6 ғ. будда ғалымы Стирамати және Йогачара мектебінің ерекшеліктері

Стирамати – 6 ғ. Үнді буддист ғалымы, Йогачара мектебінің өкілі. Наланда және Валабхи университеттерімен байланысты, тәуелділік табиғаты туралы ілімді дамытқан.

Кіріспе

Стирамти (санскрит; қытайша: Анхуи 安慧, және Цзяньхуи 堅慧; тибетше: Blo gros brtan pa) – VI ғасырдағы үнді буддистік ғалымы және монах. Стирамати Гунамати есімді Йогачара ғалымының шәкірті болды, сонымен қатар ол 6-ғасырдағы тағы бір Йогачара ғалымы, Наландалық Дхармапаланың замандасы еді. Стирамати Валабхи университетімен (қазіргі Гуджарат) және Наландамен байланысты. Екі жазу дерегіне сәйкес, Стирамати есімді тұлға Валабхиде монастырь салған. Бұл – тәуелді табиғаттың (яғни, толыққан табиғаттың) нағыз мәні. Осы себепті, Стираматидің көзқарасы қазіргі ғалымдар тарапынан Йогачараның Ниракаравада ("жалған аспектілік") көзқарасымен салыстырылды, себебі ол барлық санадағы бейнелердің нағыз емес және жалған екенін айтады. Дхармапаланың жүйесінде тәуелді табиғат – қиялданған табиғат үшін (егер тәуелді табиғат дуалистік тұрғысынан қарастырылса) және толыққан табиғат үшін (егер дуалдық жойылса) негіз немесе тірек болып табылады. Оның пікірінше, тәуелді табиғат бір жағынан бос (қате ажыратылғанда), бірақ екінші жағынан толық емес (өзінің нағыз емес-дуалистік құрылымында). Осылайша, Дхармапала үшін тәуелді және толыққан табиғат екеуі де нағыз, және олар бірдей де емес, әртүрлі де емес деп түсіндіріледі. Осыған байланысты Дхармапаланың көзқарасы Сакаравада көзқарасының алғы күші ретінде қарастырылады. Дхармапала үшін бұл төрт бөлім бір уақытта жұмыс істеп, тәжірибеге әкеледі. Алайда, Стираматидің жүйесі тек алғашқы үш бөлімді қабылдайды. Сонымен қатар, Стирамати үшін алғашқы екі бөлім қиялданған және соңында нағыз емес, ал тек өзін-өзі пайымдаушы аспект ғана соңында нағыз. Стираматидің жүйесінде шын мәнінде бір ғана аспект (бхага) бар, бір ғана динамикалық, өзін-өзі сезінетін сана, онда себептер мен салдар сәт сайын туындайды. Бұдан өзге, Сакума сондай-ақ, кейінірек "Стирамати" деп аталған бір тұлғаға біріктірілген түрлі үнді түсіндірушілер болған болуы мүмкін деген пікірді айтады.

Sthiramati (Sanskrit; Chinese: Anhui 安慧, and Jianhui 堅慧; Tibetan: Blo gros brtan pa) was a 6th century Indian Buddhist scholar monk. Sthiramati was a student of a Yogācāra scholar named Gunamati, and he was also a contemporary of another 6th century Yogācāra scholar, Dharmapala of Nālandā. Sthiramati is connected with Valābhi university (present day Gujarat), and also with Nālandā. Evidence from two inscriptions indicate that a figure named Sthiramati founded a monastery at Valābhi. This is the true essence of the dependent nature (i. e. the perfected nature). Because of this, Sthiramati's view has also been compared to the Nirākāravāda ("false aspectarian") view of Yogācāra by modern scholars, since he holds that all mental images are unreal and false. Meanwhile, in Dharmapala's system, the dependent nature is the basis or pivot for both the imagined nature (if the dependent nature is discriminated dualistically) and the perfected nature (if duality is removed). For him, the dependent nature is both empty in one sense (when it is falsely discriminated) but also not empty is another sense (in its true non dual structure). Thus, for Dharmapala, the dependent nature and the perfected nature are both real, and they are also understood as being neither the same nor different. Because of this, Dharmapala's view has been seen as prefiguring the Sākāravāda view. For Dharmapala, these four divisions were seen as working simultaneously to give rise to experience. However, Sthiramati's system only accepts the first three divisions. Furthermore, for Sthiramati, the first two divisions are imagined and ultimately unreal, while only the self reflexive aspect is ultimately real. Thus, in Sthiramati's system, there is truly only one aspect (bhāga), one single dynamic self aware consciousness in which causes and effects arise moment by moment. Furthermore, Sakuma also argues that it is likely there were different Indian commentators whose work later became conflated into one figure named "Sthiramati".