Кіріспе

Құс түрлері

Мексикалық үйрек (Anas diazi) – Мексика мен АҚШ-тың оңтүстік-батысында көбейетін суға батып жейтін үйректердің бір түрі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Халықтың көп бөлігі тұрақты, бірақ кейбір солтүстік құстар қыс айларында Мексикаға оңтүстікке көшіп барады. Бұл түр барлық жыл мезгілінде Колорадо штатында кеңінен таралған, бірақ саны шектеулі. Сондай-ақ, Юта, Вайоминг, Небраска және Монтана штаттарынан осы таксонға жататын құстардың суреттері кездеседі. Бұл құс көбінесе тоғандар мен өзендерді қоса алғанда, барлық ылғалды жерлерде мекендейді және әдетте су өсімдіктерімен қоректенеді немесе жайылым жасайды. Ол көбінесе өзен жағасында ұялайды, бірақ әрқашан суға жақын бола бермейді.

Диета

Мексикалық қаздар люцернаның жас шөбін ұнатады және суарылған егістіктерде түнде жем жейді.

Сипаттама

Ұзындығы 51-56 см құстың екі жынысы да аналық үйрекке ұқсайды, бірақ денесі сәл қараңғырақ. Мексикалық үйрек негізінен қоңыр түсті, қанаттағы көк жалаты ақ жиекпен шекараланған, ұшып тұрғанда немесе қалғанда жақсы көрінеді. Аталықтың тұмсығы аналыққа қарағанда жарық сарырақ.

Шақыру

Аталықтары мұрындық дауыс шығарады, ал аналықтары қазға тән әйгілі "қақ" дыбысын шығарады.

Таксономия

Мексикалық қаздарды шырша қатарына қосу – 20-ғасырдың ортасы мен соңындағы кең таралған практиканың қалдығы. Ол кезде Солтүстік Американың барлық "mallardines" түрлері, сондай-ақ Гавай және Лейсан қаздары шыршаның ішкі түрлері ретінде қарастырылған. Бұл, екі түрдің араласуынан өнімді ұрпақ тууы түрдің жаңадан пайда болуының белгісі емес деген тұжырымға негізделген. Алайда, бұл құстарда бұл жағдай молекулалық деңгейде гендер ағынына толық кедергі келтіре қоймаған, салыстырмалы түрде жақында болған аллопатрикалық таралуды көрсетеді. Маллардин қаздарының жұптасу таңдауы мінез-құлқы мен қауырсынының ерекшеліктерімен байланысты, және табиғи жағдайларда генетикалық үйлеспеушілікке қатысты күшті табиғи іріктеу қысымын тудырмайды.

Қорғау мәртебесі

Мексикалық қаз – қауіпсіздік деңгейі ең төменгі түрлердің бірі болғанымен, оның қоныс орындарының жойылғандығы және аң аурудың артық болуы салдарынан баяу, бірақ айқын түрде саны азайып барады. Ол адам қызметінен өзгерткен ортаны пайдалануға жақсы бейімделген және осылайша осы аймақта кеңірек таралып жатқан жасылбас үйректермен будандасады. Осы факторлардың жиынтығы мексикалық қаздың ерекше таксономиялық түр ретінде жойылуына әкелуі мүмкін деген алаңдаушылық тудырды (Rhymer & Simberloff 1996, McCracken et al. 2001, Rhymer 2006), бірақ батпақты жерлерді сақтау және аталық жасылбас үйректерді артықшылықпен аулау сияқты қарапайым шаралар мұны болдырмауға мүмкіндік берер еді. Мексикалық қаз 1967 жылы АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметінің жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген, бірақ 1978 жылы тізімнен алынып тасталды.