Кіріспе
Италиялық партизан және саясаткер (1890–1981)
Ферруччо Парри (19 қаңтар 1890 – 8 желтоқсан 1981) – итальяндық партизан және фашизмге қарсы саясаткер, Италияның 29-шы премьер-министрі болған және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін тағайындалған тұңғыш премьер-министр. Соғыс жылдарында ол Маурицио атты әскери лақап атымен де белгілі болды.
Өмірбаян
Парри Пьемонт облысының Пинероло қаласында дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыста төрт рет жараланып, төрт награда алған. 1925 жылы газет фашистік үкіметке өткен соң, ол жұмысын тастап кетті. 1926 жылы Карло Росселли және болашақ Италия президенті Сандро Пертинимен бірге реформашы-социалистік көшбасшы Филиппо Туратитің Францияға қашуын жоспарлауға және көмектесуге қатысты. Осы үшін ол тұтқындалып, он айға түрмеге қамалды, содан кейін Устика, Липари және Валло-делла-Лукания аралдарына бес жылға жер аударылды. 1930 жылы ол тағы да «Giustizia e Libertà» ұйымының басқа басшыларымен бірге бес жылға қуылды. Парри «Giustizia e Libertà» ұйымымен байланысын үзбеді және 1942 жылы әлеуметтік әділдік пен азаматтық бостандықтарды құрметтеуді мақсат тұтқан, фашизмге қарсы либералды-социалистік «Action Party» партиясын құрды. 1943 жылдың қыркүйегінде Италия мен одақтас елдер арасындағы келісімге келгеннен кейін және Германияның Италияны басып алуынан кейін, ол фашизмге қарсы партиялардың итальян қарсылық қозғалысында жетекші рөл атқаруға көрсеткен адамдарының бірі болды. Нацистер басып алған Солтүстік Италияда жасырын өмір сүрген ол Ұлттық Азаттық Комитетінің мүшесі және партизандық күштердің негізгі тобы – «Corpo Volontari della Libertà» ұйымының орынбасары болды. 1945 жылдың қаңтарында Милан қаласында «Waffen SS» жасағының кездейсоқ операциясы кезінде тұтқындалды. Наурыз айына дейін тұтқын болып ұсталды, содан кейін «Күн шығысы» операциясы аясында босатылды – бұл АҚШ Стратегиялық қызметтер бюросының (OSS) басшысы Аллен Даллес пен Солтүстік Италиядағы неміс вермахтының өкілдері арасындағы құпия келіссөздердің нәтижесі болды. OSS Парриді босатуды жақсы ниет пен әрекет ету қабілетінің дәлелі ретінде сұрады. Ол қарсылықтың соңғы кезеңіне және сәуір айындағы жалпы көтеріліске қатысуға үлкерді. Соғыс аяқталған кезде «Giustizia e Libertà» бригадасы, «Action Party» партиясының әскери бөлімі, итальян қарсылық қозғалысының барлық жауынгерлерінің шамамен 20% құраған екінші ірі партизандық бөлімшесі болды.
In 1926, together with Carlo Rosselli and future President of Italy Sandro Pertini he was involved in planning and assisting the escape to France of reformist Socialist leader Filippo Turati. For this he was arrested and sentenced to ten months of imprisonment and then to five years of internal exile to the islands of Ustica and Lipari and to Vallo della Lucania. In 1930 he was again banished for five years together with other leaders of Giustizia e Libertà. Parri remained in contact with Giustizia e Libertà, and in 1942 founded the Action Party, an anti fascist liberal socialist movement that sought to pair social justice and respect for civil liberties. In September 1943, after the armistice between Italy and the Allied powers and the German occupation of Italy, he was among the people indicated by anti fascist parties to take a leading role in the Italian resistance movement. Living underground in Nazi occupied Northern Italy, he became a member of the National Liberation Committee and deputy commander of the main group of partisan forces, the Corpo Volontari della Libertà. He was arrested in Milan in January 1945 by the Waffen SS during a routine operation. He was held prisoner until March when he was released as part of Operation Sunrise – a series of secret negotiations between Allen Dulles, head of the U. S. Office of Strategic Services (OSS) and representatives of the German Wehrmacht command in Northern Italy. The release of Parri was requested by the OSS as evidence of good faith and the ability to act. He returned in time to take part in the final phase of the resistance and in the general insurrection in April. By the time the war ended the Giustizia e Libertà Brigades, the military arm of the Action Party, were the second largest partisan units, accounting for about 20% of all fighters of the Italian resistance movement.
Италияның премьер-министрі
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол Іс-қимыл партиясы, Христиан демократиясы (Democrazia Cristiana; DC), Италия Коммунистік партиясы (Partito Comunista Italiano; PCI), Италия Социалистік партиясы (Partito Socialista Italiano; PSI) және Италия Либералды партиясы (Partito Liberale Italiano; PLI) сияқты партиялар қолдаған үкімет басшысы болып тағайындалды. Орталықшыл саясат ұстанған ол, келісім үкіметінің келісіммен таңдалған басшысы болды. Ол сонымен қатар Ішкі істер министрі (полицияға жауапты) қызметін атқарды. Сол кезде Парри ескертіп: "Азамат соғысынан сақтаныңыз, фашизмге есік қайта ашылуы мүмкін. Вашингтон мен Лондон маған сенбейтіндігі туралы әңгімелер бар. Сенімсіздіктің нақты себебі – Италияда антифашизм майданшасының әлсіздігі. Менің ізбасарларым Италия үшін жалғыз лайықты саясатты ұстансын: сол орталыққа қарай" деді. 1963 жылы бұл мәселе ресми шешілді. 1963 жылы президент Антонио Сегни Парриді өмір бойына сенатор етіп тағайындады. Ол "Тәуелсіз солшылдар" тобына қосылып, 1972 жылдан өмірінің соңына дейін оның төрағасы болды. Сол жылдың наурыз айында ол L'Astrolabio журналының редакторы болып тағайындалды, онда ол дамыған демократияны қолдап, неофашизмнің қайта жандануын айыптады. 1949 жылдан 1969 жылға дейін ол "Giustizia e Libertà" мүшелерімен қатар, Социалистік, Республикалық және анархистік топтардың өкілдерін біріктірген Итальяндық Партизандық Қауымдастықтар Федерациясының президенті болды. Бұл федерация Қарсылық қозғалысының ардагерлерінен құралған бірлестік еді.
Өлім
Парри 1981 жылы 8 желтоқсанда Римде қайтыс болды. Бірде ол өзін былай сипаттады: "Мен қарапайым адаммын – uomo della strada. Мен тек бір адаммын – uomo qualunque, мен әдеттегідей болуға үміттенемін. Менің міндетім – оң және сол қанаттардың үкіметке артық ықпал етуіне жол бермеу ғана емес, сонымен қатар күн астында тер төгіп жұмыс істейтін шаруалардың, ауылдарда ұсталық іспен айналысатын теміршілердің, саясатқа қызығушылық танытпайтын және партияларға қатыспайтын жұмысшылардың, ерлер мен әйелдердің көпшілігін де ойлау. Мен – көшедегі адаммын".