Кіріспе
Құс түрлері Кельп қазы (Chloephaga hybrida) – Anserinae кішітұқымының Tadornini тайпасына жататын су құсы. Ол Аргентина, Чили және Фолкленд аралдарында таралған.
The kelp goose (Chloephaga hybrida) is a species of waterfowl in tribe Tadornini of subfamily Anserinae. It is found in Argentina, Chile, and the Falkland Islands.
Таксономия және жүйелеу
Кельп қазының екі түршесі бар: атау түрі C. h. гибрида және C. h. malvinarum.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Кельп қазының ата түршесі Оңтүстік Чили мен Аргентинаның жағалауында, соның ішінде Тьерра-дель-Фуэго архипелагында таралған. C. h. malvinarum тек Фолкленд аралдарында ғана кездеседі. Ұялау маусымынан басқа уақытта бұл түр тасты жағалауларда немесе кескіш тас жағажайларда, жағадан тыс теңіз балдырлары бар жерлерде мекендейді. Ол жағалаудағы тұщы сулы көлдерде ұялайды.
Қозғалыс
Кельп қазының ата түр-тұқымы Чилидің оңтүстік жағалауында және Тьерра-дель-Фуэгода жыл бойы табалады. Ол көбінесе қозғалыссыз болады, бірақ кейбір жекелемелер Чилиде солтүстікке, ал тағы басқалары оңтүстік қыста Аргентинаның Атлантикалық жағалауы бойымен солтүстікке қарай жылжып жатады. C. h. malvinarum да Фолкленд аралдарында көбінесе қозғалыссыз, бірақ кейбір жекелемелер қыста теңізге жақын, ашық аралдардан үлкен аралдарға көшеді.
Тамақтандыру
Кельп қазы көбінесе вегетариандықпен қоректенеді, бірақ ол кездейсоқ шағын жәндіктерді де жұтып қоюы мүмкін. Ол негізінен жайылым арқылы азықтанады, бірақ кейде тамақтану үшін суға шомылады. Жағалауда ол бірнеше түрлі теңіз шөптерімен және кейбір балдырлармен қоректенеді. Көбейтілу кезеңінде шөп жейді, ал қыста кейде жидектермен қоректенеді. Жазда жағаға 100 немесе одан да көп көбеймейтін қаздар жиналады.
Өсіру
Кальпаның көбейту маусымы (жауыз жұмыртқадан шығуға дейін) материкте қазаннан қаңтарға дейін созылады; ал Фолкленд аралдарында бұл кезең сәл ертерек басталып, қараша айына дейін ғана жалғасады. Бұл түр жұптармен немесе шашыраңқы топтармен ұялайды. Олар құрлықта, ішкі жағындағы тұщы сулы көлдердің жанында, ал Фолкленд аралдарында жағалауға жақын жерлерде шөптен ұя салады. Ұялар өсімдіктер арасында немесе тас немесе ағаш бұтағының қасында орналасады. Бір ұяда 3-тен 7 жұмыртқаға дейін болады. Аталықтары шамамен 30 күндік инкубация кезеңінде аналықтарын қорғайды. Балапандар соңғы жұмыртқадан шыққаннан кейін көп ұзамай ұядан шығып кетеді, ал ұшқанға дейін 12-13 апта өткен соң ұядан шығады. Екі ата-анасы да қысқа дейін балапандарына күтім жасайды.
Дауыстау
Ер және әйел теңіз қаздарының дауысы әртүрлі болады: еркектер "си-си-си" деп ысқырықтайды, ал әйелдер "баяу "арнк арнк", "уэр" немесе "уэроо" деп дауыстайды". Өте жас балапандар "екі буынды "чип" деп шығарады".
Мәртебе
IUCN кельп қазын қауіпсіз деп бағалаған. Оның кең таралған ареалы бар, және оның популяциясының мөлшері белгісіз болғанымен, тұрақты екені ескеріледі. Қазіргі уақытта тікелей қауіптер анықталған жоқ. Ол "қиын өңірде орналасуы және таңдаған орталарының ерекшелігіне байланысты адамдардың мүдделерімен бәсекелес емес", бірақ "тасты жағалауларда мұнай немесе басқа да зиянды заттардың төгілуінен қауіп туындауы мүмкін".