сауд Арабиясына келесі шабуыл жасалуы мүмкін деп қорқып, Сауд Арабия үкіметі дереу әскери көмек сұрады. Осының нәтижесінде Америка Құрама Штаттары Арабия түбегінде әртүрлі елдердің күштерін біріктіріп, оларды "Коалиция" деп атады. Бастапқыда Саддам Хусейн Кувейт пен Ирактың мұнай өндірісі мен экспортына қауіп төндіре отырып, Коалицияның әскери әрекеттерін тоқтатуға тырысты. 1990 жылдың желтоқсанында Ирак Ахмади жүк тиеу кешені маңындағы ұңғымаларды жарылыс арқылы жою тәжірибесін жасады, соның арқасында Кувейттің мұнай инфрақұрылымын кең ауқымда жоюға қабілетті болды. 16 қаңтарда Ирак артиллериясы Сауд Арабиясының Хафджи қаласындағы мұнай қоймасын қиратты, ал 19 қаңтарда Ахмади жүк тиеу кешеніндегі сорғылар ашылып, Парсы шығанағына шикі мұнай құйылды. Мұнай теңізге тәулігіне белгілі бір мөлшерде ағылып, сол кезге дейінгі ең ірі экологиялық апаттың біріне айналды. Ирактың бұл қауіп-қатерлеріне қарамастан, Коалиция 1991 жылдың 17 қаңтарында 38 күндік әуе науқанын бастады. Коалицияның әуе күштері Ирактың әуе қорғанысын жылдам түрде әлсіретіп, Ирактың әуе күштерін дерлік толығымен жойды. Соғысқа дейін күніне шамамен 200 рейс жасаған Ирактың әуе күштерінің рейстері 17 қаңтарға қарай дерлік тоқтады. Науқанның үшінші күні көптеген Ирак ұшқыштары ұшақтарымен Иран шекарасына қашып кетті. Әуе шабуылында сонымен қатар басқару және бақылау орталықтары, көпірлер, теміржолдар және мұнай қоймалары да нысанаға алынды. Саддам Хусейннің "Әуе күштері ешқашан соғыстың нәтижесін шешкен емес" деген сөзі болғанымен, ол әуе шабуылы Ирактың ұлттық рухын құлатуы мүмкін деп уайымдады. Ирак басшысы сондай-ақ АҚШ көптеген әскерлерін жоғалтуға дайын болмайды деп сенді, сондықтан Коалицияның жердегі әскерлерін шешуші шайқасқа тартуға тырысты. Жердегі шайқасты қоздыру үшін ол Ирак күштеріне Израильге қарсы "Scud" зымырандарын ұшыруды бұйырды, сонымен қатар Кувейттегі мұнай кен орындарын жоюмен қорқытты. Бұл әрекеттер үлкен жердегі шайқасты тудыруға жеткіліксіз болды, сондықтан Саддам Хусейн Коалиция әскерлеріне ауыр зиян келтіру мақсатында Сауд Арабиясына шектеулі шабуыл жасауға шешім қабылдады. Әуе шабуылы жалғасқан сайын, Коалицияның Ирак шабуылына қатысты үміті азайды. Осының салдарынан АҚШ XVIII әуе десанттық корпусын және VII корпусты 480 шақырымға (300 миль) батысқа қарай қайта орналастырды. Коалиция басшылығы Ирак күштері шабуылға шықса, олар Оңтүстік Кувейттегі Әл-Вафра мұнай кен орындарынан бастайды деп сенді.

On 2 August 1990, the Iraqi Army invaded and occupied the neighboring state of Kuwait. The invasion, which followed the inconclusive Iran–Iraq War and three decades of political conflict with Kuwait, offered Saddam Hussein the opportunity to distract political dissent at home and add Kuwait's oil resources to Iraq's own, a boon in a time of declining petroleum prices. In response, the United Nations began to pass a series of resolutions demanding the withdrawal of Iraqi forces from Kuwait. Afraid that Saudi Arabia would be invaded next, the Saudi Arabian government requested immediate military aid. As a result, the United States began marshalling forces from a variety of nations, styled the Coalition, on the Arabian peninsula. Initially, Saddam Hussein attempted to deter Coalition military action by threatening Kuwait's and Iraq's petroleum production and export. In December 1990, Iraq experimented with the use of explosives to destroy wellheads in the area of the Ahmadi loading complex, developing their capability to destroy Kuwait's petroleum infrastructure on a large scale. On 16 January, Iraqi artillery destroyed an oil storage tank in Khafji, Saudi Arabia, and on 19 January the pumps at the Ahmadi loading complex were opened, pouring crude oil into the Persian Gulf. The oil flowed into the sea at a rate of a day, becoming one of the worst ecological disasters to that date. Despite these Iraqi threats, the Coalition launched a 38 day aerial campaign on 17 January 1991. Coalition aircraft rapidly crippled the Iraqi air defense systems and effectively destroyed the Iraqi Air Force, whose daily sortie rate plummeted from a prewar level of an estimated 200 per day to almost none by 17 January. On the third day of the campaign, many Iraqi pilots fled across the Iranian border in their aircraft rather than be destroyed. The air campaign also targeted command and control sites, bridges, railroads, and petroleum storage facilities. Saddam Hussein, who is believed to have said, "The air force has never decided a war," nevertheless worried that the air campaign would erode Iraq's national morale. The Iraqi leader also believed that the United States would not be willing to lose many troops in action, and therefore sought to draw Coalition ground troops into a decisive battle. In an attempt to provoke a ground battle, he directed Iraqi forces to launch Scud missiles against Israel, while continuing to threaten the destruction of oilfields in Kuwait. These efforts were unsuccessful in provoking a large ground battle, so Saddam Hussein decided to launch a limited offensive into Saudi Arabia with the aim of inflicting heavy losses on the Coalition armies. As the air campaign continued, the Coalition's expectations of an Iraqi offensive decreased. As a result, the United States redeployed the XVIII Airborne Corps and the VII Corps 480 kilometers (300 mi) to the west. The Coalition's leadership believed that should an Iraqi force go on the offensive, it would be launched from the al Wafra oil fields, in Southern Kuwait.

Жарыс реті

Ирак армиясының 350,000-нан 500,000-ға дейінгі сарбаздары болды, олар 51 дивизияға, соның ішінде сегіз Республикалық гвардия дивизиясына бөлінді. Республикалық гвардия бөлімдері әдетте ең жаңа жабдықты алды. Кувейт операциялық аймағындағы (KTO) Ирак армиясына тоғыз ауыр дивизия кірді, олар негізінен кәсіби сарбаздардан құралған, бірақ Республикалық гвардияға берілген қарулардан нашаррақ қарулармен жабдықталған. Республикалық гвардиядан басқа бронетанкілік бөлімдердің көпшілігі ескі танк үлгілерін, негізінен Т-55 немесе оның қытайлық баламаларын – 59 және 69 типтегі танктерді пайдаланды. Қалған 34 дивизияның құрамында нашар даярланған мерзімілі сарбаздар болды. Бұл дивизиялар майданның бірнеше қиылыс нүктелері арқылы Коалиция күштерін бағыттап, Ирак армиясының ауыр дивизиялары мен Республикалық гвардия бөлімдеріне оларды оқшаулап, қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік беру үшін орналастырылды. Дегенмен, ирактықтар батыс жағын ашық қалдырып, жаһандық позициялық жүйе және басқа да жаңа технологиялардың мүмкіндіктерін ескермеді. Сауд Арабиясында Коалиция бастапқыда 200 мыңнан астам сарбаз, 750 ұшақ және 1200 танк орналастырды. Бұл саны тез арада 3600 танкқа және 600,000-нан астам адамға жетті, оның 500,000-нан астамы АҚШ-тан келді.

Шайқас

1991 жылғы 27 қаңтарда Ирак президенті Саддам Хусейн Басрада операцияны басқаратын екі ирак армиясының командирлерімен кездесті. Генерал-майор Салах Махмуд оған Хафджи 30 қаңтарға дейін оның болады деп мәлімдеді. Бағдадқа қайту жолында Саддам Хусейннің кортежі Коалиция ұшақтарынан шабуыл көрді; Ирак басшысы жарақатсыз қалды. 28 қаңтар күні Коалиция Ирактың шабуылға дайындалып жатқаны туралы бірнеше ескерту алды. Коалиция екі жаңа E-8A бірлескен бақылау, нысананы анықтау және шабуыл радиолокациялық жүйесімен (Joint STARS) ұшақтарымен ұшып, ирак әскерлерінің Хафджиге қарсы жатқан аймаққа орналасуын және қозғалысын анықтады. 2, 7 және 8-ші бақылау посттары шекара бойындағы ирактықтардың күшті барлауын байқады, олардың әуе-теңіз артиллериясымен байланыс жасайтын шағын топтары күні бойына әуе және артиллериялық соққылар шақырып тұрды. 1-ші бақылау, барлау және ақпарат жинау тобының алдыңғы штабының командирі полковник Ричард Барри Орталық қолбасшылыққа (CentCom) алдағы шабуыл туралы ескерту жіберді. Бірақ CentCom басшылары әуе операциясына тым ден қойғандықтан, оған мән бермеді, сол себепті ирак операциясы күтпеген болып келді.

Ирактық шабуылдың басталуы: 29 қаңтар

Ирактық шабуыл 29 қаңтар түнінде басталды, онда бірнеше жүздеген бронетехникадағы шамамен 2000 сарбаз оңтүстікке қарай жылжыды. АҚШ Әуе күштерінің Әуе университетінің соғыстан кейінгі талдаулары Ирактың 3-ші бронетанкті дивизия мен 5-ші механикаландырылған дивизияны Хафжиге шабуыл жасау үшін пайдалануды жоспарлағанын, ал 1-ші механикаландырылған дивизияның шабуылдаушы күштердің батыс жағын қорғауға тағайындалғанын көрсетті. Сауд Арабиясына Ирактың шабуылы негізінен Т-62 танкілері мен бронетранспортерлерден (БТК) құралған үш колоннадан тұрды. Аль-Забр биіктігін басып алуға бұйрық берілген Ирактың 6-шы бронеттанкті бригадасының бөлімдері Аль-Забрде Коалиция күштерімен ұрысқа түсті. 20:00-де бақылау бекетіндегі АҚШ теңіз жаяу әскерлері түнгі көру құрылғылары арқылы үлкен бронетехникалық топтарды байқаған, батальон штабымен байланысуға тырысты, бірақ жауап алмады. Алдыңғы байланыста қиындықтар болмағандықтан, барлау взводының радиосының кедергіге ұшырағанына күдік туды. Жүгірушілерді пайдалана отырып, лейтенант Росс өз взводына ескертпе берді және жоғары штаб пен D ротасына ирактық күштердің жақындап келе жатқанын хабарлауға тырысуын жалғастырды. 20:30-ға дейін байланыс орнатылмады, бұл «Шепард» жедел тобын қауіпке жауап беруге мәжбүр етті. 4-ші бақылау бекетіндегі Коалиция сарбаздары жеңіл қаруланған еді және әуеден қолдау сұрамас бұрын тек TOW танкіге қарсы зымырандарымен ғана жауап бере алды. 21:30-да әуе көмегі келді, ол бірнеше F-15E, F-16C, төрт A-10 «Танк өлтіруші» және үш AC-130 соғыс ұшағынан тұрды, олар 4-ОП-дағы ирактық және Коалиция күштері арасындағы қатты атысқа араласты. 4-ОП-да орналасқан барлау взводы бірінші болып шабуылға ұшырады, ал олардың шабуылдан кетуіне басқа ротаның қорғаныс оты көмектесті. OP 4-тегі сарбаздардың ирактықтардың алға жылжуын тоқтату немесе кешіктіру әрекеті оларға бірнеше адамнан жарақат келтірді. Рұқсат алғаннан кейін, танкіге қарсы машинасының бірі ирактық танк деп саналған жерге оқ атты. Бірақ зымыран бірнеше жүз метр қашықтықтағы достық LAV-ты жойды. Осы жоғалтуға қарамастан, взвод алға жылжи берді және көп ұзамай LAV 25 автокөлігімен ирактық танктерге оқ атты. Оқ танктердің бронясын бұза алмады, бірақ олардың оптикалық құралдарына зақым келтіріп, тиімді қарсылық көрсетуіне кедергі келтірді. Содан кейін бірнеше A-10 шабуыл ұшақтары келді, бірақ жау нысандарын анықтау қиын болды және аймақты жарықтандыру үшін жарық шашатын бомбалар тастай бастады. Осы бомбалардың бірі достық көлікке түсіп, көлік өзінің орнын радиоарнасымен хабарлағанмен, AGM-65 Maverick әуеден жерге қарай зымыранға түсті, ол жүргіштен басқа бүкіл экипажды өлтірді. Оқиғадан кейін рота жұмыстан босатылды, ал қалған көліктер жақын маңдағы басқа ротаға қайта ұйымдастырылды. 4-ші бақылау бекеті тазартылғаннан кейін, Ирактың 6-шы бронетанкті бригадасы Коалиция ұшақтарының қатты атысы астында шекарадан Әл-Уафраға шегінді. Коалиция күштері 11 сарбазын достық атыстан, ал жаудың әрекетінен ешкім зардап шекпеді. 4-ші бақылау бекетіндегі оқиғалар жүріп жатқанда, 5-ші механикаландырылған ирак дивизиясы 1-ші бақылау бекетінің жанында Сауд Арабиясының шекарасын кесіп өтті. Ирак бөлімшесін тексеріп отырған 2-жеңіл жаяу әскердің бронетанкті батальонының ротасы 60-100 БМП-дан тұратын колонна туралы хабарлады. Колоннаға Коалицияның A-10 және Harrier ұшақтары шабуыл жасады. Одан кейін тағы бір колонна, шамамен 29 танк кірді. Колоннаның Т-62 танктерінің бірі танкіге қарсы зымыранмен шабуылға түсіп, жойылды. Коалицияның A-10 және F-16 ұшақтарымен қамтамасыз етілген әуе көмегі 1-ші бақылау бекеті арқылы ирактықтардың жорығын тоқтатты және шабуылды Кувейт шекарасынан кері қайтарды. Ұшақтар түн бойы, келесі таңға дейін колонналарды шабуылдауды жалғастырды. 2-ші бақылау бекетіне жақындаған тағы бір ирактық танк колоннасы ұшақтармен шабуылға түсіп, сол түні кері қайтарылды. Ирактық қосымша колонна Сауд Арабиясының шекарасын шығысқа қарай, бірақ әлі де жағалау бойында, Хафджи қаласына қарай өтті. Бұл ирактық танктерді Сауд Арабиясының Ұлттық гвардиясының 2-ші бригадасының 5-ші механикаландырылған батальоны тексерді. Бұл батальон, ирактық колоннаға қарсы атпау туралы бұйрық алғандықтан, қатты соққыға ұшыраған кезде кері шегінді. Сауд Арабиясының 8-ші және 10-шы Ұлттық гвардиясының бөлімдері де осындай тексеру жұмыстарын жүргізді. Қақтығыспау туралы бұйрық болғандықтан, Хафджиге баратын жол ашық қалды. Бір кезде ирактық Т-55 танктерінің тағы бір колоннасы Сауд Арабиясының шекарасына жетіп, капитуляциялануға ниеттенгенін көрсетті. Сауд Арабиясының әскерлері оларға жақындағанда, олар мұнараларын кері бұрып, оқ ашты. Бұл жақын маңдағы AC-130 ұшағынан әуе көмегін шақыруға себеп болды, ол 13 көлікті жойды. Дегенмен, ирактықтардың Хафджиге қарай жылжуы осы секторда AC-130 ұшағынан қайталап жасалған шабуылдарға қарамастан жалғасты. Сауд Арабиясының командирлері алға жылжып келе жатқан ирактық колоннасына қосымша әуе шабуылын шақыруға тырысты, бірақ сұралған күшті әуе көмегі келмеді. Хафджи 30 қаңтарда шамамен 00:30-да басылып алынды, 1-ші теңіз жаяу әскер дивизиясынан екі алты адамдық барлау тобы қала ішінде қалып қойды. Топтар қаланың оңтүстік бөлігіндегі екі пәтер үйін басып алды және ирактықтарды аумақты іздеуден бас тартуға көндіру үшін өз позицияларына артиллериялық оқтарды атты. Түн бойы Коалицияның тікқанатты және қанатты ұшақтарынан тұратын әуе көмегі ирактық танктері мен артиллериясына шабуыл жасауды жалғастырды.

The Iraqi offensive began on the night of 29 January, when approximately 2,000 soldiers in several hundred armored fighting vehicles moved south. Post war analysis by the US Air Force's Air University suggests Iraq planned to utilize the 3rd Armored Division and 5th Mechanized Division to make the actual attack on Khafji, with the 1st Mechanized Division assigned to protect the attacking force's western flank. The Iraqi incursion into Saudi Arabia consisted of three columns, mostly made up of T 62 tanks and armored personnel carriers (APCs). Elements of the Iraqi 6th Armored Brigade, ordered to take the heights above Al Zabr, engaged Coalition units at Al Zabr. At 20:00 hours, U. S. Marines at the observation post, who had noticed large groups of armored vehicles through their night vision devices, attempted to talk to battalion headquarters but received no response. Since contact earlier was no problem, there was a strong presumption that the reconnaissance platoon's radios were being jammed. Using runners, Lieutenant Ross alerted his platoon and continued trying to get through and inform higher headquarters and Company D of the oncoming Iraqi force. Contact was not established until 20:30 hours, which prompted Task Force Shepard to respond to the threat. Coalition soldiers at observation post 4 were lightly armed, and could only respond with TOW anti tank missiles before calling in air support. Air support arrived by 21:30 and took the form of several F 15E, F 16C, four A 10 Tank Killers and three AC 130 gunships, which intervened in a heavy firefight between Iraqi and Coalition ground forces at OP 4. The reconnaissance platoon stationed at OP 4 was the first to come under attack, their withdrawal from the engagement was facilitated by another company providing cover fire. The attempt by the soldiers stationed at OP 4 to fend off or delay the Iraqi advance cost them several casualties,

To cover the withdrawal, the company's platoon of LAV 25s and LAV ATs (anti tank variants) moved to engage the Iraqi force. After receiving permission, one of the anti tank vehicles opened fire at what it believed was an Iraqi tank. Instead, the missile destroyed a friendly LAV AT a few hundred meters in front of it. Despite this loss, the platoon continued forward and soon opened fire on the Iraqi tanks with the LAV 25s' autocannons. The fire could not penetrate the tanks' armor, but did damage their optics and prevented the tanks from fighting back effectively. Soon thereafter, a number of A 10 ground attack aircraft arrived but found it difficult to pinpoint enemy targets and began dropping flares to illuminate the zone. One of these flares landed on a friendly vehicle, and although the vehicle radioed in its position, it was hit by an AGM 65 Maverick air to ground missile that killed the entire crew except for the driver. Following the incident, the company was withdrawn and the remaining vehicles reorganized into another nearby company. With observation post 4 cleared, the Iraqi 6th Armored Brigade withdrew over the border to Al Wafrah under heavy fire from Coalition aircraft. Coalition forces had lost 11 troops to friendly fire and none to enemy action. While the events at observation post 4 were unfolding, the Iraqi 5th Mechanized Division crossed the Saudi Arabian border near observation post 1. A Company of the 2nd Light Infantry Armored Battalion, which was screening the Iraqi unit, reported a column of 60–100 BMPs. The column was engaged by Coalition A 10s and Harrier jump jets. This was then followed by another column with an estimated 29 tanks. One of the column's T 62 tanks was engaged by an anti tank missile and destroyed. Coalition air support, provided by A 10s and F 16s, engaged the Iraqi drive through observation post 1 and ultimately repulsed the attack back over the Kuwaiti border. Aircraft continued to engage the columns throughout the night, until the next morning. Another column of Iraqi tanks, approaching observation post 2, were engaged by aircraft and also repulsed that night. An additional Iraqi column crossed the Saudi Arabian border to the East, although still along the coast, towards the city of Khafji. These Iraqi tanks were screened by the 5th Mechanized Battalion of the 2nd Saudi Arabian National Guard Brigade. This battalion withdrew when it came under heavy fire, as it had been ordered to not engage the Iraqi column. Elements of the 8th and 10th Saudi Arabian National Guard Brigades also conducted similar screening operations. Due to the order to not engage, the road to Khafji was left open. At one point, Iraqi T 55s of another column rolled up to the Saudi Arabian border, signaling that they intended to surrender. As they were approached by Saudi Arabian troops, they reversed their turrets and opened fire. This prompted air support from a nearby AC 130, destroying 13 vehicles. Nevertheless, the Iraqi advance towards Khafji continued on this sector, despite repeated attacks from an AC 130. Attempts by the Saudi Arabian commanders to call in additional air strikes on the advancing Iraqi column failed when the requested heavy air support never arrived. Khafji was occupied by approximately 00:30 on 30 January, trapping two six man reconnaissance teams from the 1st Marine Division in the city. The teams occupied two apartment buildings in the southern sector of the city and called artillery fire on their position to persuade the Iraqis to call off a search of the area. Throughout the night, Coalition air support composed of helicopters and fixed wing aircraft continued to engage Iraqi tanks and artillery.

Бастапқы жауап: 30 қаңтар

Хафджинің басып алынуынан алаңдаған Сауд Арабиясының қолбасшысы генерал Халед бин Сұлтан, АҚШ генералы Норман Шварцкопфқа қалада және оның төңірегіндегі ирактық күштерге қарсы дереу әуе шабуылы жасауды сұрады. Бірақ бұл өтініш қабылданбады, себебі ғимараттар ұшақтарға нысандарды тым жақын келмейінше анықтауды қиындатар еді. Оның орнына, қала араб мемлекеттерінің жер күштерімен қайтарылып алынатын болып шешілді. Бұл міндет Сауд Арабиясының 2-ші Ұлттық гвардиясының 7-ші батальонына жүктелді, олар Сауд Арабиясының жаяу әскерімен, V 150 бронеавтомобильдерімен және екі Катар танк ротасымен күш біріктірді. Оларды АҚШ Армиясының арнайы күштері мен теңіз жаяу әскерінің барлау тобы қолдады. Бұл күш Сауд Арабиясының подполковнигі Матардың басқаруына берілді, ол сағат 17:00-де аттанды. Күш Хафджидің оңтүстігінде АҚШ-тың 3-ші теңіз жаяу әскерімен кездесіп, қалаға тікелей шабуыл жасауға бұйрық алды. Ирактық Т-55 танкілерінің взводы қаланың оңтүстігіне шабуыл жасады, нәтижесінде Катардың AMX-30 танкілері үш Т-55 танкін жойды және төртінші ирактық танкін тұтқынға алды. Артиллериялық қолдау үйлестірілмегендіктен, артиллериялық отты 10-шы теңіз жаяу әскері полкі қамтамасыз етті. Қаланы қайтарып алуға жасалған әрекетке дейін АҚШ теңіз жаяу әскерінің артиллериясы 15 минуттық дайындық отынан өтті. Алайда, ирактықтардың атысы Сауд Арабиясының V 150 бронеавтомобилінің біреуін жойды. Осы уақытта Сауд Арабиясының Ұлттық гвардиясының 5-ші батальоны Хафджидің солтүстігіне қарай, қалаға күшін жеткізуге тырысқан ирактық күштерді тоқтату үшін жылжыды. Бұл бөлімге Қорғаныс министрлігінің 8-ші бригадасы мен Әуе күштері бригадасы қосылды, сондай-ақ Коалицияның әуе көмегі де маңызды болды. Достық атыстан қауіптенгендіктен, 8-ші Қорғаныс министрлігі мен Әуе күштері бригадасы келесі күні таңертең кері шегінуге мәжбүр болды, бірақ Коалицияның әуе күштері ирактықтардың Хафджиге көбірек әскерлерді жеткізу әрекеттерін табыссыз етіп, көптеген ирактық әскерлерінің Сауд Арабиясының күштеріне берілуіне себеп болды. Таңертеңгі сағаттарда, қауіпсіздігіне қарамастан, AC 130 әуе шабуылын бақылауды күн шыққаннан кейін де жалғастырды. Ол ирактық жер-әуе зымырандық комплексімен (САМ) атып түсіріліп, ұшақтың 14 адамнан тұратын экипажы қаза тапты. Коалицияның әуе күштері мен Сауд Арабиясы және Катардың жер күштерінің тыйым салуы ирактық әскерлерге әсер етіп жатты. Саддам Хусейннің жердегі соғысты "барлық шайқастардың анасы" деп атауына сілтеме жасай, ирактық генерал Салах радиоарнасы арқылы әскерді кері қайтаруды өтініп, "Ана өз балаларын өлтіріп жатыр" деді. Шабуыл басталғаннан бері Коалицияның әуе күштері аймақтағы ирактық бөлімшелеріне қарсы кем дегенде 350 рет ұшып шықты. 30-31 қаңтар түнінде Коалицияның әуе көмегі Сауд Арабиясының шекарасында жиналған ирактық Үшінші корпусының бөлімшелеріне шабуыл жасауды бастады.

Distressed by the occupation of Khafji, Saudi Arabian commander General Khaled bin Sultan appealed to U. S. General Norman Schwarzkopf for an immediate air campaign against Iraqi forces in and around the city. However this was turned down because the buildings would make it difficult for aircraft to spot targets without getting too close. It was instead decided that the city would be retaken by Arab ground forces. The task fell to the 2nd Saudi Arabian National Guard Brigade's 7th Battalion, composed of Saudi Arabian infantry with V 150 armored cars and two Qatari tank companies attached to the task force. These were supported by U. S. Army Special Forces and Marine Reconnaissance personnel. The force was put under the command of Saudi Arabian Lieutenant Colonel Matar, who moved out by 17:00 hours. The force met up with elements of the U. S. 3rd Marine Regiment, south of Khafji, and were ordered to directly attack the city. A platoon of Iraqi T 55s attacked south of the city, leading to the destruction of three T 55s by Qatari AMX 30s, and the capture of a fourth Iraqi tank. Lacking any coordinated artillery support, artillery fire was provided by the 10th Marine Regiment. The attempt to retake the city had been preceded by a 15 minute preparatory fire from U. S. Marine artillery. However Iraqi fire did manage to destroy one Saudi Arabian V 150. Meanwhile, 2nd Saudi Arabian National Guard Brigade's 5th Battalion moved north of Khafji to block Iraqi reinforcements attempting to reach the city. This unit was further bolstered by the 8th Ministry of Defense and Aviation Brigade, and heavily aided by Coalition air support. Although fear of friendly fire forced the 8th Ministry of Defense and Aviation Brigade to pull back the following morning, Coalition aircraft successfully hindered Iraqi attempts to move more soldiers down to Khafji and caused large numbers of Iraqi troops to surrender to Saudi Arabian forces. In the early morning hours, despite significant risk to their safety, an AC 130 providing overwatch stayed beyond sunrise. It was shot down by an Iraqi surface to air missile (SAM), killing the aircraft's crew of 14. The interdiction on the part of Coalition aircraft and Saudi Arabian and Qatari ground forces was having an effect on the occupying Iraqi troops. Referring to Saddam Hussein's naming of the ground engagement as the "mother of all battles", Iraqi General Salah radioed in a request to withdraw, stating, "The mother was killing her children." Since the beginning of the battle, Coalition aircraft had flown at least 350 sorties against Iraqi units in the area and on the night of 30–31 January, Coalition air support also began to attack units of the Iraqi Third Corps assembled on the Saudi Arabian border.

Хафджиді қайта алу: 31 қаңтар - 1 ақпан

31 қаңтарда қаланы қайта бағындыруға жасалған тырабыс жаңа күшпен қайта басталды. Шабуыл сағат 08:30-да қолға алынды және ауыр, бірақ көбінесе дәл емес ирактық атысына тап болды; алайда, үш сауд арабтық V 150 бронеавтомобилі RPG-7-мен жақын қашықтықтан жойылды. Сауд Арабиясының 8-ші батальонына сағат 10:00-ге дейін қалаға орналасуға бұйрық берілді, ал 5-ші батальон солтүстік бағытта қалаға жетпек болған ирактық танк колоннасына шабуыл жасады. Соңғы шайқаста шамамен 13 ирактық танкысы мен бронетранспортері жойылды, ал тағы 6 бірлік және 116 ирактық әскері тұтқынға алынды, сауд арабтық батальоны екі қаза тапты және екі жаралы болды. 8-ші батальон 7-ші батальонмен байланыса отырып, қаланың солтүстік-шығысынан шабуылға шықты. Бұл бөлімшелер қаланың оңтүстік бөлігін тазартып, 7-ші батальон 18:30-да демалу және қайта қарулану үшін оңтүстікке шегінді, ал 8-ші батальон Хафджиде қалды. АҚШ теңіз жаяу әскерінің артиллериясы мен әуе көмегімен екі қатарлы қазақ танк ротасы қаланың солтүстігіне ирактық күштердің келуін тоқтату үшін жылжыды. Иран-Ирак соғысының қатысушысы кейіннен Коалицияның әуе күштері "онының бригадасына ирандықтармен сегіз жылдық соғыста алған зияннан гөрі жарты сағаттың ішінде көп зиян келтірді" деп еске алды. Шабуыл кезінде ирактық теңіз десант бөлімшесі жағалауға жіберіліп, Хафджиге жетті. Қайықтар Персия шығанағы арқылы Хафджиге қарай бағытталғанда, АҚШ және Ұлыбритания әуе күштері ирактық қайықтарын ашық теңізде ұстап алып, ирактық десант күштерінің 90 пайыздан астамын жойды. Сауд Арабиясы мен Кувейт бөлімшелері келесі күні операцияларды жаңартты. Шамамен 20 бронетехникасы бар екі ирактық ротасы қалада қалды және түн бойы қашып шығуға тырыспады. Сауд Арабиясының 8-ші батальоны қаланың оңтүстік бөлігінде операцияларын жалғастырса, 7-ші батальон қаланың солтүстік бөлігін тазарта бастады. Ирактықтардың қарсылығы сирек болды және көптеген ирактық әскерлері көрінгенде бірден бағынды; нәтижесінде, қала 1991 жылдың 1 ақпанында қайта бағындырылды.

On 31 January, the effort to retake the city began anew. The attack was launched at 08:30 hours, and was met by heavy but mostly inaccurate Iraqi fire; however, three Saudi Arabian V 150 armored cars were knocked out by RPG 7s at close range. The 8th battalion of the Saudi Arabian brigade was ordered to deploy to the city by 10:00 hours, while 5th Battalion to the north engaged another column of Iraqi tanks attempting to reach the city. The latter engagement led to the destruction of around 13 Iraqi tanks and armored personnel carriers, and the capture of 6 more vehicles and 116 Iraqi soldiers, costing the Saudi Arabian battalion two dead and two wounded. The 8th Battalion engaged the city from the northeast, linking up with 7th Battalion. These units cleared the southern portion of the city, until 7th Battalion withdrew south to rest and rearm at 18:30 hours, while the 8th remained in Khafji. The two Qatari tank companies, with U. S. Marine artillery and air support, moved north of the city to block Iraqi reinforcements. A veteran of the Iran Iraq War later mentioned that Coalition airpower "imposed more damage on his brigade in half an hour than it had sustained in eight years of fighting against the Iranians." During the battle, an Iraqi amphibious force was sent to land on the coast and moved into Khafji. As the boats made their way through the Persian Gulf towards Khafji, U. S. and British aircraft caught the Iraqi boats in the open and destroyed over 90% of the Iraqi amphibious force. The Saudi Arabian and Kuwaiti units renewed operations the following day. Two Iraqi companies, with about 20 armored vehicles, remained in the city and had not attempted to break out during the night. While the Saudi Arabian 8th Battalion continued operations in the southern portion of the city, the 7th Battalion began to clear the northern sector of the city. Iraqi resistance was sporadic and most Iraqi soldiers surrendered on sight; as a result, the city was recaptured on 1 February 1991.

Салдары

Ұрыс барысында Коалиция күштері 43 адам қаза тауып, 52 адам жарақат алды. Оның ішінде 25 америкалық, олардың 11-і өз әріптестерінің атысынан, ал 14-і AC-130 ұшағы ирактың SAM жүйесімен атылып түсірілген кезде қаза тапты. АҚШ-тың екі әскери қызметкері жараланды, тағы екісі Хафжиде тұтқынға алынды. Сауд Арабиясының жоғалғандары 18 қаза тапқан және 50 жараланған адамды құрады. Екі сауд арабтық негізгі танк және он жеңіл брондалған V 150 көлігі жойылды. Ирак 71 адамның қаза тапқанын, 148 адамның жараланғанын және 702 адамның жоғалып кеткенін хабарлады. Ұрысқа қатысқан АҚШ деректеріне сәйкес, 300-ге жуық ирактық қаза тапты, кем дегенде 90 бірлік техника жойылды. Хафжиді ирактықтардың басып алуы Ирак үшін маңызды үгіт жеңісі болды: 30 қаңтарда ирак радиосы «америкалықтарды араб аумағынан ығыстырдық» деп мәлімдеді. Араб әлемінің көп бөлігі үшін Хафжи шайқасы Ирактың жеңісі ретінде қабылдалды, ал Хусейн бұл шайқасты саяси жеңіске айналдыру үшін бар күшін жұмсады. Ал, АҚШ Қарулы күштерінің Сауд Арабиясы және Кувейт армиясының қабілеттеріне сенімі шайқас барысында артты. Хафжиден кейін Коалиция жетекшілігі Ирак армиясының «қуатсыз» екенін сезіне бастады, бұл оларға сол айдың соңында басталатын Коалицияның құрлықтағы шабуылы кезінде қандай қарсылық күтілетінін көрсетті. Сауд Арабиясы үкіметі бұл шайқасты өз аумағын сәтті қорғаған маңызды үгіт жеңісі деп есептеді. 29 қаңтар мен 1 ақпан аралығындағы қақтығыстардың сәттілігіне қарамастан, Коалиция Кувейт пен Иракқа негізгі шабуылды 24-25 ақпан түнде ғана бастады. Иракқа басып кіру шамамен 48 сағаттан кейін аяқталды. Хафжи шайқасы әуе күшінің жердегі күштерге қолдау көрсету мүмкіндігінің заманауи мысалы болды. Бұл Коалицияға «Шөл даулы» операциясы қалай жүргізілетінін көрсетті, сонымен қатар болашақтағы өз әріптестерінен туындаған жарақаттарға назар салды, ол АҚШ қаза болғандарының жартысына жуығын құрады.

During the battle, Coalition forces incurred 43 fatalities and 52 injured casualties. This included 25 Americans killed, 11 of them by friendly fire along with 14 airmen killed when their AC 130 was shot down by Iraqi SAMs. The U. S. also had two soldiers wounded and another two soldiers were captured in Khafji. Saudi Arabian casualties totaled 18 killed and 50 wounded. Two Saudi main battle tanks and ten lightly armored V 150s were knocked out. Iraq listed its casualties as 71 dead, 148 wounded and 702 missing. U. S. sources present at the battle claim that 300 Iraqis lost their lives, and at least 90 vehicles were destroyed. The Iraqi capture of Khafji was a major propaganda victory for Iraq: on 30 January Iraqi radio claimed that they had "expelled Americans from the Arab territory". For many in the Arab world, the battle of Khafji was seen as an Iraqi victory, and Hussein made every possible effort to turn the battle into a political victory. On the other side, confidence within the United States Armed Forces in the abilities of the Saudi Arabian and Kuwaiti armies increased as the battle progressed. After Khafji, the Coalition's leadership began to sense that the Iraqi Army was a "hollow force" and it provided them with an impression of the degree of resistance they would face during the Coalition's ground offensive that would begin later that month. The battle was felt by the Saudi Arabian government to be a major propaganda victory, which had successfully defended its territory. Despite the success of the engagements between 29 January and 1 February, the Coalition did not launch its main offensive into Kuwait and Iraq until the night of 24–25 February. The invasion of Iraq was completed about 48 hours later. The Battle of Khafji served as a modern example of the ability of air power to serve a supporting role to ground forces. It offered the Coalition an indication of the manner in which Operation Desert Storm would be fought, but also hinted at future friendly fire casualties which accounted for nearly half of the U. S. dead.