Кіріспе
АҚШ-тың Салем қаласында орналасқан Пейбоди Эссекс мұражайы (ПЭМ) 1799 жылы құрылған Шығыс Үндістан теңіз қоғамының мұрагері болып табылады. Ол Салемдегі бұрынғы Пейбоди мұражайының (қоғамның жинағын алған) және Эссекс институтының жинақтарын біріктіреді. ПЭМ – АҚШ-тағы үздіксіз жұмыс істейтін ең көне мұражайлардың бірі және АҚШ-тағы Азия өнерінің маңызды коллекцияларының бірі. Оның жалпы қоры шамамен 1,3 миллион экспонатты, сондай-ақ жиырма екі тарихи ғимаратты қамтиды. 2019 жылы жаңа кеңейтілген алаңдар ашылғаннан кейін, ПЭМ галерея алаңы, операциялық бюджеті және қаржылай қоры бойынша Солтүстік Американың үздік 10 өнер мұражайының қатарына енді. ПЭМ-де теңіз, американдық, азиялық, Океания және Африка өнерінен, сондай-ақ Азияға экспортталған өнерден 840 000-нан астам тарихи және мәдени өнер туындылары, және 400 000-нан астам кітаптар мен қолжазбалары бар екі ірі кітапхана сақталған.
Тарих
1992 жылы Салемдегі Пейбоди мұражайы Эссекс институтымен бірігіп, Пейбоди Эссекс мұражайын құрды. "Бостон глобусы" бұл музей тарихындағы ең ірі капиталдық науқан екенін хабарлады, бұл "Пейбоди Эссекс" мұражайын ірі өнер музейлерінің қатарына көтерді. PEM-нің қамқорлық кеңесінің төрағалары Сэм Бёрн мен Шон Хили, кеңес президенті Роберт Шапиро бұл науқанды жетекшілік етті. $200-ден $250 миллионға дейінгі қаражат мұражайдың кеңейтуіне жұмсалады, бұл жалпы ауданын арттырады. 2012 жылдың мамырында PEM кеңейту 2019 жылға дейін аяқталмайтынын растады, себебі 2012 жылдың сәуірінде мұражай архитекторы Рик Мэтердің күтпеген өліміне байланысты оның орнын іздеу қажет болды. Ennead Architects (Нью-Йорк) фирмасы ғимарат жобасының бірінші кезеңін сәтті аяқтағаннан кейін таңдалды, оған бас жоспарлау және мұражайдың Додж қанатын жаңарту кірді, ол 2013 жылдың қарашасында ашылуы жоспарланған еді. 2019 жылдың 28 қыркүйегінде мұражай Шығыс Үндістан теңіз залымен іргелес орналасқан, Ennead Architects жобалаған жаңа қанатын ашты. Бұл жаңа бөлімге А класты галереялар және Нельсон Бёрд Волц ландшафт архитекторлары жасаған абаттандырылған бақ кірді.
In May 2012, the PEM confirmed that its expansion would not be finished until 2019, due to the unexpected death of museum architect Rick Mather in April 2012 and the search for his replacement. The firm of Ennead Architects (New York) was chosen after successfully completing the first phase of the building project, which included master planning and the renovation of the museum's Dodge wing, which was scheduled to open in November 2013. On September 28, 2019, the museum opened a new wing designed by Ennead Architects, adjacent to East India Marine Hall. This addition included of Class A galleries as well as a landscaped garden designed by Nelson Byrd Woltz Landscape Architects.
Көшбасшылық
2021 жылы PEM-нің бұрынғы директордың орынбасары және бас кураторы Линда Роско Хартиган Rose Marie және Eijk van Otterloo директоры және PEM-нің бас директоры лауазымына тағайындалған алғашқы әйел болды. 1993 жылдан 2019 жылға дейін директор және бас директор Дэн Монро болды. Ол 2019 жылдың 15 шілдесінде Толедо өнер мұражайының бұрынғы директоры Брайан Кеннедимен ауыстырылды.
Африка өнері
Пейбоди Эссекс мұражайының африкалық өнер коллекциясы 2014 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 3600 заттан тұрады. Осы туындыларды жинау 19 ғасырдың басында басталды, Шығыс Үндістан теңіз қоғамының мүшелері Батыс және Сахара асты Африкадан заттар жинаған кезде. Бұл заттардың ішінде салтанатты маскалар, керамика, тоқылған себеттер және Эфиопия өнерінің маңызды коллекциясы бар – әсіресе христиандық иконалар мен металл өнімдері, олардың көптегені Византия өнері дәстүрлеріне негізделген. 1812 жылы Салем Американың Шетелдік миссиялар жөніндегі комиссарлар кеңесінің бас кеңсесіне айналды, ол континенттің барлық аймандарында миссияларды құрды. Бұл миссиялар сауданы, әсіресе Оңтүстік Африкадағы зулулармен жүргізуге көмектесті және коллекцияның өсуіне үлкен үлес қосты.
Америка өнері
PEM-нің американдық өнердің мол жинағында 1000-нан астам портрет бар, олардың ішінде Джон Сингер Сарджент, Фитц Генри Лейн және Джеймс Бардтың туындылары да кездеседі. Жиһаз, халық өнері және тігін өнері де жинақтың маңызды бөлігін құрайды. Музейдің Жаңа Англия тарихы нәтижесінде АҚШ-тың солтүстік-шығысынан әсіресе көптеген сәндік өнер туындылары келген. Осы заттардың көпшілігі бастапқыда Эссекс округінің мәдени және материалдық тарихын сақтауға арналған Эссекс институтында жиналған.
Қытай өнері
Мұражайдың 6000-нан астам затты қамтитын қытай өнерінің коллекциясы бар. Керамика, тоқыма және каллиграфия коллекцияның басым бөлігін құрайды, ол 18-шы ғасырда Жаңа Англия саудагерлері әкелген экспорттық тауарлармен бастау алған. Шығыс Үндістан теңіз қоғамы құрылмас бұрын, миссионерлер, мысалы, пастор Уильям Бентли, музей коллекциясының негізін құрайтын мүсіндер, сыпырғыштар және басқа да заттарды жинауды бастады. Мұражайдағы ең ірі зат – Қытайдың Анхуэй провинциясынан келген 18-шы ғасырдың соңында салынған Ин Ю Тан үйі. Бұл үй Цинь династиясы тұсында салынған, ол PEM-нің қытай өнері мен мәдениетінің кураторы болған Нэнси Берлинерге Салемде бөлшектеп, қайта құрастырылғанша дейін сатып алынған.
Мода және тоқыма
АҚШ-тағы ең маңызды мұражайлардың біріндегі американдық киімдер жинағы 18-ғасырдың басынан бастап бүгінгі күнге дейінгі мысалдарды қамтиды және Жаңа Англияның көптеген көрнекті отбасыларын, оның ішінде Салем қаласын теңізшілер орталығы ретінде дамытуға көмектескен Короуншилдтерді көрсетеді. Жиынның ерекшеліктерінің бірі – 1865 жылы Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Эссекс институты құрған әскери формалар коллекциясы, сондай-ақ атақты дизайнерлер, киім тігушілер мен модельерлердің, оның ішінде Александр Маккуин, Рей Кавакубо, Джейми Окума және сән иконы Ирис Апфельдің жүздеген туындылары.
Үнді өнерінің
Пейбоди Эссекс мұражайының үнді өнерінің жинағында 5000-нан астам зат бар. 2003 жылы ашылған және өнер коллекционерлері Честер мен Давида Гервицтің құрметіне аталған PEM Herwitz галереясы – қазіргі үнді өнеріне арналған алғашқы американдық мұражай галереясы. PEM жинағы кең ауқымды дәуірлер мен техникаларды қамтиды, бұл отарлық үкім кезінде және одан кейін Үндістанның көркемдік эволюциясының толыққанды суретін береді. PEM-нің Оңтүстік Азия және Корея өнерінің бұрынғы кураторы Сьюзан С. Биннің айтуынша, "кәсіби өндірістің жаһандық дамуы машинамен тоқылған маталарды, басылған суреттерді және фотосуреттерді қолмен тоқылған маталармен, мүсік және сурет салумен бәсекелестірді", ал мұның барлығы PEM жинағында кеңінен ұсынылған өнер түрлері.
Жапон өнері
18 300-ге жуық затты қамтитын бұл коллекцияның көп бөлігі музейдің үшінші директоры Эдвард С. Морздің саяхаттарынан бастау алады. Морз үш сапар барысында көптеген туындыларды сатып алған. Сонымен қатар, Морз Массачусетс және Жаңа Англияда жапон өнеріне қызығушылықты арттыруға көмектесті: Мидори Ока айтқандай, Морз "аудандағы зиялылар мен сарбаздардың жапон өнеріне қызығушылық танытуына ықпал етті".
Корея өнерінің
Пейбоди Эссекс мұражайының коллекциясында керамика, тоқыма және боялған экрандарды қоса алғанда, шамамен 1800 корей өнері туындысы бар. Коллекция 1883 жылы мұражай директоры Эдвард Сильвестр Морс пен Корейдің АҚШ-тағы алғашқы ресми делегациясының мүшесі, корей ғалымы Ю Кил Чун арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде құрылды. Коллекцияның көп бөлігі дәстүрлі корей империясы мен заманагөйлық арасындағы кезеңді қамтыған Жосон әулетінің өнерінен тұрады. Коллекциядағы көптеген туындылар, әсіресе Жосон кезеңінен келгендер, корей халқының күнделікті өміріндегі әдет-ғұрыптар мен рәсімдерде өнердің орталық рөлін көрсетеді. Бұрынғы ПЭМ кураторы Сьюзан С. Биннің айтуынша, өнер туындылары «әлеуметтік өмірді жүргізу үшін маңызды болған, себебі олар құндылықтарды жеткізген, тілектерді орындаған, құдайлар мен ата-бабаларға жол ашқан, сабақ берген және бедел берген». Бұл ұзақ сауда дәстүрі ПЭМ-нің теңіз өнері коллекциясының негізін қалауға және дамуына үлкен үлес қосты, ол елдегі осындай коллекциялардың ішінде ең жақсыларының бірі саналады. Коллекцияға 50 000-нан астам туынды кіреді, оның ішінде суреттер, кеме үлгілері, скреймшоу және тағы да басқалары бар. Коллекцияда теңіз өнерінің әртүрлі стильдері мен кезеңдері ұсынылған, секстанттар сияқты навигациялық құралдардан бастап, «ностальгиялық тақырыптарды» қамтитын және «өткен заманның теңізші өмірін» бейнелейтін заманагөй теңіз өнеріне дейін. Қазіргі уақытта көрсетіліп тұрған коллекцияның маңызды ерекшелігі – Салем қаласының Crowninshield отбасы салған және кейіннен король Камехамеха II-нің патшалық яхтасы болған Клеопатраның баржасындағы бөлменің реконструкциясы.
Американың түпкүлдік өнер
PEM-нің түпкілікті американдық өнер коллекциясына 20 000-нан астам зат кіреді. PEM-нің коллекциясының бастауын музейдің 1799 жылы құрылғанға дейін де табуға болады: теңіз терісі саудасы, сондай-ақ жергілікті тайпаларға темір саудасы жасау өнер заттарын алмасуды жиі кездестірді. Ричард Конн жазғандай, "кейбір жағдайларда маңызды заттарды өз иелері еуропалық сауда серіктестеріне сый ретінде берген. Мұның мақсаты сауда қатынастарын жақсарту және янкилердің немесе британдық кемелердің келесі жылы көбірек темірмен қайта оралуын қамтамасыз ету болған тиіс".
Мұхит өнері
Пейбоди Эссекс мұражайының мұхит өнерінің коллекциясында Полинезия, Меланезия және Микронезияның 36-дан астам арал тобынан алынған 15 000-нан астам зат бар. Салем 18-19 ғасырларда Гавайимен тікелей сауда жасамаса да, аймақтық сауда және белгілі теңіз саяхатшыларының сыйлықтары арқасында Камехамеха I және Джеймс Кукке қатысты көптеген маңызды туындыларға ие болды.
Фотография
PEM фотосуреттерінің жинағы нысандар саны бойынша ең ірі жеке коллекциясы болып табылады, онда 850 000-нан астам сурет бар.
Кітапхана
Музейде Филипс кітапханасында сирек кездесетін кітаптардың, қолжазбалардың және өткіш нәрселердің кең жинағы бар. 2017 жылдың 8 желтоқсанында PEM директоры және бас директоры Дэн Л. Монро тарихи құжаттардың тұрақты түрде Массачусетс штатының Роули қаласына көшірілетіні туралы баспасөз хабарламасын жариялады; Филлипс кітапханасына орналасқан Пламмер Холл мен Даланд Хаус екі тарихи ғимараты кеңсе және мәжіліс өткізу үшін пайдаланылатын болады.