Вилькабамба: Инка империясының соңғы бекінісі, құпия қала. 1539-1572 ж. нео-инка мемлекетінің астанасы, Перуде орналасқан. Тарих пен мәдениетке саяхат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нео-Инка мемлекетінің астанасы
Capital of the Neo Inca State
Вилкабамба (испаншаластырылған жазуда) немесе Вилкапампа (аймара және кечуа тілдерінде) жиі Инкалардың жоғалған қаласы деп аталады. Вилкабамба кечуа тілінде «қасиетті жазық» деген мағынаны білдіреді. Вилкабамбадағы Инка қираған жерлерінің қазіргі атауы – Эспириту Пампа (Рухтар жазығы). Вилкабамба Перудің Куско аймағындағы Ла-Конвенсьон провинциясының Эчарате ауданында орналасқан. Вилкабамба 1539 жылдан 1572 жылға дейін Нео-Инка мемлекетінің астанасы болды. Нео-Инка мемлекеті 1572 жылы испандықтар мен олардың жергілікті одақтастарының қолына түскенге дейін Инка империясының соңғы бетегесі болды, бұл Инканың испан билігіне қарсы тұруының аяқталғанын білдірді. Содан кейін Вилкабамба тастап кетілді және оның орналасқан жері ұмытылды. 1911 жылы саяхатшы Хирам Бингем Мачу-Пикчудың тастап кетілген қираған жерін Вилкабамба деп жаңылыстырып айтты, бірақ ол жергілікті перуастықтар Эспириту Пампа деп атаған қираған жерді де зерттеді. 1964 жылы Джин Савой Эспириту Пампаны аңызға толы Вилкабамба деп атады, бұл атау археологтар мен тарихшылар тарапынан кеңінен қабылданып, қолданылады. Вилкабамба немесе Эспириту Пампа Урубамба өзенінің саласы – Чонтабамба өзенінің жанында орналасқан. Инка астанасы көбінесе оны испандықтардың құрылысы және Ескі Вилкабамбадан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан Вилкабамба Жаңа қаласынан ажырату үшін Ескі Вилкабамба деп аталады. 2010 жылы Эспириту Пампадан шамамен 700 жылға жатқан Вари мәдениетіне тән заттар табылды. Бұл жайт, бұл жер 1539 жылы Инка астанасы болмас бұрын көп бұрын қоныстанған екенін көрсетеді. 2013 жылғы мәліметтерге сәйкес, археологиялық зерттеулер толыққанды жүргізілмеген, ал Эспириту Пампаның қираған жерлеріне көлікпен бару мүмкін емес.
Vilcabamba (in Hispanicized spelling) or Willkapampa (Aymara and Quechua) is often called the Lost City of the Incas. Vilcabamba means "sacred plain" in Quechua. The modern name for the Inca ruins of Vilcabamba is Espíritu Pampa (Plain of the Spirits). Vilcabamba is located in Echarate District of La Convención Province in the Cuzco Region of Peru. Vilcabamba was the capital of the Neo Inca State from 1539 to 1572. The Neo Inca State was the last refuge of the Inca Empire until it fell to the Spaniards and their indigenous allies in 1572, signaling the end of Inca resistance to Spanish rule. Subsequently, Vilcabamba was abandoned and its location forgotten. In 1911 explorer Hiram Bingham mistakenly identified the abandoned ruin of Machu Picchu as Vilcabamba, but he also visited a ruin called Espiritu Pampa by local Peruvians. In 1964, Gene Savoy identified Espiritu Pampa as the fabled Vilcabamba, a designation widely accepted by archaeologists and historians. Vilcabamba or Espiritu Pampa is located near the Chontabamba River, a tributary of the Urubamba River. The Inca capital has often been referred to as Vilcabamba the Old to distinguish it from the town of Vilcabamba the New, of Spanish origin and in straight line distance southwest of Old Vilcabamba. In 2010, items belonging to the Wari culture and radiocarbon dated to about 700 CE were found at Espiritu Pampa. This discovery indicated that the site was occupied long before it became the Inca capital in 1539. As of 2013, archaeological investigations of the site were incomplete and the ruins of Espiritu Pampa were inaccessible by vehicle.
Тарих
Ла-Конвенсьон провинциясы, онда Вилькабамба орналасқан, өте қиын-қыстау аймақ болып табылады, Анд тауларының солтүстік-шығыс беткейлерін алып, Амазонка ойпатына қарай еңістеп төмендейді. Жер бедеріне қармен жабылған таулар, орман, жазық жартастар мен терең шатқалдардан ағып өтетін өзендер кіреді. Аймаққа кіру және көлікпен қатынау қиын болды, бұл Инка империясының соңғы бекіністерін жоюға бағытталған испандықтардың күш-жігеріне кедергі келтірді. Инкалар шамамен 1450 жылдан бері Вилькабамба аймағын мекендеп, Мачу-Пикчу, Чокекирао, Виткос және Вилькабамбада маңызды орталықтар құрған. Сондықтан, инка императоры Манко Инка Юпанки 1537 жылдың қаңтар айында Олантайтамбо шайқасында испандар мен олардың үндістер одақтастарына қарсы жеңіске жеткен кезде инкалар бұл аймақпен жақсы таныс болды. Жеңіске қарамастан, Манко испандардың күшті қысымына тап болды. Ол Олантайтамбо испандықтар бақылауындағы Кускоға тым жақын екенін түсінді, сондықтан батысқа қарай Виткос инка орталығына шегінді. Альмагро өз лейтенанты Родриго Оргонесті 300 испандық және көптеген үндістер одақтастарымен бірге оның соңынан қууға жіберді. 1537 жылдың шілдесінде Оргонес Виткосты басып алып, тонады, көптеген тұтқындарды алды, бірақ Манко қашып үлкерді. Манко Инка 1539 жылы Гонсало Писарроның, 300 испандық сарбаздың және үндістер одақтастарының тағы бір шабуылынан аман қалды. Испандар мен инкалар Виткостан батысқа қарай, Вилькабамбадан шамамен Хуайна Пукарада (Хуайна бекінісі) шайқасты. Бірнеше испандықтар мен үндістер қаза тапты, бірақ Манко тағы да қашып кетті. Писарро екі айдан астам уақыт бойы аймақта Манконы іздеді, бірақ табысқа жете алмады, бірақ Манконың басты әйелі Кура Оклоны тұтқынға алды. Испандықтар бұл аймақ туралы: "Бұл жерге ену үшін үлкен ресурстар қажет. Бұл тек өте үлкен шығындармен ғана мүмкін" деп жазды. Испандықтар 1572 жылға дейін Вилькабамбаға тағы бір ірі әскери экспедиция ұйымдастырмады. Екі испандық шабуыл көрсеткендей, Виткос испандар үшін қол жетімді болды, ал Манко Вилькабамбаны одан да шалғайдағы паналау орны ретінде дамытты. Испандық шабуылдардан кейінгі жылдары инкалар мен испандар Вилькабамба мен испан астанасы Куско арасында сапарлар жасап, жақын арадағы дипломатиялық қарым-қатынасты сақтап келді. Инкалардың испан елшісін өлтіруі Перу вице-королі Франсиско де Толедоны Вилькабамба аймағын жаулап алып, инка билігін аяқтауға итермеледі. 1572 жылдың 24 маусымында тәжірибелі жаулап алушы Мартин Хуртадо де Арбието басқаратын испан әскері инкалардың шалғайдағы ормандардағы астанасына соңғы шабуыл жасады. "Сағат 10-да олар Вилькабамба қаласына жаяу кірді, өйткені бұл ең жабайы және қиын-қыстау аймақ, жылқыға мүлдем жарамайтын жер", - деп жазды Хуртадо. Олар "шамамен мың жауынгерлік үндістерге, сондай-ақ көптеген әйелдерге, балаларға және қарттарға" арналған "400 үйден" тұратын қала тауып алды. Вилькабамба құлағаннан кейін испандықтар соңғы инка монархы Тупак Амаруды қууға және тұтқынға алуға ұмтылып, 1572 жылдың 24 қыркүйегінде Кускода оның басын алды.
La Convención province in which Vilcabamba is located is extremely rugged, occupying the north eastern slopes of the Andes and sloping down to the Amazon Basin. The terrain includes snow covered mountains, forest, lowland jungle, and rivers running through deep canyons. Access and transportation within the area was difficult and would hinder Spanish efforts to destroy the last outposts of the Inca Empire. The Incas had occupied the Vilcabamba region since about 1450 CE, establishing major centers at Machu Picchu, Choquequirao, Vitcos, and Vilcabamba. Thus, the Incas were familiar with the region when Inca emperor, Manco Inca Yupanqui, won the Battle of Ollantaytambo against the Spanish and their Indian allies in January 1537. Despite the victory Manco was under intense pressure from the Spanish. He decided that Ollantaytambo was too close to Cusco, controlled by the Spanish, so he withdrew westward to the Inca center of Vitcos. Almagro sent his lieutenant Rodrigo Orgóñez in pursuit with 300 Spaniards and numerous Indian allies. In July 1537, Orgoñez occupied and sacked Vitcos taking many prisoners, but Manco escaped. Manco Inca survived another Spain raid in 1539 by Gonzalo Pizarro, 300 Spanish soldiers, and Indian allies. The Spanish and the Incas fought a battle at Huayna Pukara (Huayna Fort), west of Vitcos and about from Vilcabamba. Several Spaniards and Indians were killed, but Manco again escaped. Pizarro stayed in the region for more than two months searching for Manco unsuccessfully, but capturing Manco's principal wife Cura Ocllo. The Spaniards wrote of the region that "great resources are needed to undertake a penetration of that land. It can be done only with very heavy expenditure." The Spanish would not attempt another major military expedition into Vilcabamba until 1572. As the two Spanish raids demonstrated, Vitcos was accessible to the Spanish and Manco developed Vilcabamba as a more remote refuge. In the years following the Spanish raids, the Incas and the Spaniards maintained uneasy diplomatic relations with visits back and forth between Vilcabamba and Cuzco, the Spanish capital. The murder of a Spanish envoy by the Incas persuaded Viceroy of Peru Francisco de Toledo to conquer the Vilcabamba region and end Inca rule. On June 24, 1572, a Spanish army, led by veteran conquistador Martin Hurtado de Arbieto, made a final advance on the Incas' remote jungle capital. "At 10 o'clock," wrote Hurtado in his account of the campaign, "they marched into the city of Vilcabamba, all on foot, for it is the most wild and rugged country, in no way suitable for horses." What they discovered was a city built "for about a thousand fighting Indians, besides many other women, children, and old people" filled with "four hundred houses." After the fall of Vilcabamba, the Spanish pursued and captured Túpac Amaru, the last Inca monarch, and beheaded him in Cusco on September 24, 1572.
Испан Вилькабамба
1572 жылы Вилкабамбаны жаулап алған және губернаторы болған Мартин Хуртадо де Арбието Виткостың батысында Сан-Франциско де ла Виктория де Вилкабамба қаласын құрды, ол Вилкабамба ла Нуэва ("Жаңа") деп те аталады. Қала Урубамба өзенінің саласы – Вилкабамба өзенінің саласы Пампаконас өзенінің жанында орналасқан. Хуртадо қатыгез әкімші болды, испан сарбаздарына энкомендалар беріп, жергілікті үндістерді дерлік құлдарға айналдырды. Олардың көптегені қайтыс болды немесе үйлерін тастап, басқа жерге қашып кетті. Жақын маңда күміс кені табылып, қала қысқа мерзімге гүлденді, бірақ кендердің өндірісі шала болды және 17 ғасырдың басында Вилкабамба Жаңа және Вилкабамба аймағы испандықтар үшін көп қызығушылық тудырмады. Хирам Бингем 1911 жылы қалаға сапар шегіп, "Вилкабамбада инка қабырғалары немесе қираған орындарының орнына, алтын іздеушілердің өркендеуіне байланысты, мықты салынған үш десятка испан үйі бар, олар Тупак Амарудың өлімінен кейін қолжетімді болған кварц кендерінде жұмыс істеу үшін келді" деп жазды. Католик дін қызметкерлері қалада шіркеу мен монастырь салдырған.
In 1572, the conqueror and governor of Vilcabamba, Martin Hurtado de Arbieto, founded San Francisco de la Victoria de Vilcabamba, also known as Vilcabamba la Nueva ("the New"), west of Vitcos. It is located on the Pampaconas River, a tributary of the Vilcabamba River, which is a tributary of the Urubamba River. Hurtado was a brutal administrator, offering encomiendas to Spanish soldiers and making the local Indians virtual slaves. Many of them died, or abandoned their homes and fled elsewhere. Silver deposits were discovered nearby and the town enjoyed a brief boom, although the production of the mines was meager and by the early 17th century Vilcabamba the New and the Vilcabama region was no longer of much interest to the Spanish. Hiram Bingham visited the town in 1911, noting that, "Instead of Inca walls or ruins, Vilcabamba has three score solidly built Spanish houses due to the prosperity of gold diggers, who came to work the quartz mines which were made accessible after the death of Tupac Amaru." Catholic clerics had built a church and a monastery in the town.
Жоғалған қала
Инка Вилкабамбасының орналасқан жері 17 ғасырда аймақтың қалған азазды халқы ұмытқан. 1710 жылы саяхатшы Хуан Ариас Диас Вилкабамбаның оңтүстік-батысындағы Чокекирао қаласын тапты және оны инка астанасы деп атады. Кейінгі тарихшылар мен саяхатшылар Чокекираоды Вилкабамба деп санады. 1909 жылы перулік тарихшы Карлос А. Ромеро 16 ғасырғы испан жазбаларын зерттегеннен кейін Чокекирао инка Вилкабамбасы деген пікірді жоққа шығарды. Ромеро Пукиура ауылын инка Вилкабамбасының орны деп көрсетті. 1911 жылы Хирам Бингем Мачу-Пикчу инка қираған жерін әлемге таныстырған экспедицияға қатысты. Ромеро оған Пукиураны Вилкабамбаның орны ретінде көрсеткен, ал Бингем сол жерде Росаспата қираған жерін тапты. Ол Росаспатаны инка Виткасы деп дұрыс атады, инка Вилкабамбасы емес. Инканың тағы бір жоғалған қираған жері туралы әңгімелер Бингемді ылғалды ормандарға жетеледі. Ол үш күн бойы қиын жолмен саяхаттап, плантацияны тапты. Оның иесі және онда жұмыс істейтін ашанинка немесе кампа тайпасының өкілдері достық және көмекші болды. Олар оған орманда жол ашуға көмектесті, екі күннен кейін ол Эспириту Пампа деп аталатын жерде инка қираған жерін тапты. Ол жасанды террасаларды, тас үйлерді, оның ішінде 59 метрлік тіктөртбұрышты ғимаратты, фонтанды, инка керамикасын және тас көпірді тапты. Бірақ Бингемнің азық-түлігі таусылып, Эспириту Пампада аз уақыт болды. Оның қысқаша байқауларына сүйене отырып, Бингем Мачу-Пикчу инка Вилкабамбасы деген қорытындыға келді. Бұл пікір 50 жыл бойы күшін жойған жоқ. 1964 жылы перулік саяхатшы Антонио Сантандер Казелли Эспириту Пампаға сапар шекті және кейіннен Эспириту Пампа инка Вилкабамбасы екенін мәлімдеді. Сол айда американдық саяхатшы Джин Савой Эспириту Пампаға жетті. Ол Бингемнің Ерембони Пампадағы қираған жердің шағын бөлігін ғана көргенін және Эспириту Пампаның негізгі қираған жері алыста екенін анықтады. Савой Эспириту Пампадан 50-60 үй, ал жалпы саны 300 үйді тапты. Савой Бингемнің пікіріне қарсы шығып, Эспириту Пампа Вилкабамба екенін айтты. 1970 жылы Савойдың "Антисуйо" кітабы осы орынды одан да көп адамға таныстырды. Зерттеуші және жазушы Джон Хеминг 1970 жылы жарық көрген "Инкаларды жаулау" кітабында да Эспириту Пампа инка Вилкабамбасы деген тұжырымға келді. Ол Вилкабамба туралы испандықтар мен инкалардың заманауи есептерін дәлел ретінде келтірді. Титу Куси Юпанки Вилкабамбаның "жылы климатына" ие екенін, ал Виткос "суық ауданда" орналасқанын айтты. Бұл мәлімдеме екі орынның биіктігімен сәйкес келеді: Эспириту Пампа және Виткос үшін. Сонымен қатар, Вилкабамбаны бағындырған Хуртадо де Абиерто мен жазбагер Мартин де Муруа Вилкабамба маңында кока, мақта және қант құмыршасы өсірілгенін және қаланың инка қалаларынан айырмашылығы "жылу елде" орналасқанын айтты. Инкалар Анд тауларының биік, салқын климатында өмір сүруді қалаған. Хуртадо Вилкабамбаны "мал жайылымы бар" аңғарда орналасқан деп сипаттады, бұл тік беткейде орналасқан Мачу-Пикчудан өзгеше. Соңында, Хеминг Виткастан батысқа қарай орналасқан Мачу-Пикчудан айырмашылығы Вилкабамба Виткастан солтүстік-шығысқа қарай орналасқандығын көрсететін испан деректемелерін келтірді. Осылайша, Бингемнің Мачу-Пикчу инка Вилкабамбасы екендігі және Виткостың Вилкабамба екендігі туралы пікірлері жоққа шығарылды. 1976 жылы профессор Эдмундо Гийлен және поляк саяхатшылары Тони Халик пен Эльжбета Дзиковска Эспириту Пампадағы қираған жерлерді зерттеуді жалғастырды. Экспедициядан бұрын Гийлен Севильядағы мұражайға барып, испандықтардың басып кіру процесі мен Вилкабамбадан тапқандарын сипаттаған хаттарды тапты. Хаттардың мазмұны мен қираған үйінділерді салыстыру Эспириту Пампаның Вилкабамбаның орны екенін растады. 1981 жылы американдық саяхатшы Грегори Дейерменджанның тобы осы орынның бір бөлігіне жетіп, суретке түсірді, одан кейін осы орын мен оның тарихы туралы танымал мақала жарық көрді. Кейіннен Винсент Лидің археологиялық жұмыстары, әсіресе оның жан-жақты зерттеуі, оның 2000 жылғы "Естен кеткен Вилкабамба" кітабы Espíritu Pampa-ны тарихи Вилкабамбаның ресми қабылданған орны етіп бекітті. 2006 жылдың 16 маусымында Кускодағы мұражай 1976 жылғы Вилкабамба табылған жерінің отызыншы жылдығына арналған тақтаны ашты. 2011 жылы Эспириту Пампадан Вари кезеңіне жататын патшаның қабірі табылды. Бұл жаңалық Вилкабамба осы жерде ежелгі заманнан бері қоныстанғандығын және төменгі ормандар мен Анд тауларының тұрғындары арасындағы сауда орталығы болғандығын көрсетеді.
The location of the Incan Vilcabamba was forgotten during the 17th century by the few remaining inhabitants of the region. In 1710, an explorer, Juan Arias Diaz, found Choquequirao, southwest of Vilcabamba, and identified it as the Incan capital. Later historians and explorers identified Choquequirao as Vilcabamba. In 1909, Peruvian historian, Carlos A. Romero, debunked the claim that Choquequirao was Incan Vilcabamba based on his studies of writings by Spanish chroniclers of the 16th century. Romero identified the village of Puquiura as the site of Incan Vilcabamba. In 1911, Hiram Bingham was on the expedition which resulted in him bringing to a wider world attention the Incan ruin of Machu Picchu. Romero pointed him toward Puquiura as the site of Vilcabamba, and Bingham discovered there the ruins of Rosaspata. He correctly identified Rosaspata as the Incan Vitcos rather than Incan Vilcabamba. Drawn by rumors of another lost Inca ruin in the lowland forest, Bingham ignored tales of a hostile plantation owner and dangerous native peoples and proceeded onward. After a difficult three days of foot travel, he found the plantation. Its owner and the Asháninka or Campa indigenous peoples working there were friendly and helpful. They assisted him in cutting a trail through the jungle and two days later he found Inca ruins at a place called Espiritu Pampa. He found artificial terraces, stone houses, including a rectangular building 192 feet (59 m) long, a fountain, Inca pottery, and a stone bridge. But Bingham was running out of supplies and only spent a short time at Espiritu Pampa. Based on his brief observations, Bingham concluded that Machu Picchu was the Incan Vilcabamba. That opinion went largely unchallenged for 50 years. In 1964, Peruvian explorer Antonio Santander Caselli visited Espiritu Pampa and later claimed the discovery that Espiritu Pampa was the Incan Vilcabamba. In the same month, American explorer Gene Savoy reached Espiritu Pampa. He discovered that Bingham had only seen a minor part of the ruin at Eremboni Pampa and that the main ruin of Espiritu Pampa was distant. Savoy found 50 or 60 houses and 300 houses at Espiritu Pampa. Savoy concluded that Espiritu Pampa was Vilcabamba, contradicting Bingham. Savoy's 1970 book Antisuyo brought the site to even wider attention. Researcher and author John Hemming also concluded the Espiritu Pampa was Incan Vilcabamba in his 1970 book The Conquest of the Incas. He cited contemporary Spanish and Inca accounts of Vilcabamba as evidence. Titu Cusi Yupanqui said that Vilcambamba had a "warm climate," unlike Vitcos which was in "a cold district." This statement is consistent with the elevation of the two places: for Espiritu Pampa and for Vitcos. Moreover, both the conqueror of Vilcabamba, Hurtado de Abierto, and chronicler Martín de Murúa cited the tropical crops coca, cotton, and sugar cane—grown near Vilcabamba and that the city lay in a "hot country" unlike most Inca cities. The Inca preferred to live in the high, cool climate of the Andes. Hurtado also described Vilcabamba as being in a valley with "pastures for cattle," unlike Machu Picchu which is on a steep ridge. Finally, Hemming cited Spanish sources indicating that Vilcabamba was northeast of Vitcos—unlike Machu Picchu which is west of Vitcos. Thus, Bingham's claim that Machu Picchu was Incan Vilcabamba and other claims that Vitcos was Vilcabamba were discredited. In 1976, Professor Edmundo Guillén and Polish explorers Tony Halik and Elżbieta Dzikowska continued to explore the ruins at Espiritu Pampa. Before the expedition, Guillen visited a museum in Seville where he discovered letters from Spaniards, in which they described the progress of the invasion and what they found in Vilcabamba. Comparison between the letters' contents and the ruins provided additional proof of Espiritu Pampa as the location of Vilcabamba. In 1981, the party of American explorer Gregory Deyermenjian reached and photographed parts of the site, soon thereafter generating a popular article concerning the site and its history. Later extensive archeological work by Vincent Lee, and especially his exhaustive study, his 2000 book Forgotten Vilcabamba, gave further and even more precise confirmation that has made Espíritu Pampa the definitively accepted site of the historical Vilcabamba. On 16 June 2006, a museum in Cuzco unveiled a plaque that commemorates the thirtieth anniversary of the 1976 Vilcabamba findings. In 2011 was discovered the tomb of a king in Espíritu Pampa, which is estimated to date to the Wari period. The discovery testifies that the Vilcabamba site was inhabited since ancient times and that was almost certainly used as a center of commercial exchange between the people of the lowland jungle and the inhabitants of the Andean highlands.
Танымал мәдениетте
Вилкабамбаның жоғалған қаласы білім беру компьютерлік ойындар сериясы The Amazon Trail, әрекет-қимыл видео ойыны Tomb Raider және рольдік видео ойыны Shadow Hearts: From the New World ішінде бейнеленген. Ол сондай-ақ британдық триллер авторы Энтони Хоровицтің Evil Star және Necropolis кітаптарында да кездеседі. Қала 2002 жылы британ жазушысы Колин Тхабронның "Соңғы қалаға" романының оқиға орны болды, ол Ман Букер сыйлығының тізіміне енді және "Маркездік ортадағы" "Қараңғылық жүрегі" сияқты суреттелген Инка қаласының қираған жерлерін зерттеуге аттанған адамдар тобының тарихын баяндайды. Гарри Тюртлдоувтың 2010 жылғы "Вилкабамба" ғылыми-фантастикалық әңгімесі – 22-ші ғасырда өрбітін шетелдік жауап берушілердің шабуылы туралы әңгіме ретінде Вилкабамбаның өзіне сілтеме жасайтын аллегория болып табылады. In Search of (1976–1982) телесериалының "Инка қазыналары" атты эпизоды профессор Эдмундо Гийленнің Вилкабамба қираған жерлерін зерттеуге жасаған экспедициясын көрсетеді. Майкл Вудтың 2000 жылғы "Конкистадорлар" деректік фильмінің екінші бөлімі Вилкабамба орнын барып көріп, Инка империясының құлауы және Манко мен оның ізбасарларының империяның соңғы қалдықтары ретінде шалғай аймаққа шегінісі туралы айтады.
The lost city of Vilcabamba features as a location in the educational computer game series The Amazon Trail, the action adventure video game Tomb Raider, and the role playing video game Shadow Hearts: From the New World. It also appears in the books Evil Star and Necropolis by British thriller author Anthony Horowitz. The city was the location of British writer Colin Thubron's 2002 novel, To the Last City, which was short listed for the Man Booker Prize, and tells the story of a group of people who set off to explore the ruins of the Inca city in what has been described as a "Heart of Darkness narrative" in a "Marquezian setting". The science fiction story "Vilcabamba" (2010) by Harry Turtledove is a self referential allegory of Vilcabamba as an alien invasion story set in the 22nd century. An episode of the TV Series In Search of (1976 1982) titled "Inca Treasures", highlights the expedition taken by professor Edmundo Guillén to explore the ruins of Vilcabamba. The second episode of Michael Wood's 2000 documentary series Conquistadors visits the site of Vilcabamba while telling the story of the fall of the Inca and retreat of Manco and his followers to the remote region as the last surviving remnant of the empire.