Фрэнсис Раус: Англиялық саяхатшы және дін өкілі

Кіріспе

17 ғасырдағы ағылшын саясаткері, ағылшын теологы Фрэнсис Роус, сонымен қатар Рауз деп те жазылады (1581 – 1659) – ағылшын саясаткері және пуритандық діни автор, 1644 жылдан 1659 жылға дейін Этонның провосты, ал 1653 жылы қысқа мерзімге Ұлыбритания парламентінің төрағасы болды. Парламенттік лидер Джон Пимнің әкесінің баласы, ол Англия шіркеуіндегі арминиандыққа қарсы күресте оған қосылды және архиепископ Лаудты қызметтен шеттетуде маңызды рөл атқарды. 1642 жылы Англияның бірінші азамат соғысы басталғанда, ол 1643 жылғы Салтанатты Лига мен Оданы қолдады және Вестминстер Ассамблеясына мүше болып тағайындалды. Протекторат кезінде ол пресвитериандық әріптестерінен алшақтады, діни тәуелсіздер мен Оливер Кромвельге жақындады. 1659 жылдың қаңтарында қайтыс болды және Этон колледжінің капелласында жерленді.

Өмірбаян

Фрэнсис Роус 1581 жылы Девон штатындағы Диттишемде дүниеге келді. Ол сэр Энтони Роустың (шамамен 1555-1620) және оның бірінші әйелі Элизабет Сауткоттың (1547-1585) төртінші ұлы еді. Оның әкесі Джон Пимнің анасы Филиппа Коллеске (1620 жылы қайтыс болды) қайта үйленді; оның өгей ағасы жақын дос және саяси одақтас болды. 1601 жылдан кейін ол Филиппаға (1575-1657) үйленді; олардың ұлы Франциск (1615-1643) көрнекті классик және дәрігер болды, бірақ әкесінің келісімінсіз үйленгені үшін мұрагерлік құқығынан айырылды.

Мансап

Энтони Роус – дінқұмар пуритан болған, және ол да осындай құндылықтарды балаларына сіңірген. Фрэнсис Оксфордтағы Пембрук колледжінде білім алған, сол кезде ол Бродгейтс деп аталатын және «жетілдірілген протестантизмімен» белгілі болған. 1598 жылы ол шотланд және ағылшын кальвинистері үшін маңызды оқу орталығы болған Лейден университетіне келді. Заңгерлік білім сол кезде білім берудің бір бөлігі саналғандықтан, ол 1601 жылы қысқа мерзімге Орта ғибадатханасына барып, кейін Корнуоллдағы Ландрайкке көшті. 1626 жылға дейінгі өмірі туралы мәліметтер аз, бірақ ол бірнеше кітап жазған, ал Роус 1641 жылы 1609 жылдың бір бөлігін сол кезеңдегі ең танымал кісі өлтіру ісінің құрбаны болған сэр Томас Оверберимен Еуропаға саяхаттағанын айтқан. Осы кезеңдегі адамдарды түсіну үшін діни сенімнің күнделікті өмірде және саясаттағы орталық рөлін түсіну қажет. Кез келген мемлекеттік шіркеуге қарсы болған тәуелсіздерді қоспағанда, көпшілік «жалпыға ортақ» шіркеуге сенді, онда әркім бір құрылымға жататын және бірдей тәжірибелерді қолданатын; Карл I, Уильям Лауд, Роус және басқалар келіспеген нәрсе – бұл оның формасы, әсіресе Англия шіркеуі ішінде. Жақсы үкімет «нағыз дінге» байланысты екендігі түсінікті болды, және көптеген адамдар Екінші Келудің жақын екеніне сенгендіктен, бұл мәселенің маңыздылығы мен шұғылдылығын арттырды. «Пуритан» термині Англия шіркеуін реформалауды немесе «тазартуды» қалаған кез келген адамды білдірді, ең танымалдары пресвитериандар болды. Бұл топтардың көпшілігі өздерін ұлттық шіркеудің бір бөлігі деп санайды; 1662 жылғы Бірыңғайлық актісімен қуылғандар нонконформистер аталды. Джон Пим сияқты, Роус та арминиандыққа қарсы күресті; 1619 және 1623 жылдар аралығында ол дін қызметкерлері арасындағы жалған тәңірлерге табынушылық пен «денелік мақтанышқа» қатысты үш еңбек жариялады. 1626 жылы ол Труро, ал 1628 жылы Трегони парламентіне депутат болып сайланды. Роус пен Пим Роджер Мейнуаринг пен Роберт Сибторпқа шабуыл жасады, олар патшалардың құдайдан келген құқығын және пассивті мойынсұнуды қолдаған екі дін қызметкері болды. Бұл негізінен саяси пікірлер болды, олар Парламенттің рөлін әлсірететіндей көрінді және осылай айыпталды. 1629 жылдың қаңтар айында Роус сөйлеген сөзінде, егер арминиандық тарала берсе, «нағыз дін» құлайды деп мәлімдеді; бұл архиепископ Лаудқа қарсылықты күшейтті. Чарльз Парламентті таратып, 1640 жылға дейін жалғасқан Жеке билік кезеңін бастады. 1640 жылдың сәуір және қараша айларындағы сайлауда Труроға қайта оралған Роус 1640 жылдың желтоқсанында Лаудтың реформаларының заңдылығы туралы пікірталас ашты және 1641 жылы Джон Козинге қарсы импичмент мақалаларын ұсынды. Ол Вестминстер Ассамблеясында отырды, Салтанатты лига мен келісімді қабылдады және 1644 жылы Итон колледжінің проректоры болды, ол 1659 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. 1643 жылы Роус өзінің метрикалық парафраздарын жариялады – Забур кітабы, Дәуіттің Забурлары ағылшын тілінде жазылған, Англия мен Шотландия шіркеулерінде қолданылу үшін. Оның мәтіні аудармашылар комитетімен көп рет өңделді, ал 1650 жылы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы оның Забурларын қолдануға рұқсат берді. Бұл өзгерістердің кең көлемді болғанына қарамастан, Роустың 23-ші Забур жырларының мәтіні «Жаратқан Ием – менің Бағушым» деген танымал христиан әнінің негізі саналады. 1647 жылдан кейін Роус Оливер Кромвель сияқты тәуелсіздерге жақындады және 1649 жылы Чарльзтың өлім жазасын қолдады; пресвитериандар «жақсы реттелген» монархияның құдайдан берілгеніне сенгендіктен, Протекторат мәселе тудырды. 1649 жылдың сәуір айында ол «Қазіргі үкіметке мойынсұнудың заңдылығы» атты кітапша жариялады; бұл жазбаның авторы «нағыз пресвитериан» екенін айтқан, және кітапта кім билік жүргізгеніне қарамастан, билікке мойынсұну қажеттігі туралы жазылған. 1652 жылдың басында ол Ізгі хабарды тарату жөніндегі комитетте жұмыс істеді; Конгрегационалист министр Джон Оуэн басшылығымен Парламент оның ұсынған реформаларын қабылдамас бұрын таратылды. Ол 1653 жылы Төменгі палатаның спикері болып тағайындалды, бірақ ол Беребоун Парламентінің зорлық-зомбылық фракциясын басқаруға қабілетсіз екенін көрсетті. Чарльз Ворсли мен Джон Ламбертпен бірге Роусты көптеген депутаттардың радикализмі алаңдатты. Алдын ала жоспарланған қадаммен, 1653 жылдың 12 желтоқсанында ол орташа мүшелерді Кромвельдің кеңсесіне алып барды, онда олар «өкілеттіктерін оның Ең Көкеміне» тапсырды, тиімді түрде Парламентті таратып жіберді. Ол 1656 жылы Корнуоллдан депутат болды, сонымен қатар Пимнің жүрегінен туған немересі Энтони Николл да депутат болды, бірақ жаңадан құрылған Жоғарғы палатадағы орынды қабылдамады. Оның әйелі Филиппа өлім ауруымен ауырған, және 1657 жылдың желтоқсанында қайтыс болды; Роус 1659 жылдың қаңтарында қайтыс болды. Оның өсиетіне сәйкесінде, немересіне «кәсіпке дайындалғанша» 50 фунт стерлинг берілді, сонымен қатар Итондықтарға Пембрук колледжіне оқуға үш стипендия берілді. Ол Итон колледжінің шіркеуіне жерленді.

Sir Anthony Rous was a devout Puritan, who instilled the same values in his children. Francis was educated at Pembroke College, Oxford, then known as Broadgates, and known for its "advanced Protestantism". In 1598, he moved to the University of Leiden, an important centre of study for Scots and English Calvinists. As legal training was then considered part of an education, he attended the Middle Temple for a short period in 1601, but moved to Landrake, in Cornwall. There are few details of his life prior to 1626, although he produced several books, and Rous claimed in 1641 that he spent some of 1609 travelling in Europe with Sir Thomas Overbury, victim in one of the most famous murder cases of the period. Understanding individuals from this period requires an appreciation of the centrality of religious belief in daily life, and politics. With the exception of Independents, who opposed any state church, most people believed in a 'universal' church, where everyone belonged to the same structure, and used the same practices; where Charles I, William Laud, Rous and others disagreed was the form it took, particularly within the Church of England. It was taken for granted good government depended on 'true religion', and as many also believed the Second Coming was imminent, it gave debates on what that meant a real urgency and importance. "Puritan" was a term for anyone who wanted to reform, or 'purify', the Church of England, the most prominent being Presbyterians. Most of these factions considered themselves part of the national church; those who were expelled by the 1662 Act of Uniformity became Nonconformists. Like John Pym, Rous was a passionate opponent of Arminianism; between 1619 and 1623, he published three works focusing on idolatry and 'carnal gloriations' among the priesthood. In 1626, he was elected Member of Parliament for Truro, then Tregony in 1628. Rous and Pym led the attack on Roger Maynwaring and Robert Sibthorpe, two clergymen who published sermons supporting divine right of kings, and passive obedience. Essentially political arguments, they were seen as undermining the role of Parliament, and condemned as such. In a speech made in January 1629, Rous argued if Arminianism continued to spread, 'true religion' was doomed; this inspired much of the subsequent opposition to Archbishop Laud. Charles responded by dissolving Parliament, initiating the period of Personal Rule that continued until 1640. Returned for Truro in the elections of April and November 1640 Long Parliament, Rous opened the debate on the legality of Laud's reforms in December 1640, and presented articles of impeachment against John Cosin in 1641. He sat in the Westminster Assembly, took the Solemn League and Covenant, and in 1644, became Provost of Eton College, a position he retained until his death in 1659. In 1643, Rous published his metrical paraphrases of the Book of Psalms, The Psalms of David set forth in English meeter, to be used in the Churches of England and Scotland. His text was heavily edited by a committee of translators, and in 1650 his Psalms were approved for use by the General Assembly of the Church of Scotland. Despite the extent of the revisions, Rous's text for Psalm 23 is generally considered to be the basis of the popular Christian hymn, "The Lord's my Shepherd". After 1647, Rous moved closer to the Independents like Oliver Cromwell, and supported Charles' execution in 1649; since Presbyterians believed a 'well ordered' monarchy was divinely mandated, The Protectorate presented a problem. In April 1649, he published a pamphlet titled The Lawfulness of Obeying the Present Government; claiming to be written by a 'true Presbyterian', this argued scripture required obedience to authority, regardless of who wielded it. In early 1652, he served on the Committee for Propagation of the Gospel; led by Congregationalist minister John Owen, Parliament was dissolved before any of its suggested reforms were enacted. He was appointed Speaker of the House of Commons in 1653, although he proved incapable of managing the violent factionalism of Barebone's Parliament. Along with Charles Worsley and John Lambert, Rous was increasingly disturbed by the radicalism of many MPs. In a pre planned move, on the morning of 12 December 1653, he led moderate members to Cromwell's office, where they resigned 'their powers unto his Excellency', effectively dissolving Parliament. He was MP for Cornwall in 1656, along with Pym's nephew, Anthony Nicholl, but rejected a seat in the newly created Upper House. His wife Philippa was terminally ill, and died in December 1657; Rous followed in January 1659. His will left £50 to his grandson, 'so long as he shall be in preparation towards a profession', and funded three scholarships for Etonians to attend Pembroke College. He was buried in Eton College Chapel.