Жылдам дайындалатын қайнатылған талшықтар: дайындалуы мен пайдасы
Oatmeal
Жылдам, дәстүрлі, ұсақталған қайнатқыштар: овсянканың түрлері, дайындалу әдістері (ұнтақтау, кесу, қабылдау). Денсаулыққа пайдалы тағам туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сұлы кебегін ұнтақтау, болаттан кесу немесе орау арқылы дайындау.
Preparation of oat groats through grinding, steel cutting or rolling
Сұлы ұны – қабығынан тазартылған, буланған және жалпақталған, немесе қабықтан арылған сұлы дәндерінен (кебек) ұнтақталған, оралған немесе болаттан кесілген ірі ұн. Ұнтақталған сұлыны ақ сұлы деп те атайды. Болаттан кесілген сұлы қалың сұлы, ирланд сұлы немесе шырша басы деп белгілі. Оралған сұлы дәстүрлі түрде қалың, ескі сұлы болған, бірақ оны жұқарақ немесе кішкентайрақ етуге болады, ал пісіруге қажетті уақытына қарай жылдам пісірілетін немесе тез дайындалатын сұлы деп жіктеуге болады. Пісіру уақыты сұлының мөлшерімен және алдын ала пісіру дәрежесімен анықталады.
Oatmeal is a preparation of oats that have been de husked, steamed, and flattened, or a coarse flour of hulled oat grains (groats) that have either been milled (ground), rolled, or steel cut. Ground oats are also called white oats. Steel cut oats are known as coarse oatmeal, Irish oatmeal, or pinhead oats. Rolled oats were traditionally thick old fashioned oats, but can be made thinner or smaller, and may be categorized as quick oatmeal or instant oatmeal depending on the cooking time required, which is determined by the size of the oats and the amount of precooking.
Өнеркәсіптік препараттар мен сорттар
Отта дәндері соққы арқылы қабығынан ажыратылады, содан кейін қабықтың ішіндегі тұқымдарды – сұлыны тұрақтандыру үшін қыздырылып, суытылады. Сұлыдан ұсақ, орташа немесе ірі ұн алуға болады. Жылтыратылған сұлы буға пісіріліп, толық сұлы жалпақтатылады. Дәстүрлі сұлы қалың болуы мүмкін және пісіруге көбірек уақыт қажет. Жедел пісірілетін жылтыратылған сұлы буға пісірілгеннен кейін ұсақ кесектерге бөлінеді. Жедел дайын сұлы пісіріліп, кептіріледі, көбінесе тәттілендіргіштер мен хошқыштар қосылады.
The oat grains are de husked by impact, and are then heated and cooled to stabilize the groats, the seed inside the husk. The groats may be milled to produce fine, medium, or coarse oatmeal. Rolled oats are steamed and flattened whole oat groats. Old fashioned oats may be thick and require longer cooking time. Quick cooking rolled oats are cut into small pieces before being steamed and rolled. Instant oatmeal is cooked and dried, often with a sweetener and flavorings added.
Тамақпен қолдану
Отталған сұлының екі түрі де пісірілмеген күйінде жеуге болады, мысалы, мюслиде, немесе қамыр жасау үшін сумен немесе сүтпен пісіріледі. Кейбір елдерде сұлыны шикі жейді немесе сүт пен қантпен қуырып, кейде кішміш қосып, мюсли сияқты дайындайды. "Овсянка" деген термин кейде қамырдың құрамындағы қабықтан немесе талшықты қабықтан, сондай-ақ түйіршіктен немесе ұнтақтан жасалған қамырды да білдіреді. Отталған сұлы көбінесе граноланың негізгі құрамы болып табылады, онда қуырылған сұлы қантпен және/немесе жаңғақтармен және кішмішпен араластырылады, сондай-ақ гранола печеньелерінде қолданылады. Отталған сұлы сұлы печеньелері, сұлы торттары, британдық флэпджектер және алмалы Браун Бетти мен алмалы крисп сияқты пісірілген сұлы десерттерінде де қолданылады. Сұлыны тағамға дәм беру үшін де қосуға болады, мысалы, көптеген сұлы кебек нандарының үстіне немесе Кабок ірімшігінің қаптамасы ретінде. Овсянка араб немесе египеттік дәмді ет және көкөніс сорпаларын қоюлату үшін, сондай-ақ етқошпарға салыстырмалы түрде арзан талшық пен қоректік заттар қосу үшін де қолданылады.
Both types of rolled oats may be eaten uncooked, as in muesli, or cooked with water or milk to make porridge. In some countries, rolled oats are eaten raw or toasted with milk and sugar, sometimes with raisins added, as in muesli. The term 'oatmeal' sometimes refers to a porridge made from the bran or fibrous husk as well as from the kernel or groat. Rolled oats are often used as a key ingredient in granola, in which toasted oats are blended with sugar and/or nuts and raisins, and in granola bars. Rolled oats are also used as an ingredient in oatmeal cookies, oatcakes, British flapjack bars, and baked oatmeal dessert dishes such as apple Brown Betty and apple crisp. Oats may also be added to foods as an accent, as in the topping on many oat bran breads and as the coating on Caboc cheese. Oatmeal is also used as a thickening agent in savory Arabic or Egyptian meat and vegetable soups, and sometimes as a way of adding relatively low cost fibre and nutritional content to meatloaf.
Тамақ
Қайнату немесе микротолқынды пеште пісірілген байытылмаған қарабидай қамыры 84% судан тұрады және құрамында 12% көмірсулар бар, оның ішінде 2% диеталық талшық, сондай-ақ 2% ақуыз және май (кесте). 100 грамм пісірілген қарабидай қамырының бір порциясы 71 калория береді және манганның күндік қажеттілігінің 29%-ын, сондай-ақ фосфор мен мырыштың орташа мөлшерін (әрқайсысы 11%) қамтиды, басқа микроэлементтер маңызды мөлшерде жоқ (оң жақтағы кестеге қараңыз).
Unenriched oatmeal, cooked by boiling or microwave, is 84% water, and contains 12% carbohydrates, including 2% dietary fiber, and 2% each of protein and fat (table). In a 100 gram amount, a serving of cooked oatmeal provides 71 Calories and contains 29% of the Daily Value (DV) for manganese and moderate content of phosphorus and zinc (11% DV each), with no other micronutrients in significant quantity (see table on right).
Денсаулыққа әсері
Овсянка және басқа да сұлы өнімдері 1997 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының шешіміне сәйкес, сұлы қабығын немесе тұтас кептірілген сұлыны аз майлы диетамен бірге қабылдағанда, сұлы бета-глюканының әсері арқылы қандағы холестерин деңгейін төмендетіп, жүрек ауруларының қаупін азайтуға көмектеседі. 2010 жылы Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі де ұқсас қорытындыға келді. 2023 жылғы шолуда сұлыны тұтынудың қан қысымын айтарлықтай төмендетуі анықталды.
Oatmeal and other oat products were the subject of a 1997 ruling by the Food and Drug Administration that consuming oat bran or whole rolled oats can lower the risk of heart disease when combined with a low fat diet via the effect of oat beta glucan to reduce levels of blood cholesterol. A similar conclusion was reached in 2010 by the European Food Safety Authority. A 2023 review found oat consumption can significantly lower blood pressure.
Ирландия
Ирландияда бұрын-соңды стербоут (лейт) негізгі тағам болған, оны қайнаған суға немесе сүтке овсянканы араластырып, жұқа қонаққа айналдыратын. Оған қаймақ, қант, май, тұз, бал, тұқым немесе жеміс қосып дәмін жетілдіруге болатын. Арзандығы мен көп мөлшерде дайындаудың қарапайымдылығы себепті, стербоут түрмелерде, пансиондарда, монастырларда және жұмыс үйлерінде кеңінен дастарқанға берілген. Мысалы, 1863 жылы жұмыс үйлеріндегі балалар таңғы асқа стербоут алған: оның жартысы сұлы, жартысы жүгері ұнынан жасалған, әр балаға ұн мен сүт берілген. Сол сияқты, 1891 жылы аудандық психиатриялық ауруханадағы науқастар әр таңертең стербоуттан ұн алған. Сол сияқты, 20-шы ғасырда Ирландияның көптеген түрмелеріндегі тұтқындар таңғы асқа стербоуттан белгілі бір мөлшерде алған.
In Ireland, stirabout (leite) was formerly a staple food, made by stirring oatmeal into boiling water or milk to form a thin soup. It could be flavoured with cream, sugar, butter, salt, honey, seeds or fruit on top. Because of its cheapness, and the ease with which it could be prepared in large quantities, stirabout was widely served in institutions like prisons, boarding schools, convents and workhouses. For example, in 1863, children in workhouses received stirabout for their breakfast: made of half oats and half cornmeal, each child got of meal and of milk. Similarly, in 1891, district asylum inmates got of meal in stirabout every morning. Similarly, in the 20th century, prisoners got between and of stirabout for breakfast in many Irish jails.
Стаффордшир
Стаффордширдің қамыр наны – толық ағылшын таңғы асының жергілікті бөлігі. Орташа сұлы және бидай ұны мен ашытқы қосылып жасалған, табақшадай келетін қамырдан жасалған бәліш. Қоспа көтерілгеннен кейін, оны қуыру табағына немесе пеш тасына құйып, кептіреді. Стаффордшир қамыр наны көбінесе бекон, шұжық, саңырауқұлақ, бүйрек және бақталған бұршақ сияқты тағамдармен бірге беріледі. Соған ұқсас қамыр нан көршілес Дербиширде де кездесуі мүмкін.
Staffordshire oatcakes are a local component of the full English breakfast. It is a plate sized pancake, made with medium oatmeal and wheatmeal (flour), along with yeast. Once the mixture has risen, it is ladled onto a griddle or bakestone and dried through. Staffordshire oatcakes are commonly paired with bacon, sausages, mushrooms, kidney, and baked beans, among others. A related oatcake is sometimes found in neighbouring Derbyshire.
Нидерланды, Скандинавия елдері, Балтық елдері және Ресей
Нидерланды, Скандинавия елдері, Балтық мемлекеттері және Ресейде су немесе сүт қосылған қарабидай қамырынан жасалған қайнатылған тағам дәстүрлі түрде таңғы ас ретінде танымал. Ол әдетте тұз немесе қант қосылып, дәмді немесе тәтті етіп дайындалады. Көбінесе жаңғақ, кішміш немесе кептірілген жемістермен, сондай-ақ, әсіресе корицамен дәмделіп жейді. Бұл тағамды жергілікті атаулармен белгілейді: голландтық havermoutpap, швед havregrynsgröt, даниялық havregrød, норвегиялық havregrøt немесе havregraut, исландтық hafragrautur, фин kaurapuuro, эстон kaerahelbepuder, латыш auzu pārslu (putra), литвалық avižinių dribsnių košė, поляк owsianka және орыс "овсянка" (ovsyanka). Бұл аймақтарда қарабидай қамырының ұзақ тарихы бар, бірақ орта ғасырларда аймақтың кейбір бөліктерінде қара немесе арпа қамырынан жасалған қайнатылған тағам одан да көп таралған.
Throughout the Netherlands, the Nordic countries, the Baltic states and Russia, oatmeal porridge made from rolled oats and water or milk is a traditional breakfast staple. Known under various local names meaning "oat porridge", "oat flake porridge" or "oatmeal porridge", it is normally made either savoury or sweet by adding salt or sugar, and it is often eaten with added nuts, raisins or dried fruits as well as spices, most commonly cinnamon. Local names for the porridge include Dutch havermoutpap, Swedish havregrynsgröt, Danish havregrød, Norwegian havregrøt or havregraut, Icelandic hafragrautur, Finnish kaurapuuro, Estonian kaerahelbepuder, Latvian auzu pārslu (putra), Lithuanian avižinių dribsnių košė, Polish owsianka and Russian "овсянка" (ovsyanka). Oatmeal porridge has a long tradition in these regions, but during the Middle Ages porridge made from rye or barley was even more common in at least some parts of the area.
Америка Құрама Штаттары
Америка Құрама Штаттарында зығыр қамыры көбінесе сүт немесе қаймақ пен қоңыр қант немесе бал сияқты тәттілендіргіштермен бірге қайнатылып дайындалады. "Оatmeal" термині американдық ағылшын тілінде қайнатылған зығырды білдіреді. Оған арахис майы, корица немесе әртүрлі жемістер сияқты қосымша ингредиенттер де қосылуы мүмкін.
In the United States, oatmeal is often served as a porridge with milk or cream and a sweetener, such as brown sugar or honey. The term oatmeal is used in American English to mean porridge. It may include additional ingredients such as peanut butter, cinnamon or various types of fruits.
Нигерия
Нигерияда қыс айларында Зимбулех деп аталатын танымал сұлы қорегі желінеді. Дәстүр бойынша, оған шикі бал мен кардамон қосылып тәттілендіріледі. Экет және Ква Ибо аймақтарында оны көбінесе жылы сүтпен бірге ұсынады, және оны жемес бұрын сәтке ғана қамырға құю қалыпты жағдай.
In Nigeria, a common oatmeal dish known as Zimbuleh is eaten during the winter months. Traditionally it is sweetened with raw honey and cardamom. In the Eket and Kwa Ibo region it is often served alongside warm milk, and it is customary to pour it into the porridge just moments before eating.