Кіріспе

Good Riddance – 1980 жылы француз тілінде түсірілген канадалық драмалық фильм. Франсис Манкиевич режиссерлік еткен және Режан Дюшарм жазған сценарий бойынша түсірілген бұл фильм Манон (Шарлотта Лориер) атты тұрақсыз жас қыздың, анасы Мишельмен (Мари Тифо) және алкогольге тәуелді, интеллектуалдық қабілеттері шектеулі ағасы Ти Гаймен (Жермен Уд) бірге өмірін жалғастыруы туралы. Романшы Дюшармның алғашқы сценарийі негізінде түсірілген фильмді Манкиевич пен оператор Мишель Браульт төмен бюджетпен түсірді. Фильм Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетіліп, бірнеше «Genie» сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм» сыйлығы да бар. Бұл фильм канадалық кино классикасы ретінде танылды және Торонто халықаралық кинофестивалі оны барлық уақыттағы ең үздік 10 канадалық фильмнің қатарына бірнеше рет енгізді.

Сюжет

Манон - 13 жасар қыз, ол Лорантидтерде анасы Мишель және ақыл-ой жағынан кемтігі бар әкесінің ағасы Ти Гаймен бірге тұрады. Манон мектепті тастап, анасының шынайы сүйіспеншілігін алғысы келеді, ол оны сүймейді деп айыптайды. Мишель полиция қызметкері Мористің баласын күтіп отыр. Полиция қызметкері оны Ти Гайды емдеуге жатқызу арқылы оны Ти Гайды күтіп-бағудан бас тартуға көндіруге тырысады. Ти-Гай Мишельден жиі ұрлап, ішімдікті шамадан тыс ішеді, қауіпті көлік айдайды және отбасының бай көршісін аңдып жүреді. Морис сонымен қатар Мишельді де түсік жасатуға қысым жасайды. Мишель балалы болуға бел буған, және Ти Гайды өзімен бірге ұстауға батылы бар. Манон Ти Гайды өзінің жаман мінез-құлқы үшін және Мористі полиция қызметкері болғаны үшін қатты жек көреді, ал Мишель Манонға жүктілігін айтқанда, Манон ашуланады. Манон Мишельдің бұрынғы сүйіктісі Гаетанға көбірек көңіл бөледі, ол оған марихуана береді, сондай-ақ көршісінен "Жалпық биік" кітабын ұрлап, оны оқи бастайды. Мерон өзінің туған күніне орай, анасына телефон соғып, оның махаббатын сұрайды. Манон қайтып келгеннен кейін, ол Мишельге Морис оны қорлағандығын айтады, бұл кезде Мишель ашуланып Мористі қуып шығады. Осыдан кейін Мишель Гатан мен Манонмен бірге тамақтана бастайды, Манон оған енді зақым келтірмеуге уәде береді. Манон Ти Гайды көлікте қарсы алып, оған айқайлайды және оны көлікке соққы беру арқылы өзін-өзі өлтіруге көндіреді. Анасымен бірге ұйықтап жатқанда, Манон Мористің өлім туралы қоңырауын алады, бірақ Мишельді жаңалықтардан қорғайды.

Тақырыптар

Фильмнің көптеген интерпретациялары бар. Сыншы Ян Локерби фильмнің 1980 жылғы Квебек референдумынан кейінгі Квебек ұлттығының аллегориясы екенін айтты, онда ұлтшылдық құрбандық рөлінде бейнеленген. Алайда, автор Питер Моррис сол кезде ағылшын канадалық фильмдер де ұқсас тақырыптарды қарастырғанын және "Les bons débarras" фильмі референдумға дейін түсірілгенін мәлімдеді. Автор Крис Гиттингс "Les bons débarras" фильмінің Квебектің ағылшын Канадасының құрбаны ретінде бейнеленгенін атап, фильмнің Квебек қоғамындағы таптық теңсіздікті, әсіресе Мишель отбасының кедейлігін көрсеткенін жазды. Автор Янис Л. Паллистер фильмнің Квебек киносының ішкі сезімдерге толы екенін көрсететінін, ол құштарлық пен қызғаныш туралы және ішінара психологиялық қорқыныш пен саяси символизмді қамтитынын айтады. Профессор Клэр Портеланс "Le Devoir" басылымында жариялаған мақаласында отбасының кедей жағдайы фильмнің мазмұнының Квебек революциясы Квебек халқының өмірін жақсартпағанын, және көп нәрсе әлі де бұрынғысымен бірдей екенін көрсететінін атап өтті.

Өндіріс

Сценарийді кебек романы жазушысы Режан Дюшарм жазды, бұл оның фильм жазуға жасаған алғашқы тынысы болды. Оны Франсис Манкевич шамамен 600 000 долларлық төмен бюджетпен, "жамандықтың қаупін" сезіндіретін "готикалық" стильде түсірді. Манкевич оператор ретінде Мишель Браультті таңдады, мақсаты – жоғары контрастсыз, текстуралы бейне алу болатын. Олар сонымен қатар Эдвард Хоппердің картиналарынан да шабыттанды. Түсірілім 1979 жылы өтті. 1981 жылы Манкевич Манон кейіпкерінің романтикалық көзқарасты бейнелейтінін, ал Мишельдің реалистік екенін айтты. "Манон – режиссер, ал Мишель – менің қарапайым жаны. Мен арманшыл адаммын", – деді ол.

Шығару

Фильм алғаш рет 1980 жылы 30-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Содан кейін Францияда көрсетілімге шықты. Фильм канадалық француз тілінде болғандықтан, Франциядағы көрермендердің 48%-ы оны түсінуде қиындықтарға тап болды деген нәтижеге зерттеу жетуге мүмкіндік берді. Ол 1981 жылдың қазанында Кентуккиде кеңейтілді. "Les bons débarras" фильмін "Mon oncle Antoine" (1971) фильмінен бастап, француз-канад фильмдерінің ішінде ең көп адам көрді, бірақ кейін Дени Арканның "Американ империясының құлдырауы" (1986) және "Монреальдің Исасы" (1989) фильмдері оны шаңға тоғытты. 2013 жылы Elephant жобасы мен Quebecor фильмді 4K ажыратымдылықта жаңартты және 2014 жылдың 14 қазанында Франциядағы Лион қаласында өткен Lumière кинофестивалінде көрсетті. Elephant жобасының жаңартқан нұсқасы 2015 жылдың шілдесінде Чехиядағы Карловы Вары халықаралық кинофестивалінің классикалық бөлімінде көрсетілді.