Раймонд Гоэтальс: Бельгиялық футбол шебері мен жаттықтырушысы
Raymond Goethals
Раймонд Гоэтальс – бельгиялық футбол жаттықтырушысы, 1993 ж. "Марсель" клубымен Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған тұңғыш француз маманы. Футбол тарихы, биография.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық футболшы және жаттықтырушы
Belgian footballer and coach
Раймонд Гетельс (ʁɛmɔ̃ ɡutals, ; 7 қазан 1921 – 6 желтоқсан 2004) – бельгиялық футбол жаттықтырушысы. Ол 1993 жылы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында «Марсель» клубын жеңіске жеткізді, француз клубымен еурокубокты жеңіп алған тұңғыш жаттықтырушы атанды және француз клубымен Чемпиондар Лигасын ұтқан жалғыз жаттықтырушы болды. Кейде «Raymond la science» («Raymond ғылымы», бұрын бельгиялық анархист және Бонно тобының мүшесі Раймонд Каллеминнің лақап аты), «le sorcier» («сорқы»), немесе «le magicien» («ғалым») деп атайтын, Гетельс өзінің тікелей сөйлеу әдебімен, ойыншылардың есімдерін дұрыс айта алмауымен және ерекше брюссельдік акцентімен танымал болды. Зарлы темекі шегуші, оны телеарнадағы полиция детективі лейтенант Коломбомен салыстырған. Ол 1996 жылғы Еуропа чемпионатында төрешілік еткен Гай Гетельстің әкесі болды.
Raymond Goethals (ʁɛmɔ̃ ɡutals, ; 7 October 1921 – 6 December 2004) was a Belgian football coach who led Marseille to victory in the UEFA Champions League final in 1993, becoming the first coach to win a European trophy with a French club and also the only coach to win the Champions League with a French club. Sometimes nicknamed "Raymond la science" ("Raymond the Science", previously the nickname of Belgian anarchist and Bonnot gang member Raymond Callemin), "le sorcier" ("the Wizard") or "le magicien" ("the Magician"), Goethals was known for his blunt way of speaking, his habit of mispronouncing players' names and his distinctive Brussels accent. A chain smoker, he was likened to TV police detective Lieutenant Columbo. He was the father of the referee Guy Goethals, who officiated at the 1996 European Championship.
Ойын мансабы
Гетельс 1930 жылдары «Дарринг Брюссель» клубында қақпашы ретінде карьерасын бастады, клубтың жастар құрамында өсіп, 1947 жылы «Racing Club Brussel» клубына қосылды. Ол 1948 жылға дейін «Racing Club Brussel» клубында ойнады.
Goethals began his career as a goalkeeper in the 1930s with Daring Brussels, making his way through the youth ranks of the club before joining Racing Club Brussel in 1947. He remained at Racing Club Brussel until 1948.
Ерте мансап
Renaisiènne командасы үшін ойнаған кезеңнен кейін, ол Hannutois және Waremme командаларында жаттықтырушылыққа көшті және 1966 жылы Sint Truiden командасын Бельгия бірінші лигасының күміс жүлдесіне жеткізді.
After a period spent playing for Renaisiènne, he moved into coaching with Hannutois and Waremme, and led Sint Truiden to second place in the Belgian First Division in 1966.
Бельгия ұлттық құрамасы
Гетельс 1968 жылы Бельгия ұлттық құрамасын басқаруды қолға алды. Бельгия 1970 жылы Мексикада өткен әлем чемпионатына іліккенімен, турнирдің бірінші кезеңінде еңсесін құйды. Бельгия 1972 жылғы Еуропа чемпионатын қабылдады, іріктеу кезеңінде Италияны тізе бүктіріп, жартылай финалда болашақ чемпион Германиядан жеңілгеннен кейін үшінші орын үшін матчта Венгрияны жеңді. Бұл Гетельстің ұлттық құрама жаттықтырушысы ретіндегі ең үлкен жетістігі болды. Ол сондай-ақ 1974 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Бельгияның жаңадан көзге шығып келе жатқан Нидерландымен екі ойында да тең ойнап, еш гол жібермегенімен мақтан тұтты. Бельгия іріктеу турнирін бірде-бір гол жібермей аяқтады, бірақ голдардың айырмашылығы бойынша Нидерландыдан оқсып қалды.
Goethals took charge of the Belgium national team in 1968. Belgium succeeded in qualifying for the 1970 World Cup in Mexico, although they were eliminated in the first round of the tournament. Belgium hosted the 1972 European Championship, having knocked out holders Italy in the qualifying stages, and defeated Hungary in the match for third place after losing in the semi final to eventual tournament winners Germany. That marked Goethals' greatest success as national team coach. He also took great pride in the fact that Belgium had held the emergent Netherlands scoreless in both their meetings in 1974 World Cup qualifying. Belgium completed their qualifying campaign without having conceded a single goal, but lost out to the Netherlands on account of their inferior goal difference.
Клубтық жаттықтырушылыққа оралу
1976 жылы Гетельстің ұлттық құраманы жаттықтырушылық лауазымы аяқталып, ол "Андерлехт" клубына жаттықтырушы ретінде қосылды. Бірінші маусымында "Андерлехт" Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалына шықты, онда неміс клубы "Гамбургер СВ"-ға есе жіберіп қалды, бірақ келесі жылы ФК "Австрия/WAC" клубын мүшелеп жеңіп, кубокты иеленді. Франциядағы "Бордо" және Бразилиядағы "Сан-Паулу" клубтарын жаттықтырғаннан кейін Гетельс Бельгияға оралып, "Стандарт Лиеж" клубын жаттықтырды. "Стандарт Лиеж" 1982 және 1983 жылдары Бельгия чемпионы атанды, ал 1982 жылы Кубок Жеңімпаздары Кубогының финалына жетіп, "Барселона" клубына ұтылды, себебі финал матч олардың үй стадионы "Камп Ноу"-да өтті.
In 1976 Goethals' tenure as coach of the national side ended, and he joined Anderlecht as coach. In his first season, Anderlecht reached the final of the European Cup Winners' Cup, where they lost to German side Hamburger SV, but won the trophy the following year with a comprehensive victory over FK Austria/WAC. After spells coaching in France at Bordeaux and in Brazil with São Paulo, Goethals returned to Belgium to coach Standard Liège. Standard Liège were Belgian champions in 1982 and 1983, and they reached the Cup Winners' Cup Final in 1982, losing to Barcelona, who were at a considerable advantage in that the final was played at their home ground, Camp Nou.
Дау-жанжал және Гетельстің Андерлехтке оралуы
1982 жылы «Стандарт Лиеж» командасының жеңісі 1984 жылы үлкен дауға себеп болды. Өзінің алғашқы бельгиялық титулын жеңуге ден қойып, Гетельс маусымның соңғы матчында екі команда кездесуі алдында «Ватершей» ойыншыларына пара беруді ұсынды және бастады, «Стандарт Лиеж» командасына чемпиондық атақ жеңіп беру және оның ешбір ойыншысының «Барселонамен» өтетін Еуропалық финалға жарақат алып қалуын болдырмау мақсатында. Скандалдың салдарынан Гетельс отставкаға кетіп, Португалияға «Витория Гимараеш» командасын басқаруға кетті. Кейін Бельгияға оралып, «Racing Jet de Bruxelles» командасына жаттықтырушы болды, содан кейін 1989 жылы Бельгия кубогын жеңіп алған «Андерлехт» командасын қайтадан басқарды. «Бордо» тағы да Гетельсті шақырды, және олар 1989-90 жылдары француз чемпионатында «Марсельден» кейін екінші орынды иеленді. 70 жасқа жуықтап қалған Гетельстің жаттықтырушылық мансабындағы ең үлкен жетістігі алда еді.
Standard Liège's 1982 championship win was to become the subject of great controversy in 1984. Seemingly preoccupied with winning his first Belgian title, Goethals had suggested and initiated the bribing of the Waterschei players prior to the teams' meeting in the final match of the season, in order to secure championship honours for Standard Liège and ensure that none of his players would miss their European final against Barcelona through injury. Goethals was forced to resign in the wake of the scandal, and he moved to Portugal to take charge of Vitória Guimarães. He then returned to Belgium to coach Racing Jet de Bruxelles before a second spell in charge of Anderlecht, where he won Belgian Cup trophy in 1989. Bordeaux again recruited Goethals, and they finished runners up in the French championship in 1989–90 behind Marseille. Approaching 70 years of age, Goethals' greatest triumph as a coach was yet to come.
Марсель қаласы
1990 жылы Гёталс «Олимпик де Марсель» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және клубты Еуропа кубогының жеңімпазы етіп шығару міндеті жүктелді. Бірінші маусымда клуб еуропалық даңққа ие болуға шамадан тыс жақын болды, бірақ Еуропа кубогы финалында пенальтилер сериясында «Ред Стар Белград» клубына еңсеге тіреді. Гёталстың жаттықтырушылық шеберлігі мойындалды, ол 1991 жылғы Еуропаның үздік жаттықтырушысы деп танылды. 1993 жылы «Марсель» қайтадан Еуропа кубогы финалына өтті, онда Базиль Болинің басымен соққан голымен фаворит саналған «А.С. Миланды» жеңді. «Марсельдегі» басты мақсатына жеткен соң Гёталс клубтан кетіп қалды. Кейіннен «Марсель» клубы 1993 жылғы Франция чемпионатынан айырылды, себебі «Валенсиен» клубының үш ойыншысына «Марсельге» қарсы шешуші ойында нашар ойнағаны үшін ақша ұсынылған. Осының салдарынан клуб еуропалық титулын қорғауға мүмкіндік алған жоқ және француздың екінші дивизионына жіберілді.
In 1990, Goethals was named coach of Olympique de Marseille and was entrusted with the task of leading the club to European Cup success. In his first season, the club narrowly missed out on European glory, losing on penalties in the European Cup Final to Red Star Belgrade. There was recognition for Goethals' coaching abilities, as he was voted 1991 European Coach of the Year. In 1993, Marseille again reached the European Cup final, where they defeated favourites A. C. Milan with a headed goal by Basile Boli. Having achieved his primary objective at Marseille, Goethals left the club. Marseille were later stripped of their 1993 French championship when it emerged that three Valenciennes players had been offered money to underperform in a crucial match against Marseille. The club were not allowed to defend their European title as a result, and were punished with relegation to the French second division.
Зейнеткерлік
Гетельстің жаттықтырушылық мансабы 1995–96 маусымда «Андерлехт» клубында аяқталды, бірақ ол футбол туралы терең ойларымен телеарнада сарапшы ретінде жиі шақырылды. 2004 жылдың 6 желтоқсанында 83 жасында ішек қатерінен қайтыс болды. 2005 жылы, оның қайтысынан кейін, ол «De Grootste Belg» фламанд телешоуында, BBC-нің «100 ең ұлы британдық» бағдарламасының үлгісімен, 38-орынға ие болды. 2005 жылдың соңында «ФК Брюссельдің» үй стадионы «Эдмонд Махтсенс» стадионының 2-нөмірлі тұғыры Гетельстің құрметіне қайта аталды. Ол бүгінге дейін УЕФА Чемпиондар Лигасын жеңіп алған ең егде жастағы жаттықтырушы болып саналады.
Goethals' coaching career ended at Anderlecht in season 1995–96, but he remained in demand as a television analyst for his insights into football. He died on 6 December 2004 of bowel cancer aged 83. In 2005, the year following his death, he was voted 38th in De Grootste Belg, a Flemish television programme based on the BBC's 100 Greatest Britons. The number 2 stand at F. C. Brussels' home ground, Edmond Machtens Stadium, was renamed in honour of Goethals in late 2005. He remains today as the oldest winning manager of UEFA Champions League.