Кіріспе

Фин жеңіл ат әскері, Отыз жылдық соғыс кезінде қызмет еткен. Hakkapeliitta (фин тілінде көпше түрі – hakkapeliitat) – 1618-1648 жылдардағы Отыз жылдық соғыс кезінде Швеция королі Густав Адольфтың қызметіндегі фин жеңіл ат әскерінің сарбазын тарихи түрде атайтын термин. Hakkapeliitta – 19 ғасырда Финляндияда Киелі Рим империясындағы шетелдіктер берген Hackapelit, Hackapelite, Hackapell, Haccapelit немесе Haccapelite сияқты қазіргі заманғы атаудың өңделген түрі. Бұл терминдер фин тіліндегі "hakkaa päälle" (немесе "hacka på") деген шайқас айғайына негізделген, оны көбінесе "Оларды жоюға!" деп аударады. Hakkapeliitta стиліндегі ат әскері алғаш рет 16 ғасырдың соңындағы поляк-швед соғыстарында қолданылған. 17 ғасырдың басында фельдмаршал Якоб Де ла Гарди бастаған ат әскері Польша мен Ресейге қарсы жорықтарға қатысты. Фельдмаршал Густаф Хорн басқарған Hakkapeliitta атты әскері Отыз жылдық соғыс кезінде Швецияның Германиядағы жеңістеріне үлкен үлес қосты. Фин әскери маршы – Hakkapeliittain Marssi, hakkapeliittalarдың құрметіне аталған.

Тактикасы

Хаккапелитталар – финн халқының жақсы даярланған жеңіл атты әскері. Олар ұрыс қимылдарында, шабуылдарда, барлауда, сондай-ақ толыққанды шайқастарда да өте шебер болды. Бұл жеңіл қаруланған атты әскердің басты артықшылығы – олардың шабуылдарының жылдамдығы мен қаһарлы күші еді. Олар сол заманғы әдеттегі аркебузиер жеңіл атты әскері сияқты жабдықталған: кең қылышпен және екі доңғалақты пистолетпен қаруланған, ал денелері былғарыдан тігілген киім мен шлеммен қорғалған. Көбінесе болаттан жасалған көкірек қалқаны да киеді. Олар толық жүріспен шабуылдайтын, алдыңғы қатардағы сарбаздар пистолеттерін өте жақын қашықтықтан оқтап, бүкіл жасақ қылышпен жауға шабуылдайтын. Аттары да қару саналды, олар жаудың жаяу әскерін басып тастау үшін пайдаланылатын. Хаккапелитталар қолданған жылқылар қазіргі финн жылқысының арғы тегі еді; олар күшті және төзімді болды. 17 ғасырдағы Швеция империясы кезінде финн атты әскері Германияда, Богемияда, Польшада және Данияда үнемі қолданылып келді. Атты әскердің бір бөлігі Эстония және Ливонияда дислокацияланған.