Кіріспе

Француз композиторы (1791–1833)

Луи Жозеф Фердинанд Герольд (28 қаңтар 1791 – 19 қаңтар 1833), Фердинанд Герольд (fɛʁdinɑ̃ eʁɔld) деген атпен әйгілі, француз композиторы. Өмірінде жиырмадан астам опера жазған, сонымен қатар балет музыкасы, фортепианоға арналған шығармалар мен хор туындыларын да жазған. Бүгінде ол «La Fille mal gardée» балетімен және «Zampa» операсының увертюрасымен танымал. Музыкалық отбасында Парижде дүниеге келген Герольд Париж консерваториясында оқып, 1812 жылы Францияның ең бағалы музыкалық сыйлығы – Рим сыйлығын жеңіп алды. Италияда болғаннан кейін Парижге оралып, алдымен Théâtre Italien-де, содан кейін Opéra-да жұмыс істеді. Ол соңғысы үшін бірнеше балет жазды, бірақ опера комик жанрындағы композитор ретінде танылды. Оның кейбір операларына, әсіресе бастапқы кезеңінде, нашар либреттолар кедергі келтірді, бірақ кейін ол жетістіктерге көбірек қол жеткізді, ал «Zampa» (1831) және «Le Pré aux clercs» (1832) атты соңғы екі операсы зор танымал болды және оның 1833 жылы туберкулезден ерте қайтыс болғаннан кейін Францияда және басқа елдерде ондаған жылдар бойы репертуарда қалды. Балет композиторы ретінде Герольд балет музыкасының деңгейін көтеріп, қарапайым әуендердің жиынтығынан балеттің мазмұнын көрсететін көркем оркестрленген музыкаға жеткізді. Оның опералары Бизе, Оффенбах, Вагнер және Сметана сияқты кейінгі композиторларға әсер етті.

Бастапқы өмірі

Геролдтар отбасы Альзас тегінен шыққан (тегі өткір акцентсіз жазылған). Композитордың әкесі Франсуа Жозеф Герольд (1755–1802) – Сельцтегі органшының ұлы болған. Франсуа Жозеф Гамбургте К. П. Э. Бахтан музыка сабақтарын алды және шамамен 1780 жылы Парижге көшіп келді, онда композитор, пианист және мұғалім ретінде жұмыс істеді. 1790 жылы Жанна Габриэль Паскальға үйленді. Олардың жалғыз баласы, Луи Жозеф Фердинанд Герольд, кейіннен Фердинанд Герольд деп кеңінен танылған, 1791 жылғы 28 қаңтарда қазіргі 1-ші округтегі Герольд көшесінде дүниеге келді. Ұлының жан-жақты білім алуын қалаған Франсуа Жозеф оны он бір жасында Париждегі ең жақсы мектеп-интернаттардың бірі – Елисей даласындағы Хикс институтына жіберді. Мектеп бағдарламасына музыка да енгізілді, Герольд Франсуа Жозеф Фетістен сольфеджді оқыды. Сонымен қатар, ол өзінің тәрбиешісі Луи Адаммен фортепиано сабақтарын жалғастырды. Франсуа Жозеф ұлының музыкалық мансапты таңдауын қалаған жоқ, бірақ 1802 жылы туберкулезден қайтыс болғаннан кейін Герольд осы жолға түсуге мүмкіндік алды. 1806 жылы, шамамен 16 жасқа келгенде, ол Париж консерваториясына түсті, онда Адамнан фортепиано, Шарль Симон Кательден гармония және Родольф Крейцерден скрипканы оқыды. 1810 жылы ол өзінің шығармасын орындап, консерваторияның пианино бойынша бірінші жүлдесін жеңіп алды. 1812 жылы Герольдтың шығармалары алғаш рет көпшілік алдында орындалды. Олардың ішінде 6 сәуірде Théâtre Italien театрында композитордың жеке орындауымен фортепиано концерті болды. Әкесі сияқты, Герольд та туберкулезбен ауырады, ал Рим климаты оған қолайлы болмады; ол 1815 жылы оңтүстікке, Неапольге көшіп барды.

Парижге оралу

1815 жылы тамызда Эрольд Парижге оралып, Théâtre Italien театрында maestro al cembalo (дирижердің орынбасары және репетитор) лауазымына орналасты. Ол 1817 жылы Аладдин және оның шам туралы әңгімеге негізделген «Ла Клошетта» (The Bell) операсымен тағы бір жетістікке қол жеткізді. Одан кейін оған лайықты либретто табу қиын болды және 1818 мен 1821 жылдар аралығында қатарынан төрт рет сәтсіздікке ұшырады, содан кейін ол екі жылдан астам уақыт опера жазудан бас тартты. Келесі үш жылда оның негізгі тапсырмалары балет музыкасы болды: «Астольф э Джаконде» (1827), «Ла Сомнамбуле» (Ұйқыда жүрген адам) (1827), «La Fille mal gardée» (1828), «Лидия» (1828), «La Belle au bois dormant» (Ұйқыдағы сұлулық) (1829) және «La Noce de village» (Ауылдық үйлену тойы) (1830). 1827 жылы Эрольд Адель Элис Ролетке үйленді. Олардың үш баласы болды: Фердинанд – заңгер, кейін сенатор болды; Адель – Париж қалалық кеңесінің мүшесімен үйленді; ал Евгения – дарынды музыкант, әкесі мен атасы сияқты, 20 жасында қайтыс болды.