Кіріспе

Қара түсті құрғақ үлкен жүзім – кішміш. Кішміш – құрғатылған жүзім. Ол әлемнің көптеген аймақтарында өндіріледі және оны шикі күйінде жеуге болады немесе тамақ жасау, нан пісіру және сыра қайнату үшін қолданылады. Ұлыбританияда, Ирландияда, Жаңа Зеландияда, Австралияда және Оңтүстік Африкада кішміш сөзі қара түсті, үлкен құрғатылған жүзімге ғана қолданылады, ал алтын түсті құрғатылған жүзімге – сұлтан, ал қара түсті, тұқымсыз қара қызыл жүзімге – кішміш деп атайды.

Түрлері

Жүзімнің түріне қарай кішміштің түрлері әртүрлі мөлшерде және жасыл, қара, қоңыр, күлгін, көк, сары сияқты әр түрлі түстерде кездеседі. Тұқымсыз сорттарына солтана (Америкада кең таралған түрі АҚШ-та Томпсон тұқымсыз деп аталады), Занте кішміші (қара Коринф жүзімі, Vitis vinifera L. var. Апирена) жатады.

Өңдеу

Күрішін өндіру үшін жиналған жүзім жидектері кептіріледі. Жүзім жидегінің кебуі үшін, жүзімнің ішіндегі су жасушалардың ішінде толықтай алынып, су тамшыларының булануына мүмкіндік беретін жүзімнің бетіне жеткізілуі керек. Дегенмен, бұл диффузия процесі өте қиын, себебі жүзім қабығындағы балауызды қабықша судың өтуіне кедергі келтіреді. Күрішіннің коммерциялық өндірісінің үш кезеңі бар: алдын ала өңдеу, кептіру және кептіруден кейінгі процестер.

Тамақ

Кішміз 15% су, 79% көмірсулар (соның ішінде 4% талшық), 3% ақуыз және көрінетін май мөлшері аз. 100 грамм кішміз 299 килокалория береді және бірнеше диеталық минералдар, рибофлавин және В6 витаминінің тәуліктік қажеттілігінің орташа мөлшерін (10–19% DV) қамтиды.

Жануарлардағы уыттылығы

Кірішпе (құрма) мысықтар мен иттердің бүйрек жетіспеушілігіне себеп болуы мүмкін. Бұл құбылыстың себебі әлі анықталған жоқ.