Кіріспе

Ходжсон Пратт (10 қаңтар 1824 – 26 ақпан 1907) – ағылшын пацифисі, 1880 жылы Халықаралық төрелік және бейбітшілік қауымдастығын құрғандығымен танымал.

Ерте өмір

1824 жылғы 10 қаңтарда Бат қаласында туған ол Сэмюэл Пейс Пратт пен оның әйелі Сюзанна Марта Ходжсонның (1875 жылы қайтыс болған) бес ұлының үлкені болды. 1844–1846 жылдары Хейлибери колледжінде білім алғаннан кейін, 1844 жылы Лондон университетіне қабылданды. 1847 жылы ол Калькуттадағы Британдық Ост-Индия компаниясының қызметіне кірді. Бенгалия үкіметінде хатшы және қоғамдық білім инспекторы болып жұмыс істеді. Үндістанда болған кезінде 1851 жылы Пратт ағылшын әдебиетінің бенгал тіліне аудармаларын жариялаған "Тұрақты әдебиет қоғамын" құруға көмектесті және 1856 жылға дейін оның хатшысы болды. Ол сонымен қатар өнеркәсіптік өнер мектебін де ашты. 1857 жылы Пратт туған жеріне демалысқа кетіп, "Экономист" журналына үнді мәселелері бойынша мақалалар жазды. 1861 жылы ол Үндістанды мүлдем тастап кетті.

Төрелікте ынтымақтастық жасаушы және қорғаушы

Англияда қоныстанған Пратт Ванситтарт Нил, Томас Хьюз және Джордж Джейкоб Холиоакпен бірлесіп кооперативтік қозғалысқа қатысты. Ол 1864 жылы Генри Соллимен танысып, Солли 1862 жылғы маусымда құрған Жұмысшылар клубы мен институтының кеңесіне мүше болды. Ол осы ұйым үшін елді аралап, 1885 жылдан 1902 жылға дейін президенті болды. Соллимен бірге ол 1874 жылы Сент-Мартин-Лейнде жұмысшыларға арналған сауда сабақтарын ашты. Пратт халықаралық төрелік институтын қолдаушы болды. 1870 жылы Франко-прусс соғысы басталғанда ол дауды бейбіт жолмен шешуге шақырды. Екі жыл өткен соң ол Париж коммунасына қатысқан Элизе Реклюстың босатылуы үшін үндеуге қосылды. 1880 жылы Уильям Филлипс және басқалармен бірге Халықаралық төрелік және бейбітшілік қауымдастығын құрып, атқару комитетінің төрағасы болды. Төрт жылдан кейін (1 шілде 1884 жылы) ол қауымдастықтың журналын (кейін "Конкорд") құрып, алғашқы редакторы болды. Қауымдастық атынан ол Еуропаға саяхаттап, 1889 жылдан бастап Парижде және басқа да жерлерде өткен халықаралық бейбітшілік конгрестеріне қатысты.

Соңғы жылдар

Достары Праттты 1906 жылы Нобель бейбіт сыйлығына ұсынды, бірақ ол Теодор Рузвельтке берілді. Ол көзі нашарлап, сенімді социалист болған, және өмірінің соңғы жылдарын Францияның Сень-э-Уаз департаментіндегі Ле-Пек қаласында өткізді. 1907 жылдың 26 ақпанында сол жерде қайтыс болды. Ол Хайгейт зиратының шығыс жағындағы солтүстік-оңтүстік бағыттағы негізгі жолында жерленген. Кейін Джереми Бидл оның ескерткішінің тіке алдында жерленді. 1911 жылы Жыл сайынғы Ходжсон Пратт еске алу лекциясы мен жұмысшы жастарға арналған саяхат стипендиясы, сондай-ақ жүлделер тағайындалды.

Шығармалары

Халықаралық төрелік және бейбітшілік қауымдастығы үшін Пратт Эли Дюкоммунның "Бейбітшілік қозғалысының бағдарламасы" (1896) еңбегін аударды, сондай-ақ Эдуард Дескамптың еңбегін "Халықаралық төрелікті ұйымдастыру" (1897) деген атпен ағылшын тілінде тұжырымдады.

Ескерткіштер

Ходжсонның есімі Лондонның Кенсал Грин зиратындағы Реформаторлар ескерткішінің оңтүстік жағында көрсетілген.