Gama Goat – Вьетнам соғысы үшін жасалған арнайы 6 дөңгелекті, өтімді көлік. Қауырсынды жерде, сазды топырақта келуге қабілетті M561 тактикалық жүк көлігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Gama Goat – бастапқыда Вьетнам соғысында АҚШ әскері үшін жасалған алты дөңгелекті, жартылай су өткізбейтін, жолдан тыс жүре алатын көлік. Gama Goat-тың шассиі бөлінген, сондықтан алыстан қарағанда ол екі дөңгелекті тіркеме тартқан төрт дөңгелекті көліктей көрінеді, бірақ ол алдыңғы және артқы дөңгелектері қарама-қарсы бағытта бұрылатын, төрт дөңгелекті рульдік жүйесі бар бір алты дөңгелекті көлік. Ол өте қиын және лайлы жерлерде жүре алу қабілетімен танымал болды. Көліктің лақап аты екі нәрседен туындаған: "Гама" – оның қуатты бөлінген буынын ойлап тапқан Роджер Гамаунттың есімінен, ал "Тәке" – тау текесі сияқты жолдан тыс өту қабілетінен. Оның әскери белгісі M561, 6×6 тактикалық 1¼ тонналық жүк көлігі болды. M792 деп аталатын жедел жәрдем машинасының да нұсқасы болды. Бұл көлік орынды түрлі коммерциялық жүк көліктерімен және Humvee көліктерімен алмастырылды.
The Gama Goat was a six wheel drive semi amphibious off road vehicle originally developed for use by the US military in the Vietnam War. The Goat uses an articulated chassis, so that from distance it appears to be a four wheel drive vehicle pulling a two wheel trailer, but it is a single six wheel vehicle with a four wheel steering arrangement with the front and rear wheels turning in opposite directions. It was famous for its ability to travel over exceptionally rough and muddy terrain. The vehicle's nickname came from two sources: "Gama" from the name of the inventor of its powered articulated joint, Roger Gamaunt, and "Goat" for its mountain goat like off road ability. Its military designation was M561, 6×6 tactical 1¼ ton truck. There was also an ambulance version known as the M792. The vehicle was replaced by a variety of Commercial Utility Cargo Vehicles and Humvees.
Тарих
Көліктің тұжырымдамасы француз армиясы оларға берілген АҚШ армиясының жүк көліктері Вьетнам аумағына мүлдем жарамсыз екенін хабарлаған кезде туындады. 1959 жылы Advanced Research Projects Agency (ARPA) (кейін DARPA деп аталды) Оңтүстік-Шығыс Азия театры үшін жаңа тактикалық жүк көлігін жасау мақсатында "Agile" жобасы деп аталған ғылыми-зерттеу жобасын қаржыландырды, сондай-ақ сол кездегі Вьетнам соғысына қатысты басқа да жобаларға да көңіл бөлді. XM561 ұсыныстарын сұраған 50 компанияның арасынан 6-сы бәсекеге түсті, олардың ішінде Clark, General Motors және LeTourneau Technologies компаниялары болды, бірақ 1963 жылдың 15 наурызында зерттеу және әзірлеу шарты ең танымал ұрыс ұшақтарымен белгілі LTV Aerospace компаниясының Даллас, Техас штатындағы Chance Vought бөлімшесіне берілді (дегенмен, компанияның жердегі көліктерді жобалауда тәжірибесі болған, әсіресе Gama Goat-тың алдағы үлгісі, бірақ оларда аталған автокөлік өндірушілерімен салыстырғанда жүк көлігін құрастыру желілері мен өндіріс тәжірибесі болмады). Көліктердің соңғы құрастыруын Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы зауытында Consolidated Diesel Electric Company (CONDEC) жүргізді (1968 жылдың 11 маусымында армия олармен 3 жылдық келісімшартқа қол қойды, оған 15 274 көлік, оның ішінде 13 516 армия және 1 758 теңіз жаяу әскері кірді, жалпы құны шамамен 132,1 миллион доллар болды, сол күні General Motors компаниясының Detroit Diesel бөлімшесі қозғалтқыштарға 30 миллион долларлық 3 жылдық келісімшарт алды). және "Хамви" (HMMWV).
The concept for the vehicle came when the French Army reported that the United States Army trucks provided to them were woefully inadequate for the terrain in Vietnam. In 1959, Advanced Research Projects Agency (ARPA) (now known as DARPA) funded a research project called Project "Agile" to develop a new tactical truck for the Southeast Asia theatre, as well as other projects of interest to the then looming Vietnam War. Of 50 companies solicited for XM561 proposals, six entered the competition, including Clark, General Motors and LeTourneau Technologies, but on 15 March 1963, the research & development contract was awarded to Chance Vought division of LTV Aerospace, Dallas, Texas, best known for their combat aircraft (though, actually the company did have some experience in designing ground vehicles, particularly, a predecessor of Gama Goat, but they didn't have the truck assembly lines and production experience comparable to those of the mentioned car manufacturers). Final construction of the vehicles was conducted by the Consolidated Diesel Electric Company (CONDEC) at their factory in Charlotte, North Carolina (on 11 June 1968, the Army awarded them a 3 year contract for 15,274 vehicles, 13,516 Army and 1,758 Marine Corps, at a total price of about $132.1 million, on the same day Detroit Diesel Division of General Motors received $30 million 3 year contract for the engines). and "Humvees" (HMMWV).
Сипаттама
Жалпы алғанда, шамамен 14 274 «Гама ешкі» машинасы әрқайсысы 8000 АҚШ долларына (1965 жылғы доллар; 1965 жылғы 8000.0 доллар шамамен <есептелген сомаға> тең) құрылды; бұл сол кезде өте жоғары баға деп есептелді. 12 516 данасы АҚШ Армиясына, ал 1 758 данасы USMC-ге жіберілді. «Гама ешкінің» жолдан тыс өту қабілеті өте жақсы болғанымен, ерекше басқару жүйесі оны асфальтта басқаруды қиындатты, ал амфибиялық операцияларда суға батып қалуға бейімділігі жүргізушілердің арнайы оқытылуын талап етті. Осының салдарынан ол Армия үміттене білген «жалпы мақсаттағы» көлік бола алмады және бастапқы келісімшарт мерзімі біткеннен кейін өндіріс тоқтатылды. Алғашқы прототиптерде қолданылған ауамен салқындатылатын қозғалтқыш жұмыс істеу кезінде қызып кеткендіктен, өндіріс үлгілерінде сұйықпен салқындатылатын Detroit 3 53 Diesel қозғалтқышымен ауыстырылды. Екі тактілі дизельдік қозғалтқыштан шығатын жоғары деңгейдегі шуға байланысты жүргізушілерге есту мүшелерін қорғау құралдары қажет болды. Қос қабырғалы конструкциясы мен күрделі түйіндірмелі жүргізу механизмі техникалық қызмет көрсетуді қиындатты (тек майлау реті шамамен алты сағатқа созылды). Вьетнамда қызмет еткен кезде «Гама ешкілері» көбінесе басқа көліктер алдында жіберіліп, барлығы бір уақытта мақсатқа жететін. Техникалық жағынан амфибиялық машина ретінде қарастырылғанымен, «Гама ешкінің» жүзу қабілеті өте төмен борты мен винттің болмауына байланысты көлдер, каналдар мен өзендердің тегіс суларын кесіп өтумен шектелді. Суда жылдамдық беруді алты айналатын дөңгелек қамтамасыз етті, ал су шығару сорғылары стандартты жабдыққа кіретін. Жүргізушілер көлікті суға түсірмес бұрын корпустағы дренаж тесіктерін жабуды естен шығармауы керек еді. Кейбір үлгілерде жүзуге тым ауыр болып келетін қосымша жабдықтар орнатылған, мысалы, ауыр жұмысқа арналған лебёдкалар, оларды ауырлататын байланыс бөлімдері немесе радарлық құралдар. Ол әуемен тасымалдануға және парашютпен түсірілуге арналған етіп жобаланған.
Overall, some 14,274 Gama Goats were built at a cost of US$8,000 each (1965 dollars; 8000.0 in 1965 is equivalent to about <calculated amount> in recent years); this was considered quite high at the time. 12,516 were slated for the US Army and 1,758 for the USMC. While the Gama Goat had exceptional off road ability, its quirky steering made it hard to handle on pavement, and its tendency to flounder in amphibious operations required drivers to have special training in order to operate it. This meant that it could not be the "general purpose" vehicle the Army had hoped for, and production was halted after the original contract expired. The air cooled engine used in the original prototypes overheated in use, and was replaced in the production vehicles with a liquid cooled Detroit 3 53 Diesel engine. Due to the high intensity noise from the two stroke Diesel engine, the drivers required hearing protection. The double hull construction and complex articulated drivetrain made maintenance difficult (the lubrication order alone took around six hours). In service in Vietnam, Gama Goats would often be sent out ahead of other vehicles in order to arrive at their destination at the same time. While technically listed as amphibious, the Gama Goat's swimming capability was limited to smooth water crossings of ponds, canals and streams due to the very low freeboard and the lack of a propeller. Propulsion in the water was supplied by the six spinning wheels, and bilge pumps were standard equipment. Drivers had to remember to close the hull's drain openings before swimming the vehicles. Some models had extra equipment installed that made them too heavy to swim, such as heavy duty winches, communications shelters that made them top heavy, or radar gear. It was designed to be air transportable and droppable by parachute.