Кіріспе

Ивоне Аида Лопес Фернандес Рамос (7 қыркүйек 1926 – 3 наурыз 2018) – Кабо-Верде жазушысы.

Өмірбаян

Ол Армандо Наполеон Родригес Фернандес пен Алиса Лопес да Силва Фернандестің қызы. Ол көрнекті әдебиет қайраткерлерінің отбасына жататын, оның ішінде ағасы Хосе Лопес да Силва, ақын, туыстары Антонио Аурелио Гонсалвес және Балтасар Лопес да Силва, әпкесі Орланда Амарилис және қайын інісі Мануэль Феррейра болды. 6 жасында Ассомадаға қайтып келді. Бала кезінен оқуды ұнататын, ең сүйіп оқитын жанрлары – саяси романдар, махаббат, тыңшылар туралы әңгімелер, ортағасырлық кітаптар және тағы басқалары. Әкесі кітапхана ашқан үйінде өсті. Осылайша ол өсіп, жергілікті және әлемдік мәселелер туралы білім алды. Кейіннен Сан-Висенте аралына көшіп, жазушы Антонио Аурелио Гонсалвестің үйінде тұрып, онда Кабо-Вердеден әңгімелер мен фольклорлық кітаптар жаза бастады, себебі ол оны білетін және оған айтуды жақсы көретін. Бұл әңгімелер көршілері, үй шаруасындағы әйелдер және Санта-Катарина мен Сан-Николаудағы қарттар айтқан еді. Олар ауладан үй есігіне дейін, жұлдызды аспан астында, балалар отырып әңгіме айтысқан. Бұл – сиқыршылар, ерекше қабілеттері бар адамдар немесе қауіп-қатерге толы миссияға аттанған батырлар туралы әңгімелер еді. Ол жазушыны ешқашан іздемеген және оған қызығушылық танытпаған. Бірақ, көп уақыт өткен соң ғана осы әңгімелер кітаптар сериясын жазуға шабыт берді. Оның алғашқы кітабы – 1990 жылы жарық көрген "Vidas Vividas". 1990 жылы Минделода әкесінің "Léxico do dialecto crioulo do arquipélago de Cabo Verde" кітабын қайта өңдеді. Кейіннен "Futcera ta cendê na Rotcha" (2000) және "Exilada" (2005) сияқты тағы да әңгімелер жазды. 2009 жылы "Mam Bia tita conta estória na criol" (Мама Биа криол тілінде әңгіме айтады) атты балаларға арналған әңгімелер жинағын жариялады. Киім тігуші, тігінші (немесе снайдер) киім тігіп, қолөнер арқылы өнер талантын көрсетті, дәстүрлі бұйымдар жасады, мысалы, тігінше, нарық сатушыларының қалталары, кестелеу, мата қуыршақтар және түрлі әшекейлер.

Жеке өмір

Кейіннен ол Арнальдо да Силва Гонсалвеске тұрмысқа шығып, балаларын өсірді, олардың бірі Карлос Филипе Гонсалвес журналист.