Жон Роу: Шотландия реформаторының тарихшысы және дін қызметкері

Кіріспе

Шотланд пресвитериан дін қызметкері (1568 – 1646)

Джон Роу (1568 – 26 маусым 1646) – шотландтық шіркеу тарихшысы және шотланд реформаторларының бірі. Фиф округіндегі Карноктың пасторы ретінде ол епископтыққа қарсы күресті. Роудың «Шотландия шіркеуінің тарихы» (1558–1637) қолжазба күйінде қалды, бұл кезең үшін маңызды дереккөз. Оның өмірбаяны осы еңбекке қоса берілген. Джон Роу Перт қаласында дүниеге келді; оның крещениесі 6 қаңтар 1568/69 ж. тіркелген. Ол Перттегі реформатор Джон Роудың үшінші ұлы болды. Әкесінен білім алған Джон жеті жасында еврей тілін меңгерді және күнделікті тамақтан кейін Ескі өсиеттің бөлімдерін түпнұсқада оқыды. 1580 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның ағасы Уильям және ол Перттегі Король ауруханасынан монахтық стипендия алды. Он бес жасында ол Кенноуэйде мектеп мұғалімі болды және Балфурдың Беатон ұлдарына тәрбиешілік жасады, оларды 1586 жылы Эдинбург университетіне ертіп барды. 1590 жылдың 1 тамызында ол философия магистрі дәрежесін алды. Содан кейін ол Абердурде мектеп мұғалімі болып сайланды және Мортон графы Уильямға тәрбиешілік жасады. Ол діни білімін жалғастырды және 1592 жылдың соңында Карнокқа дін қызметкері болып тағайындалды. 1606 жылдың 1 шілдесінде ол епископтыққа қарсы парламентке наразылық білдірген қырық бес пастордың бірі болды. Сол жылы Линлитгоуда ол патшаның бұйрығына бағынбағандықтан Абердиндегі Ассамблеяны өткізген пасторлармен кездесті. 1616 жылы ол Абердурге ұсынылған қызметтен бас тартты, ал кейіннен Кулроссқа шақыруды қабылдамады. 1619 жылы және 29 желтоқсан 1621 жылы ол Жоғары комиссия сотына бағынбағандығы және прелатияға қарсылығы үшін шақырылды. Бірінші шақыруға денсаулығының нашарлығына байланысты қатыса алмады, бірақ оның ұлы мен жүніс өкілдік етті. Карноктан шыққан сэр Джордж Брюс те оның ісіне араласып, архиепископқа өзінің қызметшісі Ричард Кристи арқылы хат жіберді. Архиепископ екі пасторды қызметтен шеттетуге шешім берді, бірақ Роуға мейірімділік танытып, оны тек «өз қауымына шектеді». Ричард Кристи де жеңіл жазаға басқа достарымен бірге үлкен үлес қосты: «Көптеген пікірталастардан кейін Кристи маңызды аргумент келтірді», – деп айтты ол, – «сіздің шахталарыңыздағы көмір жақсы емес, ал менің қожайыным (Брюс) өте көп жақсы көмірге ие: Culross-қа жыл сайын кеме жіберіңіз, мен оны жақсы көмірмен жүктелгенін көремін». Роу кішкентай приходқа шектелгеннен кейін, Карнокта кеңінен танымал болған қасиетті тағам беру рәсімдерін ұйымдастырды. Бұл дәстүр екі жүз жылдан астам сақталды. 1635 жылғы қасиетті тағам беру рәсімінде он жетіден астам үстел болған деседі. Роу 1638 жылғы Глазго Ассамблеясының мүшесі болды, онда ол «жасқа келген» пасторлар комитетіне тағайындалды. Олар клерктердің қолжазбасын және оқиғаларды есте сақтау арқылы белгілі бір уақыттан бері жоғалған Ассамблея жазбаларының шынайылығын анықтауға міндеттелді, нәтижесінде олардың нақтылығы расталды. Сол Ассамблея оны «болашақта шіркеуді мазалағандай жемқорлықтың алдын алуға мүмкіндік беретін» конституциялар мен заңдарды қарастыру жөніндегі комитетке мүше етіп тағайындады. Ол 26 маусым 1646 жылы қайтыс болды.

John Row (1568 – 26 June 1646) was a Scottish ecclesiastical historian and one of the Scottish Reformers. As minister of Carnock in Fife, he was a leading opponent of Episcopacy. Row's Historie of the Kirk of Scotland (1558–1637), left by him in manuscript, is an original authority for the period. An account of his life is attached to the work. John Row was born Perth; his baptism is recorded as having taken place 6 January 1568–9. He was the third son of John Row, the Reformer, minister of Perth. John was educated by his father; he was so precocious that he knew Hebrew at the age of seven, and read daily after dinner or supper portions of the Old Testament in the original. On the death of his father in 1580, his brother William and he received friar's pensions from the King's Hospital at Perth. At fifteen he became schoolmaster of Kennoway and tutor to his cousins, sons of Beaton of Balfour, whom he accompanied to Edinburgh University in 1586. He graduated with an M. A. 1 August 1590. Shortly afterwards he was elected schoolmaster of Aberdour, and was tutor to William, Earl of Morton. He continued his studies in divinity, and towards the end of 1592 he was ordained to this Carnock. He was one of the forty five ministers who signed a Protest to Parliament, 1 July 1606, against Episcopacy, and in the same year, at Linlithgow, he met with the ministers who were to be put on their trial for holding the Assembly at Aberdeen in disobedience to the King's command. In 1616 he declined a presentation to Aberdour, and later, a call to Culross. In 1619, and again on 29 December 1621, he was summoned before the Court of High Commission for non conformity and opposition to Prelacy. He was prevented by illness from obeying the former summons, but was represented by a son and a nephew. Sir George Bruce of Carnock also intervened on his behalf and sent a letter by one of his servants, Richard Christie, to the Archbishop. The Archbishop deposed two ministers but dealt more leniently with Row, who was simply "confined to his own congregation." Richard Christie claimed as much credit for the light sentence as Row's other friends: "After sundry arguments, Christie came on with one weightie argument," saying, "thir coals in your mines are very evil, and my master (Bruce) hath very many good coals: send up a vessel every year to Culross, and I shall see her laden with good coals." After Row had been restricted to his small parish he organised the Communion services which gave Carnock a celebrity among the parishes of Scotland. This it retained for upwards of two hundred years. At a Communion in 1635 it is said there were no fewer than seventeen tables. Row was a member of the Glasgow Assembly of 1638, when he was appointed one of a committee of ministers "come to years" to enquire— from personal knowledge of the handwriting of clerks and their own recollection of events — into the authenticity of certain Assembly Records which had been missing for some time, the result being that their genuineness was established. By the same Assembly he was named one of a committee for considering such constitutions and laws "as might prevent corruptions in the future, like those which had troubled the Kirk in the past." He died on 26 June 1646.

Өмір

Ол шотланд реформаторы Джон Роу мен Балфурдан Маргарет Биттонның үшінші тірі қалған ұлы болды. Ол 1568 жылдың желтоқсан айының соңында Перт қаласында дүниеге келді және 1569 жылдың 6 қаңтарында крещениеден өтті. Ол ерте кезден әкесінен білім алып, жеті жасында еврей тілін оқи бастады. Перттегі грамматикалық мектепке жіберілген ол еврей тілінен сабақ беріп, мұғалімнің құрметіне «Магистр Джон Роу» деп аталуына себеп болды. 1580 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, он екі жастағы Роу, ағасы Уильям Роу сияқты, Перттегі корольдық госпитальдан монах зейнетақысын алды. Кейіннен ол Кенноуэйде мектеп мұғалімі болып тағайындалды және Балфурдың Бетон ұлдары – өз туған інілеріне тәрбиеші болды. 1586 жылы олармен бірге Эдинбургке барып, университетте студент болып тіркелді. 1590 жылдың тамызында магистр дәрежесін алғаннан кейін, ол Файфтағы Абердур мектебінің мұғалімі болды; 1592 жылдың желтоқсан айының соңында Данфермлайн пресвитериясында Карноктың пасторы болып тағайындалды. 1606 жылдың 1 шілдесінде Роу шотланд парламентінің епископтық жүйені енгізуге қарсы наразылығына қол қойды; сондай-ақ ол сол жылы Линлитгоуда патша бұйрығына бағынбағандықтары үшін сотталуға тиіс болған министрлермен кездескендердің бірі болды. 1619 және 1622 жылдары ол Перт ережелеріне сәйкес келмегендігі үшін жоғары комиссия сотына шақырылып, өзін өзінің приход шегінде ұстауға міндеттелді. Ол 1638 жылғы бас ассамблеяның мүшесі болды, онда ол министрлер комитетіне сайланды. Ол кеңсе қызметкерлерінің қолжазбасын және оқиғаларды жеке есте сақтау арқылы біраз уақыттан бері жоғалған бас ассамблеяның тізілімдерінің нақтылығын анықтау үшін тапсырылды. Ол олардың нақты екенін дәлелдеді. Сол бас ассамблеяда ол бұрын шіркеуді мазалаған жемқорлықтардың алдын алу үшін конституциялар мен заңдарды жасау жөніндегі комитетке де мүше болып тағайындалды. Ол 1646 жылдың 26 маусымында қайтыс болды және Карнок шіркеуінің шығыс жағындағы отбасылық жерлеу орнына жерленді, онда оның есіне ескерткіш орнатылды.

He was the third surviving son of John Row, a Scottish reformer, and Margaret Beaton of Balfour; he was born at Perth about the end of December 1568, and baptised on 6 January 1569. He received early instruction from his father, and at the age of seven was reading Hebrew. Sent to the grammar school of Perth, he instructed the master in Hebrew, who on this account was accustomed to call him Magister John Row. On the death of his father in 1580, Row, then about twelve years of age, received, as did his brother William Row, a friar's pension from the King's hospital at Perth. Subsequently, he obtained an appointment as schoolmaster at Kennoway, and tutor to his nephews, the sons of Beaton of Balfour. He accompanied them in 1586 to Edinburgh, enrolling himself as student in the university. After taking his M. A. degree in August 1590, he became schoolmaster of Aberdour in Fife; he was towards the close of December 1592 ordained minister of Carnock, in the presbytery of Dunfermline. Row signed on 1 July 1606 the protest of the Scottish Parliament against the introduction of episcopacy; and he was also one of those who in the same year met at Linlithgow with the ministers who were to be tried for holding an assembly at Aberdeen, contrary to the royal command. In 1619, and again in 1622, he was summoned before the court of high commission for nonconformity to the Articles of Perth, and required to confine himself within the bounds of his parish. He was a member of the general assembly of 1638, when he was named one of a committee of ministers to inquire—from personal knowledge of the handwriting of the clerks and their own memory of events—into the authenticity of certain registers of the general assembly that had been missing for some time. He was able to establish their authenticity. By the same general assembly, he was also named to a committee to construct such constitutions and laws as might prevent corruptions like those that had troubled the kirk in the past. He died on 26 June 1646, and was buried in the family burial place at the east end of the church of Carnock, where there was a monument to his memory.

Шығармалары

Шотландия шіркеуінің тарихы 1558 жылдан 1637 жылдың тамызына дейін, оның ұлы Джон Роу, Абердиндегі Король колледжінің директоры, 1639 жылдың шілдесіне дейін жалғастырды. [Роудың тарихы, оның қайын атасы Дэвид Фергюссон қалдырған құжаттарға негізделген, бірнеше қолжазба көшірмелері арқылы таралымға түсті, олардың бірі – Эдинбург университетінің кітапханасында – алғаш рет Вудроу қоғамы тарапынан басылды (Эдинбург, 1842), сол жылы Мэтленд клубы үшін де 2 томдық басылым жарық көрді. Кейінгі жылдары Роу Шотландия шіркеуінің реформациядан кейінгі басқаруы туралы естеліктер жинағын құрастырды. Ол өзінің алғашқы естеліктері үшін қайын атасы Дэвид Фергюсонның құжаттарын пайдаланды. Бұл еңбек қолжазба түрінде таралып, оның көшірмелері жасалды. 1842 жылы ол Вудроу қоғамы үшін, негізінен Эдинбург университетіндегі қолжазбадан, «1558 жылдан 1637 жылдың тамызына дейінгі Шотландия шіркеуінің тарихы» деген атпен, Джон Роу, Карнок пасторы, ал 1639 жылдың шілдесіне дейінгі жалғастыруын оның ұлы Джон Роу, Абердиндегі Король колледжінің директоры жазды, деп басылды.]