Тәтті жүгерінің түрлері мен қолданылуы

Кіріспе

Жүгерінің түрлері

Тәтті жүгері (Zea mays convar. saccharata var. rugosa), сондай-ақ тәтті жүгері, қантты жүгері және тік жүгері деп те аталады, адамдарға тамақ ретінде өсірілетін және құрамында жоғары мөлшерде қант бар жүгерінің бір түрі. Тәтті жүгері – жүгері дәнінің эндосперміндегі қанттың крахмалға айналуын бақылайтын гендердегі табиғи түрде пайда болған белгілі бір мутацияның нәтижесі. Тәтті жүгері піспеген кезде (сүт кезеңінде) жиналады және далалық жүгеріден өзгеше, көкөніс ретінде дайындалып желінеді, ал далалық жүгері дәндері құрғап, толық піскенде (тісті кезеңде) жиналады. Пісу процесінде қант крахмалға айналатындықтан, тәтті жүгері нашар сақталады және дәндері қатаңдап, крахмалға толу алдында жаңа, консервіленген немесе мұздатылған күйінде жеу керек. Бұл жүгерінің алты негізгі түрінің бірі, ал қалғандары – тісті жүгері, қабықты жүгері, жарылғыш жүгері, қыш жүгері және ұн жүгері. АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің (USDA) мәліметтері бойынша, 100 грамм шикі сары тәтті жүгеріде 3,43 г глюкоза, 1,94 г фруктоза және 0,89 г сахароза бар.

Анатомия

Жүгерінің жемісі – жүгері дәні, бұл қабықша деп аталатын жемістің бір түрі. Жүгерінің қалақшасы – ұсақ дәндердің жиынтығы. Жүгері бір тұқымды болғандықтан, дәндердің қатары әрқашан жұп санында болады. Қалақшаны тығыз жапырақтармен орап тұрады, олар қабық деп аталады. Жібек – қабықтан шығатын аналық гүлдер. Қабық пен жібек қайнату алдында, бірақ міндетті түрде пісіру алдында қолмен алынады, бұл процеске қабық сызу немесе қабықтан тазалау дейді.

Тұтыну

Латын Америкасының көп бөлігінде тәтті жүгері дәстүрлі түрде бұршақпен бірге желінеді. Жүгері мен бұршақ екеуі де 9 түрлі қажетті аминқышқылдарды қамтиды, бірақ бір күні астық пен бұршақ қоса алғанда, әртүрлі тағамдарды жеу қажетті аминқышқылдардың дұрыс тепе-теңдігін қамтамасыз етеді. Бразилияда, қабығынан алынған тәтті жүгері көбінесе бұршақпен бірге желінеді (қаладағы тамақтануда буланған консервіленген дәндердің қолжетімділігіне байланысты, бұл комбинация салаттар, сорпа, дәмді ақ күріш, ризотто, шұмық, макарон және шұжық хот-дог сияқты әртүрлі тағамдарға жиі қосылады). Малайзияда Камерон таулы аймағына тән "інжу жүгері" деп аталатын сорт бар. Тұқымдары жылтыр ақ түсті, інжуге ұқсайды, оларды көбінесе су мен тұзда қайнатып жесе де, шұжықтай жеуге болады. Филиппинде көше сатушылары арзан бағамен пісірілген тәтті жүгеріні маргарин мен ірімшік ұнтағымен ыстық күйінде сатады. Сол сияқты, Индонезияда тәтті жүгері дәстүрлі түрде сүтпен ұнтақталады немесе сіңіріледі, бұл жүгерідегі В витамині – ниациннің қолжетімділігін қамтамасыз етеді, әйтпесе пеллагра ауруына шалдығу қаупі бар; Бразилияда ұнтақталған тәтті жүгері мен сүттің қосылысы памонха және курау сияқты пудинг тәрізді десерттер сияқты әртүрлі танымал тағамдардың негізі болып табылады, ал тікелей қабығынан желетін тәтті жүгері көбінесе сары маймен беріледі. Еуропа мен Азияда тәтті жүгері пиццаға немесе салатқа жиі қосылады. Жүгері қабығы – буланған, пісірілген немесе тұтас пісірілген тәтті жүгерінің қабығы; содан кейін дәндері кесіліп желінеді немесе тікелей қабықтан желінеді. Кремді жүгері – сүт немесе қаймақ қосылған тәтті жүгері. Тәтті жүгеріні жас жүгері ретінде де жеуге болады. Жүгері шұпасын су, сары май және ұн қосып, тұз бен бұрышпен дәмдеуге болады. АҚШ-та тәтті жүгері буда пісірілген көкөніс ретінде немесе қабығымен желінеді, көбінесе сары май мен тұзбен беріледі. Оны тексемейк тағамдарында, чилиде, таколарда және салаттарда табуға болады. Лима бұршақтарымен араластырылған және пісірілген жүгері – сукоташтың бір түрі. Тәтті жүгері – АҚШ-тағы ең танымал көкөністердің бірі, ол елдің оңтүстік және орталық аймақтарында ең көп танымал, және оны жаңа, консервіленген немесе мұздатылған күйінде сатып алуға болады. Тәтті жүгері құны және жан басына шаққандағы тұтыну көрсеткіштері бойынша ең жақсы он көкөністің қатарына кіреді. Егер оны өсімдікте құрғатуға қалдырса, дәндерін қабықтан алып, майда пісіруге болады, ол кептірілген жүгері дәндеріне айналады (попкорннан айырмасы, олар бастапқы көлемінен екі есеге жуық ұлғаяды).

In most of Latin America, sweet corn is traditionally eaten with beans. Although both corn and beans contain all 9 essential amino acids, eating a wide variety of foods in one day that includes grains and beans ensures the right balance of essential amino acids. In Brazil, sweet corn cut off from the cobs is generally eaten with peas (where this combination, given the practicality of steamed canned grains in an urban diet, is a frequent addition to diverse meals such as salads, stews, seasoned white rice, risottos, soups, pasta, and whole sausage hot dogs). In Malaysia, there exists a variety unique to the region of Cameron highlands named "pearl corn". The kernels are glossy white, resembling pearls, and can be eaten raw off the cob, although they are often boiled in water and salt. In the Philippines, boiled sweet corn kernels are served hot with margarine and cheese powder as an inexpensive snack sold by street vendors. Similarly, sweet corn in Indonesia is traditionally ground or soaked with milk, which makes available the B vitamin niacin in the corn, the absence of which would otherwise lead to pellagra; in Brazil, a combination of ground sweet corn and milk is also the basis of various well known dishes, such as pamonha and the pudding like dessert curau, while sweet corn eaten directly off the cob tends to be served with butter. In Europe and Asia sweet corn is often used as a pizza topping or in salads. Corn on the cob is a sweet corn cob that has been boiled, steamed, or grilled whole; the kernels are then cut off and eaten or eaten directly off the cob. Creamed corn is sweet corn served in a milk or cream sauce. Sweet corn can also be eaten as baby corn. Corn soup can be made adding water, butter and flour, with salt and pepper for seasoning. In the United States, sweet corn is eaten as a steamed vegetable or on the cob, and is usually served with butter and salt. It can be found in Tex Mex cooking in chili, tacos, and salads. Corn mixed and cooked with lima beans is one form of succotash. Sweet corn is one of the most popular vegetables in the United States, being most popular in the southern and central regions of the country, and can be purchased either fresh, canned, or frozen. Sweet corn ranks among the top ten vegetables in value and per capita consumption. If left to dry on the plant, kernels may be taken off the cob and cooked in oil where, unlike popcorn, they expand to about double the original kernel size and are often called corn nuts.

Денсаулыққа арналған жәрдемақылар

Тәтті жүгеріні пісіру ферулик қышқылының деңгейін арттырады, оның қатерлі ісікке қарсы қасиеттері бар.

Өсімдіктер

Ашық тозаңдалған (гибрид емес) жүгері сауда нарығында көбінесе тәтті, ерте пісетін гибридтерге ауыстырылды, олар сонымен қатар тәтті дәмі ұзақ сақталуының артықшылығына ие. Су сорттарын жинағаннан кейін 30 минут ішінде пісіргенде ең жақсы нәтиже беріледі. Қысқа сақталу мерзіміне қарамастан, 'Golden Bantam' сияқты көптеген ашық тозаңдалған сорттар үй шаруашылықтарында өсірушілер мен арнайы базарларда әлі де танымал, сондай-ақ олар мұра сорттары ретінде сатылады. Олар гибридтерге қарағанда азырақ тәтті болғанымен, көбінесе жұмсақ және дәмдірек деп сипатталады.

Генетикалық модификацияланған жүгері

Генетикалық модификацияланған тәтті жүгері коммерциялық өндірушілерге белгілі бір жәндіктерге немесе гербицидтерге, немесе екеуіне де қарсы тұру үшін қолжетімді. Аталған трансгенді сорттар үй шаруалықтарында немесе кішкентай жер участаларында өсірушілерге олардың өндірісінде сақталуға тиіс қағидалардың болуына байланысты қолжетімді емес.