Орегон штатындағы Туалатин тайпасының тарихы

Кіріспе

Орегон штатының Туалатин алқабының түпкілікті американдықтар тайпасы

Атфалати, сондай-ақ Туалатин немесе Вапато көлінің үндістері деп те белгілі, АҚШ-тың Орегон штатының солтүстік-батыс бөлігіндегі Туалатин жазығында бастапқыда мекендеген және қазірге дейін 24 шағын елді мекенді күтіп-баптауды жалғастырып келе жатқан Калапуя түпкілікті американдықтарының тайпасы. Атфалати сонымен қатар Форест Гроувтің төңірегіндегі төбелерде, Вапато көлі мен Ямхилл өзенінің солтүстік саласы бойында және Оңтүстік Портленд аймақтарында да тұрады. Атфалатилер Туалатин Ямхилл (Солтүстік Калапуя) тілінде сөйлейді, ол Калапуя тілдерінің үш тілінің бірі болып табылады.

Тарих және мәдениет

Атфалати халқы аңшылық-жинаушылықпен айналысып, аңғардың төңірегінде қоныстанған. Негізгі тағамдарына бұғы, кама тамыры, балық, жидектер, шұбар және түрлі жаңғақтар кірген. Кама өсімдігінің өсуін көтеру және бұғы мен шұбарға қолайлы ортаны сақтау үшін, топ аңғардың төбесін өртеп, орманның өсуін тежеді, бұл Калапуя тайпаларының кең таралған әдеті еді. Еуропалықтармен қарым-қатынас алдында Атфалатилер бас киімдерінде қызыл қауырсын сияқты әшекейлермен белгілі болды. Еркектер мен әйелдердің екеуі де құлақтары мен мұрындарына тесік жасап, одан ұзын моншақтар мен жылтыр тіс қабықтарын ілген. Оңтүстіктегі халықтармен салыстырғанда, Атфалатилер нәресте басын жатқызудың қатаң түрін қолданды, ал Каскад тауларының шығысындағы халықтарға қарағанда, жылқыны аз өсірді. Атфалатилер құлдар ұстады, олар кейде жылқыға бостандықтарын сатып ала алатын. Атфалатилер көп отбасылық тікбұрышты үйлерде тұрды. Еуропалықтар Атфалати жеріне 19 ғасырдың басында, ал қоныс аударушылар 1840 жылдары келе бастады. Басқа Калапуя тайпалары сияқты, еуропалықтардың келуі үлкен әлеуметтік өзгерістерге әкелді. 1830 жылдары Атфалатилер еуропалық киім үлгілерін қабылдай бастады. 1830 жылдары аурулар Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті халықты, соның ішінде Атфалатилерді де қырып салған. Бұл тайпа 1782 және 1783 жылдары шешек эпидемияларынан халық санының азаюын бастан өткерген. Бұл құлтыраулар Атфалатилердің ақтардың енуіне қарсы тұру мүмкіндігін азайтты. 1842 жылы тайпаның саны шамамен 600-ге дейін азайды, ал 1848 жылы 60-қа дейін кеміді деп есептеледі. 1850 жылдары Уилламет аңғарында ақ қоныс аударушылар жылдам көбейді, ал АҚШ үкіметі (Орегон территориясындағы үндістер ісі жөніндегі суперинтендант Ансон Дарт арқылы өкілдік етті) 1851 жылы Калапуя тайпаларымен, соның ішінде Атфалатилермен келісімшарттар жасасты. 1851 жылдың 19 сәуіріндегі келісімшартқа сәйкес, Атфалатилер өздерінің жерлерін Вапато көліндегі шағын резервацияға алмастырды, сондай-ақ "ақша, киім, жамылғы, құрал-саймандар, бірнеше мылтық және басшылары Kiacut, La Medicine және Knolah әрқайсысына бір жылқы" алды. Келісімге қол қойылған кезде 65 Атфалати болды. Келісімнің нәтижесінде Атфалати жерлерінің көп бөлігі жоғалды, бірақ үкімет бастапқыда талап еткен Каскад тауларының шығысына көшіруден жақсырақ болды. Алайда бұл келісім ратификацияланбады. Үкімет пен Калапуя тайпалары Дарттың ізбасары Джоэл Палмермен келісімді қайтадан келісті. Бұл келісім, Калапуя тайпаларымен келісім (сондай-ақ Вилламет аңғары туралы келісім немесе Дейтон келісімі деп белгілі) 1855 жылдың 4 қаңтарында қол қойылды және 1855 жылдың 3 наурызында Конгресс ратификациялады (10 Stat. 1143). Келісімшартқа сәйкес, Уилламет аңғарының жергілікті халқы федералды үкімет белгілейтін резервацияға көшіруге келісті. Кейін үкімет Орегон жағалауының тауларының баурайындағы Уилламет аңғарындағы Гранд-Ронде резервациясын түрлі тайпалар үшін тұрақты резервация ретінде белгіледі. Осыдан кейін Атфалати тайпасы азайды; 1870 жылғы санақ Гранд-Ронде резервациясында тұратын 60 мүшесін көрсетті, ал 1910 жылғы санақ тек 44-ті көрсетті; 1914 жылғы Смитсонов институтының басылымында Вашингтондағы Якима резервациясында тұратын бір ғана тірі қалған адам тіркелген. Атфалатилердің ақтармен қаншалықты араласқаны белгісіз.

Atfalati people ranged around the valley, engaged in a hunter gatherer lifestyle. Primary food stuffs included deer, camas root, fish, berries, elk, and various nuts. To encourage the growth of the camas plant and maintain habitat beneficial to deer and elk, the group burned the valley floor to discourage the growth of forests, a common practice among the Kalapuya. Before Euro American contact, the Atfalati were known for wearing adornment such a red feathers on the head. Both men and women had pierced earlobes and noses, hanging long beads and bright dentalia from them. Compared to the peoples to the south, the Atfalati practiced a more severe form of infant head flattening, and compared to the peoples to the east of the Cascade Mountains raised fewer horses. The Atfalati kept slaves, who could sometimes purchase their freedom with horses. The Atfalati lived in rectangular multi family houses. Euro Americans began arriving in the Atfalati's homeland in the early 19th century, and settlers in the 1840s. As with the other Kalapuyan peoples, the arrival of Euro Americans led to dramatic social disruptions. By the 1830s the Atfalati had already begun to adopt Euro American clothing styles. In the 1830s, diseases had decimated Native populations in the Pacific Northwest, including the Atfalati. The tribe had already experienced population decreased from smallpox epidemics in 1782 and 1783. These upheavals diminished the Atfalati's ability to challenge white encroachment. It is estimated that the band was reduced to a population of around 600 in 1842, and had shrunk to only 60 in 1848. By the 1850s, white settlers were rapidly populating the Willamette Valley, and the United States government (represented by Anson Dart, superintendent for Indian affairs in the Oregon Territory) negotiated treaties in 1851 with the Kalapuyans, including the Atfalati. Under the terms of a treaty of April 19, 1851, the Atfalatis ceded their lands in return for a small reservation at Wapato Lake as well as "money, clothing, blankets, tools, a few rifles, and a horse for each of their headmen Kiacut, La Medicine, and Knolah." At the time of the treaty, there were 65 Atfalatis. The treaty resulted in the loss of much of the Atfalati's lands, but was preferable to removal east of the Cascade Mountains, which the government initially had demanded. This treaty, however, was never ratified. Under continuing pressure, the government and Kalapuya renegotiated a treaty with Joel Palmer, Dart's successor. This treaty, the Treaty with the Kalapuya, etc. (also known as the Willamette Valley Treaty or Dayton Treaty) was signed January 4, 1855, and ratified by Congress, on March 3, 1855 (10 Stat. 1143). Under the terms of the treaty, the indigenous peoples of the Willamette Valley agreed to remove to a reservation to be designated by the federal government. The government later designated the Grand Ronde reservation in the western part of the Willamette Valley at the foothills of the Oregon Coast Range as the permanent reservation for a variety of tribes. Following this, the Atfalati tribe declined; the 1870 census showed 60 members living at the Grand Ronde reservation and the 1910 Census showed only 44; a 1914 Smithsonian Institution publication listed a single survivor living on the Yakima Reservation in Washington. The degree to which the Atfalati assimilated with whites over time is not known.