Кіріспе

Шаш ауруы – шаштың мөлшері немесе орналасуы қалыптан тыс өсуімен сипатталатын ауру. Гипертрихоз – денеде шаштың қалыптан тыс мөлшерде өсуі. Оның жеті баласының төртеуі де гипертрихозбен ауырған және олар сурет салған.

Барбара ван Бек

Барбара ван Бек (1629–1668?) – "Амбрас" синдромымен бейнеленген алғашқы адамдардың бірі. Оның отбасында осы синдроммен ауырған басқа адам болған жоқ. Ол Еуропа бойынша саяхаттап, сарайларда тұрып, Лондон және Париж сияқты қалалардағы ақсүйектерге көрсетілді.

Бірмалық шашты отбасы

Тарихта туа біткен гипертрихоз ланюгинозға қатысты бір дерек – Бурманың түкті отбасы, бұл жағдайдың төрт буынға созылған тұқымдық жекелігі. 1826 жылы Джон Кроуфорд Үндістанның бас губернаторы тапсырмасымен Бурма арқылы миссияны жетекшілік етті. (สุพัตรา สะสุพันธ์; 2000 жылғы 5 тамызда туған),

Этимология

Гипертрихоз сөзінің шығу тегі грек тілінен (гипер, ʽартықʼ; трихос, шаш және осис, ʽжасалуʼ) басталады және денеде шаштың шамадан тыс өсуіне себеп болатын ауруды білдіреді. Ортағасырлық дереккөздер бұл терминді қолданбайды, оның орнына шашты ерлер мен әйелдер туралы айтады. Бұл ерлер мен әйелдерді көбінесе жабайылар деп жаңылыстырады, олардың да шашы көп болады, бірақ шашты және жабайы адамдар әртүрлі санаттарға жатады, себебі жабайылық әлеуметтік немесе діни оқшауланумен байланысты. Олардың ерекше күші болғандықтан, оларды адамнан гөрі жануарға жақын деп есептейді. Ал, гипертрихозбен ауыратын шашты ерлер мен әйелдер міндетті түрде оқшауланбайды және олар көбінесе сарайларда ойын-сауықшылар ретінде, басқа да ерекше жандармен бірге өмір сүреді.

Тарих

Гипертрихоздың алғаш рет тіркелген жағдайы Канар аралдарындағы Петрус Гонсалвус еді.

Жануарларда

Бұл жағдай кейде мысықтарда да кездеседі. Атчум атты перс еркегі, оның гипертрихозы ерекше сыртқы түрін қалыптастырғандықтан, белгілі бір деңгейде назар аударды және оған "Қасқыр мысық" (Ликой немесе қасқырға ұқсас мысықпен шатастырмаңыз) деген лақап ат қойылды. 1955 жылы Саравактан әйел Мюллер Борнео гиббоны алынды, оның бет аймағында шаш өсуі қалыптан тыс болды. Бұл беттік гипертрихоздың салдары болуы мүмкін деп болжануда. Гипертрихоз (көбінесе хирсутизм деп жаңылыс жіктеледі) – гипоталамустың гормоналдық бұзылысы бар жылқыларда жақсы зерттелген жағдай, ол Кушинг ауруы деп аталады. Бұл орта және егде жастағы жылқыларда кездесетін ең көп таралған эндокриндік ауру, көбінесе өлімге алып келетін ламинитке ұшыратады. Егер ауру ерте сатыда анықталса, оны дәрі-дәрмекпен қанағаттанарлық түрде бақылауға болады.