Кіріспе

INS Sindhurakshak (санскрит тілінен аударғанда, Теңіздердің қорғаушысы) – Ресейде жасалған Кило класының 877ЭКМ дизельді-электрлік су асты қайығы, Үндістан Әскери-теңіз күштерінің құрамында болған. 1997 жылдың 24 желтоқсанында қолданысқа енгізілген, ол Үндістан Әскери-теңіз күштеріндегі он Кило класы су асты қайықтарының тоғызыншысы еді. 2013 жылдың 14 тамызында су асты қайықта ірі өрт пен жарылыс болды, салдарынан Мумбайдағы кемежайда батып, 18 экипаж мүшесі қаза тапты.

Құрылыс

Синдхуракшак Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы Адмиралтейство кеме жасаушылығында салынды. Суасты кемесінің құрылысы 1995 жылы басталды. Ол 1997 жылдың маусымында суға түсіріліп, 1997 жылдың желтоқсанында Үндістанға тапсырылды.

Каргил соғысы (1999)

1999 жылы Қарғыл соғысы кезінде «Синдуракшак» Пәкістанның Карачи қаласына жақын жерге орналастырылды.

Президент Калам (2006)

2006 жылғы 13 ақпанда, су асты кемесі Шығыс әскери-теңіз командалығының Вишахапатнамдағы орналасуы барысында, Үндістанның сол кездегі президенті А. П. Дж. Абдул Калам су асты кемесінде саяхат еткен алғашқы үндістандық мемлекет басшысы болды. Оған демонстрациялық саяхат ұйымдастырылды, оның аясында су асты кеме бірнеше сағат бойы Бенгал шығанағында суға батып, жүзіп өтті. Оған Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының бастығы Арун Пракаш та бірге болды. Су асты кемені капитан-лейтенант П. С. Бишт басқарды.

Авария (2010)

2010 жылы ақпанда Вишакапатнам портында «Синдуракшак» суасты кемесінде өрт шықты. Бір теңізші қаза болды, екеуі жарақат алды. Әскери-теңіз күштерінің өкілдері өрттің суасты кемесінің батарея бөлімінде болған жарылыстан туындағанын мәлімдеді, ол батарея клапанының істен шығуынан сутегі газының сығуы нәтижесінде болды.

Жаңартулар

2010 жылы өрт салдарынан зақымданғаннан кейін "Синдуракшак" 2010 жылдың маусым айында Висахапатнамнан ауыр жүк тасымалдау кемесімен Ресейге жөндеу, күрделі жөндеу және жаңарту үшін жіберілді, бұл процеске екі жарым жыл уақыт кетті. 2010 жылдың тамызында "Синдуракшак" Ресейдегі "Звездочка" кеме құрылыс-жөндеу зауытына жетті. Суасты кемесі 08773 жобасы бойынша жаңартылып, жөнделіп, қайта жабдықталды. Жаңартудан кейін 2012 жылдың қазан айында теңізде сынақ жүргізіле бастады. Жаңартуға электрондық қарсы шабуыл жүйесін жетілдіру, біріктірілген қаруды басқару жүйесі және жаңа салқындату жүйесі кірді, бұл суасты кемесінің қызмет ету мерзімін он жылға ұзартуға күтілді. Club S (3M54E1 кемеге қарсы және 3M14E құрлыққа шабуыл) зымырандары, USHUS гидролокаторы, СCS MK 2 радиобайланыс жүйелері, Porpoise радиоорналасу радарі және қауіпсіздікті арттыратын басқа да мүмкіндіктер енгізілді.

Жерорта теңізіндегі оқиға

2013 жылдың наурыз айында "Синдуракшак" қайығын жөндеуден қайтып келе жатқанда, Ескендірияның жанындағы Жерорта теңізінде қатысты дауылға тап болды. Бұл суасты кемесінің үш айға созылған, 10 000 мильді қамтыған кең ауқымды миссиясының бір бөлігі еді. Дауылдың күштілігі Александрия портының басшыларына буксир жіберуге мүмкіндік бермеді, ал тереңдігінің аздығы суасты кемесіне суға батуға кедергі келтірді. Үндістан Сыртқы істер министрлігі арқылы Мысыр Әскери-теңіз күштеріне шұғыл хабар жіберілді, олар ең жаңа буксирлерін жіберіп, суасты кемесін Порт-Саид портына буксирледі.

Жарылыс және суға бату (2013)

2013 жылдың 14 тамызында "Синдуракшак" кемесі Мумбайда тоқтаған кезде өрт салдарынан болған жарылыстардан суға батып кетті. Өрттен кейін, қаруланған су асты кемесінде бірнеше дүркін жарылыс болды, бұл оқиға түн ортасынан кейін орын алды. Өрт екі сағаттың ішінде сөндірілді, бірақ жарылыстардың салдарынан су асты кемесі батып, 15 метр тереңдікте ішінара суға батты, мұнда тек кеме мұнарасының бір бөлігі ғана су бетінен көрінді. Кемедегі үш теңізші қауіпсіздікке секіріп кеткені хабарланды. 18 адам ішке қамауға алынған болуы мүмкін деген күдікпен Әскери-теңіз күштерінің суға түсушілері шақырылды, ал Қорғаныс министрі А.К. Антония оқиғада қаза болғандар бар екенін растады. Басқа дереккөздер түн ортасында кішкентай жарылыс болғанын, одан кейін екі ірі жарылыс болғанын мәлімдеді. "Синдуракшак" кемесінің екі қабатты корпусы жақын маңдағы кемелерге одан әрі зақым келтірудің алдын алды. Сол кездегі ресми тұлғалар су асты кемені қызметке қайтарудың "мүмкін еместігін" айтты. Әскери-теңіз күштері құтқару операциясы аяқталғаннан кейін іздеу-құтқару жұмыстарын бастауды жоспарлады. 19 тамызға дейін жеті адамның денесі табылды, ал 11-і әлі де жоғалып кетті. 31 тамызда табылған денелердің алтауы анықталып, әскери салтанатпен жерленді. Әскери-теңіз күштерінің алдын ала есебінде жарылыстардың себебі "оқ-дәрілерді абайсыз пайдалану немесе апат" болғаны көрсетілді, ал толық есеп су асты кемесі көтерілгеннен кейін дайындалатын болды. 2014 жылдың 31 қаңтарында іздеу-құтқару жұмыстарына Resolve India компаниясы шартты жеңімпаз атанды, ол АҚШ-тағы Resolve Marine Group компаниясының еншілес кәсіпорны. Су асты кеме 2014 жылдың 6 маусымында су бетіне көтерілді. 2014 жылдың желтоқсан айындағы теңіз сотының тергеуінің алдын ала қорытындысы бойынша, кеме экипажының шаршауы салдарынан жасалған қателік апатқа себеп болды. Жоғары лауазымды офицер "экипаж жұмыс уақытының нормасынан тыс жұмыс істеді. Шаршау мен әлсіздік адам қателігіне әкеп соқтыруы мүмкін. Бірнеше деңгейде стандартты процедуралар бұзылды" деді. 2017 жылғы Үндістанның Бақылау және аудит бас басқармасының баяндамасында Әскери-теңіз күштерінің тергеу комиссиясы "су асты кеме басшылығы экипаждың шаршауын дұрыс бағаламады, сонымен қатар су асты кемеде өмір сүру мерзімі таяп қалған оқ-дәрілер сақталған" делінген. Бастапқыда Әскери-теңіз күштері "Синдуракшак" судан көтерілгеннен кейін оны пайдалануға үміттенген, бірақ 2015 жылғы Әскери-теңіз күнінде вице-адмирал Чима "Синдуракшак" кемесін жою туралы шешім қабылданғанын растады. Теңіз командаларын оқыту үшін біршама уақыт пайдаланғаннан кейін, су асты кеме 2017 жылдың маусым айында Араб теңізінде 3000 метр тереңдікте батырылды.