Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алсия тайпасы – Батыс Орегонның жергілікті американдық тайпасы. Олар (1856 жылдан бері) Орегон штатының Силец резервациясындағы басқа тайпалармен бірігіп, Силецтің Біріккен тайпаларының құрамына кіреді. Олардың түп тарихында Якина, Алсеа, Яхат, Төменгі Умпква және Сиуслау халықтары бір тайпа болған және ортақ тілде сөйлегендігі айтылады. Бірақ, қазіргі кезде якун тілдерінің тармағы Алсеан және Сиуславан тілдеріне бөлінген. Алсеандықтар (Якина/Алсеа/Яхат) барлығы бала кезінде маңдайларын қабылдау тәсілін (баланың бесігіне жеңіл қысым жасау арқылы) 1860 жылға дейін қолданған. Алсеа тайпасы 1855 жылғы Жағалау шартына қол қойып, Силец резервациясы құрылғанда өз отандарымен басқа тайпалармен бөлісуге келісім берді, бірақ аталған шарт АҚШ Сенатымен бекітілмеді және қаражат түспеді. Силецтің Біріккен тайпалары 1940-1950 жылдары Тилламок, Якина, Алсеа, Кокил, Тутутни, Четко тайпаларының жергілікті құқықтарына өтемақы талаптарын қорғады. Сот ісі «Альсиа тайпасы және басқалар қарсы АҚШ». Силецтің Біріккен тайпалары бұл істі жеңіп алды және 1959 жыл шамасында белгілі бір өтемақы алды.
The Alsea are a Native American tribe of Western Oregon. They are (since 1856), confederated with other Tribes on the Siletz Reservation, Oregon, and are members of the Confederated Tribes of Siletz. Their origin story says that the Yaquina, Alsea, Yachats, Lower Umpqua, and Siuslaw people are all one tribe, and speak the same language. Today however, the Yakonan language branch is divided into Alsean and Siuslawan. The Alsean people (Yaquina/Alsea/Yachats) all practiced forehead flattening (by slight pressure applied in baby’s cradleboard) until about 1860. The Alsea signed the 1855 Coast Treaty, agreeing to share their homelands with other Tribes when the Siletz Reservation was to be established, the treaty not being ratified by the U. S. Senate, the appropriations never arrived. The Confederated Tribes of Siletz Indians, represented Tillamook, Yaquina, Alsea, Coquille, Tututni, Chetco aboriginal title compensation claims in the 1940s–50s. The lawsuit “Alsea Band of Tillamooks et al vs the United States”. The confederated Tribes of Siletz Indians won that case, and some compensation was received about 1959.
Атауы
"Алсеа" атауы /alsíiya/ сөзінен шыққан, алсеа тайпасын көршілері – Тилламук және Кус халықтары осылай атаған. Күнни'тунн, Частакоста аты. Пайфан амим, Лаккиамуте Калапуя есімі. Си ни' те ли тунне, Нальтунн аты, "кең бас" деген мағына береді. Тча йахо амим, Лаккиамуте Калапуя есімі. Техаесаатлу, Нестука аты.
The name "Alsea" comes from /alsíiya/, the name applied to the Alseas by their neighbors, the Tillamook and Coos peoples. Kûnis'tûnne, Chastacosta name. Päifan amím, Luckiamute Kalapuya name. Si ni' te li tunne, Naltunne name, meaning "flatheads." Tcha yáxo amim, Luckiamute Kalapuya name. Tehayesátlu, Nestucca name.
Тіл
Алсея – алсеан тілі, якина тілімен өте тығыз байланысты. 1910 жылға қарай ол тілге толыққанды ие болып сөйлейтін адамдардың саны алтыдан кем болды, сондықтан тілдің жоғалу қаупі туды.
Alsea was an Alsean language very closely related to Yaquina. By 1910, it was almost extinct, with fewer than six people having a speaking knowledge of the language.
Дін
Алсия діні туралы өте аз мәлімет белгілі. Ол Кус тайпасының дініне ұқсас деп саналады. Алсия баяндамашылары (шамандары) лососьтің мол өсуіне көмектесті, ал алсия тайпасы жануарлар рухтарынан және табиғат күштерінен жәрдем тіледі.
Very little is known about Alsea religion. It is thought to be similar to that of the Coos. Alsea shamans promoted good salmon runs and the Alsea appealed to animal spirits and powers in nature for aid.
Өнер
Алсиялар терісінен шапан киіп, себеттер тоқып, шөптен жаңбырға қарсы жамылғылар жасаған.
The Alsea wore robes of seal skin, wove baskets and made grass raincoats.