Миколай Радзивілл Қара: Литваның күшті әкімі және реформатор
Mikołaj "the Black" Radziwiłł
Миколай Радзивилл Черный (1515-1565) – Литва-Польша аристократы, Вильнюс воеводасы, шаңселлер және гетман. Зигмунд II Август әулетімен байланысы арқасы саяси ықпалға ие болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша-Литва дворяны (1515–1565)
Миколай Радзивилл есімді басқа адамдар
Polish–Lithuanian noble (1515–1565)
other people with the name of Mikołaj Radziwiłł
Миколай Кшиштоф Радзивилл (4 ақпан 1515 – 28 мамыр 1565), «Қара» (Czarny) деген лақап атымен белгілі, Литва және Польша дворяны болды. Ол Ұлы Литва княздығында бірнеше әкімшілік лауазымдарды атқарды, оның ішінде Вильнюс воеводасы, Ұлы Литва канцлері және Ұлы Литва гетманы болды. Ол сондай-ақ Киелі Рим империясының рейхсфюрсты (принц) дәрежесіне ие болды. Оның есімінің басқа жазылу түрлері: , , және Николаус Радвил. Оның есімі кейде ағылшын тілінде Николас деп беріледі.
Mikołaj Krzysztof Radziwiłł (4 February 1515 – 28 May 1565), nicknamed the Black (Czarny), was a Lithuanian and Polish noble who held several administrative positions within the Grand Duchy of Lithuania, including the Voivode of Vilnius, Grand Lithuanian Chancellor, and the Grand Hetman of Lithuania. He was also Reichsfürst (Prince) of the Holy Roman Empire. Alternate renditions of his name include , , and Nicolaus Radvil. His first name is sometimes given in English as Nicholas.
Саяси ықпал
Миколай өзінің туған апасы Барбара Радзивилл мен Польша королі және Литваның ұлы герцогы Сигизмунд II Август арасындағы махаббат оқиғасының арқасында зор саяси ықпалға қол жеткізді. Бұл оны патшаның ең ықпалды кеңесшілерінің біріне айналдырды. Миколай Литва маршалы, Литваның бас канцлері, сондай-ақ Вильнюс воеводасы болды, орасан зор байлыққа ие болды және сол кездегі Речь Посполитаның ең қуатты магнаты атанды. Радзивилл әулетінің өсіп келе жатқан ықпалы Карл V және Фердинанд I-ге жасаған дипломатиялық миссия кезінде оның және туысы Миколай Қызылдың мұрагерлік князь (Reichsfürst (SRI)) атағын алғанда одан да артты.
Mikołaj was able to gain much political influence thanks to the romance between his cousin Barbara Radziwiłł and the King of Poland and Grand Duke of Lithuania Sigismund II Augustus. This made him one of the most powerful royal advisers. Mikołaj became Marshal of Lithuania, Grand Chancellor of Lithuania, as well as Palatine of Vilnius, gained immense wealth and became the most powerful magnate in the Commonwealth of that time. The growing influence of the Radziwiłł family was further bolstered when, during a diplomatic mission to Charles V and Ferdinand I, he and his cousin Mikołaj the Red received a hereditary title of Prince (Reichsfürst (SRI)).
Діни қызмет
Ол діни сенімдерімен танымал болды, себебі ол Литва Ұлы Княздығында реформаланған шіркеулердің іліміне ең белгілі жандардың бірі болып, оның жақтаушысы да болды. Ол 1563 жылы Брест-Литовскіде алғашқы толық поляк тіліндегі Библия аудармасын басып шығаруға қаржылай көмек көрсетті, реформаланған дін қорғанында жазылған еңбектерді таратып, Вильнюсте шіркеу мен колледжді қаржыландырды, білімді протестанттарды қолдады және түрлі жолдармен кальвинизм дінін дамытты. Ол Жан Кальвинмен хат алмасып, Италиядан діни қуғыннан келгендерді қорғады. Протестанттар жергілікті тілдерді қолдаушы болғандықтан, ол литва тіліндегі шіркеулер мен мектептерді де қаржыландырған деп саналады.
He was known for his religious beliefs, as he was one of the most prominent converts and advocates of the Reformed churches faith in Grand Duchy of Lithuania. He provided financial support for the printing of the first complete Polish translation of the Bible in 1563 in Brest Litovsk, distributed works written in defense of the Reformed faith, financed a church and college in Vilnius, supported educated Protestants, and in various other ways fostered the Calvinist faith. He is known to have exchanged letters with John Calvin and protected religious exiles from Italy. Because Protestants supported usage of local languages, he is also believed to have funded Lithuanian churches and schools.
Мұра
Қызы Аннаны қоспағанда, барлық балалары Рим католик дініне өтіп, Контрреформацияның ынталы жақтастары болды. Ол Брест мыңжылдық монументіндегі мүсін арқылы еске алынады.
With the exception of his daughter Anna, all his children converted to Roman Catholicism and became ardent supporters of the Counter Reformation. He is remembered by a statue in the Brest Millennium Monument.
Пайдаланған дереккөздер
Йозеф Ясновский, Миколай Черный Радзивилл (1515–1565). Великое княжество Литовское канцлері және жер маршалы, Вильнюс воеводасы, Оświęcim 2014.
Józef Jasnowski, Mikołaj Czarny Radziwiłł (1515 1565). Kanclerz i marszałek ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego, wojewoda wileński, Oświęcim 2014.