Кіріспе

Амтрак Лос-Анджелес және Нью-Орлеан арасындағы жолаушылар пойызы – Sunset Limited, Amtrak компаниясының Нью-Орлеан, Луизиана және Лос-Анджелес, Калифорния арасындағы 1995 миль (3211 км) қашықтықтағы, Хьюстон, Сан-Антонио, Эль-Пасо және Тусон қалаларында тоқтайтын ұзақ қашықтықтағы жолаушылар пойызы. 1894 жылы Southern Pacific Railroad компаниясымен құрылған, ол АҚШ-та үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне, аты аталған пойыз. Аптасына үш рет қатынасатын Sunset Limited, Cardinal бағытымен бірдей, Amtrak маршруттарының арасындағы ең аз жиілікке ие. Пойыздың басынан соңына дейінгі саяхаты шамамен екі күнге созалады. Сан-Антониодан батысқа қарай, бұл пойыз Texas Eagle бағытымен бірігіп жүреді. 1993 жылы Sunset Limited Флоридаға дейін ұзартылды, бұл Amtrak-тың ең ұзын бағыты және жағалаудан жағалауға дейінгі жалғыз пойыз қызметі болды. Бірақ 2005 жылы «Катрина» дауілі салдарынан Нью-Орлеаннан шығысқа қарайғы қызмет мерзімсіз тоқтатылды.

Оңтүстік Тынық мұхиты

1971 жылы 1 мамырда Amtrak жұмысын бастағанға дейін Sunset Limited пойзы Southern Pacific темір жолымен жүргізілді. Sunset Limited – АҚШ-тағы ең көне атауы бар пойыз, ол 1894 жылдың қарашасынан бері Sunset Route бағыты бойынша қатынайды (алғашқыда Sunset Express деп аталған). Sunset Route (Нью-Орлеан қаласынан басталады) – Тынық мұхиты темір жолы актілерінде көзделген Батыс жағалауына апаратын үш қақпаның оңтүстік жағында орналасқан. Қалған екеуі Чикаго және Сент-Луис қалаларынан шықты. Дегенмен, Sunset Route бағытының басқа екі бағыттан екі үлкен артықшылығы болды. Бұл жыл бойындағы кез келген ауа-райына төтеп бере алатын бағыт болды, ал Васатч немесе Сьерра тауларының қарлы жағдайларына байланысты Тынық мұхитының жағалауына жету қиын болған жоқ. Сонымен қатар, қалған екі бағыт Роки тауларының етегіне шабуыл жасауға мәжбүр болды. Одан да маңыздысы, Панама каналы ашылғаннан 20 жыл бұрын құрылған Sunset Route Атлант мұхиты мен Кариб теңізінен Батыс жағалауына жету уақытын едәуір қысқартты, себебі Нью-Орлеан Атлант мұхитының ішкі аймағына саяхат жасауға ниеттенген кеме компаниялары үшін маңызды теңіз порты болып табылды. Sunset Limited жолаушыларға бірнеше күннің ішінде, апталар емес, Батыс жағалауына жетуге мүмкіндік берді. Sunset Limited – Southern Pacific темір жолының ең танымал пойзы болды. Алғашқыда Sunset Limited пойызында тек жатын вагондары болды, басқа вагондар болған жоқ, ол Нью-Орлеаннан Сан-Францискоға дейін Лос-Анджелес арқылы қатынайтын. 1894 жылы басталып, 1950 жылы жаңғыртуға дейін пойыздың барлық вагондары 6 дөңгелекті шассиге және қара зәйтүн түсті бояуға, қара шатырлар мен шассиге ие болды. 1926 жылдың жазында Нью-Орлеаннан Сан-Францискоға 71 сағат 40 минуттық кестемен жүрді; содан кейін ол Джексонвилльден Лос-Анджелесге дейін жағалаудан жағалауға жүретін жатын вагонын алып жүрді. Sunset Limited пойзының Сан-Франциско – Лос-Анджелес бөлігі 1942 жылдың 5 қаңтарында тоқтатылды. Бұл тоқтату жабдықты жөндеу үшін бірнеше айға созылуы тиіс еді, бірақ ол тұрақты болды. 1949 жылдың 2 маусымында Southern Pacific бірнеше атаулы пойыздар үшін жаңа, жылдам кесте енгізді. Sunset Limited шығыс бағытында 49 3/4 сағатқа, ал батыс бағытында 48 сағатқа қысқартылды. Amtrak-тың алғашқы жылдарынан айырмашылығы, Sunset Limited кейінгі жылдарында тек Финиксте ғана емес, сонымен қатар Аризона штатындағы Меса және Чандлер қалаларында да тоқтайтын.

Амтрак

Амтрак 1971 жылдың 1 мамырында АҚШ-тағы көптеген қалааралық жолаушылар пойыздарының бағыттарын, Оңтүстік Тынық мұхитының бағыты да олардың ішінде болды. Амтрак Sunset Limited бағытын сақтап, бастапқыда оның маршрутын өзгеріссіз қалдырды. 1981 жылдың 2 қазанында Амтрак Чикагоға қарайтын Eagle (1988 жылдан бастап Техас Eagle деп аталды) пойызын Sunset Limited бағытымен бірлесіп іске қосты. Бұл бағыттар Лос-Анджелес пен Техас штатының Сан-Антонио қалалары арасында бір пойыз ретінде жүзеге асырылады.

Флоридаға дейін кеңейту

Луисвилл және Нэшвилл темір жолы 1949 жылдан 1971 жылға дейін, Амтрак бағытты тоқтатқанға дейін, Нью-Орлеан мен Флорида штатының Джексонвилл қалалары арасында «Перс шығанағының желі» пойызын жүргізді. Бұл бағыт келесі екі онжылдық бойында шектеулі қызмет көрсетті: 1984–1985 жылдары «Gulf Coast Limited» Нью-Орлеан мен Алабама штатының Мобил қалалары арасында, ал 1989 жылдан 1995 жылға дейін «Gulf Breeze» Мобилден Алабама штатының Атмор қаласына дейінгі учаскеде қызмет етті. 1993 жылдың 4 сәуірінде Амтрак «Sunset Limited» пойызын шығысқа қарай Майамиге дейін ұзартты. Пойыз Нью-Орлеан мен Джексонвилл арасындағы бұрынғы «Перс шығанағының желі» бағытымен жүрді, осы бағыттағы қызметті қайта жаңғыртты және Джексонвиллден оңтүстікке қарай Амтрак «Silver Meteor» пойызының бағытын пайдаланды. Пойыз қайта сапарға дайындалу үшін Амтрак компаниясының Хиалеа депосында тоқтады. Бұл Орландо мен Майами арасындағы екінші тікелей теміржол байланысы болды, алғашқы байланыс 1960 жылдардың ортасында Атлант жағалауы және Теңіз жағалауы желілерінің аймақтық пойыздары арқылы жасалған еді. Сапар кестесінің тұрақсыздығы «Sunset Limited» пойызының шығыс терминалын 1996 жылдың 10 қарашасында Санфордқа дейін қысқартты. 1997 жылдың 26 қазанында қызмет Орландоға қайта ұзартылды, ал пойыз қызмет көрсету үшін Орландо мен Санфорд арасында бос жүріп отырды. Санфорд – Амтрак автопойызының қызмет көрсету пункті болып табылады және қазір де солай болып келеді.

1990 жылдардағы апаттар

1993 жылдың 22 қыркүйегінде үш локомотив және шығысқа қарай бағытталған "Сансет Лимитед" пойзының сегіз вагонының төртеуі рельстен шығып, Алабама штатының Мобил қаласы маңындағы зақымдалған көпірден суға құлады. Бұл "Амтрак" тарихындағы ең ірі теміржол апаты – "Биг Баю Канот" оқиғасы болды. Оқиғада 47 адам қаза тапты. 1995 жылдың 9 қазанында "Пало-Вердедегі сызықтан шығу" деп белгілі болған оқиғада саботаж жасаушылар Аризона штатының Харква қаласы маңындағы рельс жолының бір бөлігінен 29 бұранданы алып тастап, "Сансет Лимитед" пойзын сызықтан шығарды және саботаждың іздерін жасыру үшін сигнал жүйесін қысқа тұтастырды. Осы шабуылдың салдарынан бір адам қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. Қылмысқа кінәлілер әлі табылған жоқ.

Феникс арқылы өту

1996 жылғы 2 маусымда "Сансет Лимитед" пойзы Фениксті айналып өтіп, Тусон мен Юма, Аризона қалалары арасындағы оңтүстік бағытқа өз маршрутын өзгертті. Жыл басында Southern Pacific компаниясын сатып алған Union Pacific компаниясы бұрын Феникс қаласына қызмет көрсету үшін пайдаланылған Феникс-Юма "West Line" желісінің тозуға шалқыған бөлігінен бас тартқысы келді. UP компаниясы Amtrak-тан күтімге төлеуді талап етті, бірақ Amtrak одан бас тартты. Осының салдарынан Феникс – тікелей жолаушылар тасымалы жоқ елдегі ең ірі қалалардың біріне айналды. Феникс аймағындағы белгіленген аялдамасы – Феникс қаласының оңтүстігіне қарай 64 шақырым жерде орналасқан Марикопа қаласы. Stagecoach Express компаниясы жүзеге асыратын Amtrak Thruway қызметі екі қаланы байланыстырады.

Катрина даулы

2005 жылдың 29 тамызында «Сансет Лимитед» маршруты Катрина даулының салдарынан Мексика шығанағы аймағындағы теміржол учаскелеріне келген зақымдарға байланысты Сан-Антонио, Техас қаласынан шығысқа қарай қысқартылды. 2005 жылдың қазан айының соңында Луизиана штаты арқылы өтетін желі жөнделгеннен кейін Сан-Антонио мен Нью-Орлеан қалалары арасындағы қызмет қайта жаңартылды. CSX Transportation компаниясы 2006 жылдың қаңтарында жолды жөндеуді аяқтағанына қарамастан, Нью-Орлеаннан шығысқа қарайғы қызмет көрсету мерзімсіз тоқтатылып тұр.

Соңғы жылдары

Sunset Limited 2012 жылдың 7 мамырында жаңа кестеге ие болды, соның нәтижесінде Нью-Орлеаннан батысқа қарайғы рейстері дүйсенбі, сәрсенбі және сенбі күндері іске қосылды. Бұл кесте ірі қалалар арасында 7-12 сағаттық сапарларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді; мысалы, Тусон немесе Марикопа (Феникс үшін) және Лос-Анджелес арасында екі бағытта да түнгі сапарлар жасауға болады. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020-2022 жылдары көптеген Amtrak пойыздары қызмет көлемін қысқартса да, Sunset Limited және оның қазіргі күндізгі кестесі өзгеріссіз қалды. Техас бүркіті 2020 жылдың қазанынан 2021 жылдың мамырына дейін аптасына үш рет жүзеге асырылатын болды, бұл уақытша Sunset Limited кестесімен сәйкес келді. 2023 жылдың 11 шілдесінде Жер үсті көлігі басқармасы Sunset Limited-тің уақтылы жүрмейтініне қатысты тергеу басталғанын хабарлады.

Флоридаға қайта кеңейту

Уақыт өте келе, әсіресе 2006 жылдың қаңтарында олардың иесі CSX Transportation Нью-Орлеанның шығысында зақымдалған жолдарды қайта құруды аяқтағаннан кейін, Sunset Limited-тің толық маршрутын қалпына келтірудегі кедергілер физикалық емес, көбінесе басқарушылық және саяси сипатта болды. Пойызды қалпына келтіруді қолдаушылар Amtrak-тың 2004 қаржы жылындағы кіріс көрсеткіштеріне назар салды, бұл Sunset Limited-тің теңізден теңізге қызмет көрсетудің соңғы толық жылы еді. Ол кезеңде Орландо – Нью-Орлеанс учаскесі Sunset-тің кірісінің 41% құрады. 2008 жылғы Темір жол қауіпсіздігін жақсарту заңының 226-бабы, 2008 жылдың 16 қазанында президент Джордж Буш қол қойған, Amtrak-қа Конгреске “осындай қызметті қалпына келтірудің жоспарланған мерзімін, осындай қызметті қалпына келтіруге байланысты шығындарды және осындай қызметті қалпына келтіруді қолдау үшін қажетті заңнамалық ұсыныстарды” қамтитын қызметті қалпына келтіру жоспарын ұсыну үшін тоғыз ай берді. 2016 жылдың қаңтарында Amtrak және Оңтүстік теміржол комиссиясы бірлесіп, Мексика шығанағының жолаушылар теміржолымен инспекциялық сапары Нью-Орлеаннан Джексонвиллге дейін, ақпанның 18-19 күндері өтетінін, және сапар барысында сайланған лауазымды тұлғалар да бортада болатынын мәлімдеді. Ол екі қала арасындағы Sunset Limited маршрутындағы барлық станцияларда тоқтаулар жоспарланған. 2018 жылдың маусым айында комиссия Перс шығанағы бойындағы қызметті қалпына келтіру туралы өтінішті беру мерзімін өткізіп алды. Олар Федералдық теміржол әкімшілігінің (FRA) 2017 қаржы жылындағы Теміржол инфрақұрылымының қауіпсіздігі мен жақсартуы (CRISI) бағдарламасы бойынша өтініш бере алмайтындарын айтты, себебі Алабама және Миссисипи қаржымен көмектесуге дайын емес еді. Алабаманың үлесі 5,3 миллион долларға бағаланған. Луизиананың губернаторы, керісінше, қаржыны ұсынуға дайын болды. Осы 35,5 миллион долларлық федералдық CRISI қаражатын алу үшін үш штаттың ынтымақтастығы қажет болды.

Жаңа Мексика шығанағы

2021 жылдың 23 ақпанында CSX және Norfolk Southern компанияларымен бір жылдық келіссөздер аяқталғаннан кейін, Amtrak өкілдері Жаңа Орлеан мен Мобил қалалары арасындағы жаңа Gulf Coast бағыты бойынша қызмет 2022 жылдың қаңтарында басталуы мүмкін екенін хабарлады. Amtrak маршрут бойындағы жөндеу жұмыстарын өтеуге жоспарлап отыр. 2022 жылдың соңында Norfolk Southern және CSX компанияларымен ұзақ келіссөздер жүргізілгеннен кейін, Amtrak Gulf Coast бағыты бойынша қызмет 2023 жылы басталады деп күтілді. Алайда, 2023 жылдың тамыз айының басында Amtrak, CSX және Мобил қаласы арасындағы станцияның жобалануы мен құрылысы туралы келісімге әлі қол жеткізілмегені және қызмет 2024 жылдың бірінші тоқсанына дейін басталмайтыны хабарланды. Тамыз айының соңында пойыздың уақытша атауы Mardi Gras Service екені мәлім болды. 2024 жылдың ақпан айына қарай Amtrak және Мобил қаласы арасындағы келіссөздер жалғасуда, ал қызметтің жаңа басталу күні әлі жарияланбады.

Флорида Панхандл қызметін қалпына келтіру

Флорида Панхандл қызметін қалпына келтірудің қалған бөлігіне қатысты Amtrak компаниясы «олардың назары Нью-Орлеаннан Мобилге, Алабама штатына қызметті қайта жандандыруға шоғырланған» екенін және «мемлекеттік қаржылық қолдау көрсетілген жағдайда [Флорида Панхандлде] осындай қызметті зерттеуге дайын екендерін» мәлімдеді. Пенсакола, Таллахасси және Лейк-Сити қалаларының әкімдері мен қалалық кеңестері қызметті қайта бастауға үлкен қызығушылық танытты. Бұл бағыттың жылдамдығын арттыру үшін жаңартылуы қажет, сондай-ақ кейбір станцияларды жөндеу немесе жаңа станциялар салу қажет. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, Amtrak кестелері мен карталары Мобил мен Орландо арасындағы бағытты тоқтап тұрған ретінде көрсетеді. Жоспар бойынша, Texas Eagle пойзы Сан-Антониодан батысқа қарай Sunset Limited бағытымен жүріп, Сан-Антонио (платформада ауысып отыру арқылы) және Нью-Орлеан қалаларын байланыстыруы тиіс болған. Union Pacific компаниясы күнделікті Sunset Limited қызметін іске қосу үшін Amtrak компаниясы инфрақұрылымды жақсартуға 750 миллион доллар төлеу керектігін мәлімдегеннен кейін бұл жоспарлар тоқтатылды. PRIIA жүргізген Texas Eagle/Sunset Limited қызметіне қатысты зерттеуге сәйкес, күнделікті қызмет көрсету жолаушылар санын екі есеге арттырады. Бұл зерттеу күнделікті қызметтің арқасында 100 мыңнан астам жолаушының қосымша тасымалданатынын болжады, ал қазіргі тасымалданатын жолаушылар саны жылына 100 мыңнан асып түседі. Осы уақыт аралығында Union Pacific компаниясы өз қаражатымен бағыттың көп бөлігін екі жолға дейін кеңейтті. Дегенмен, Amtrak компаниясы күнделікті қызмет көрсету үшін қажетті жабдықтар мен қаражатқа ие емес. 2021 жылдың маусым айында Монтана штатының сенаторы Джон Тестер 2021 жылғы Жер үсті көлігіне инвестициялар туралы заңға түзету енгізді, ол Көлік департаментіне (Амтрак емес) барлық сирек жүретін алыс қашықтықтағы пойыздардың, яғни Sunset Limited және Cardinal пойыздарының күнделікті қызметін бағалауды талап етеді. Бұл заң жобасы Сенаттың Сауда комитетінде екі партиялық қолдаумен қабылданды және кейіннен Президент Байденнің Инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары туралы заңына (IIJA) енгізілді, оны Конгресс 2021 жылдың 5 қарашасында мақұлдады. Есеп екі жыл ішінде Конгресске ұсынылуы керек. 2023 жылдың маусым айында Amtrak Sunset Limited қызметін күнделікті іске қосу үшін федералдық грантқа өтініш берді.

Феникске қайта оралу

2023 жылдың ақпан айында FRA, IIJA бұйрығымен жүргізіліп жатқан Ұзақ қашықтыққа қызмет көрсету зерттеуінің аясында Sunset Limited пойызының маршрутын Марикопадан Феникске қайтаруды қарастырып жатқанын мәлімдеді. Бұл қадам 1996 жылы жасалған өзгерісті кері қайтарады, ол Аризона штатының ең көп халқы бар қалалық аймағына тікелей қызмет көрсетуді тоқтатты, тоқталымдар , , және болатын. 2023 жылдың маусымында Amtrak, Sunset Limited пойызының қызметін Феникске қайтару жобасын қаржыландыру үшін FRA-ға өтініш берді, сонымен қатар маршруттың жиілігін күніне бір рет арттыруды ұсынды.