Кіріспе

Патрик О'Брайанның 1959 жылғы романы. "Беймәлім жағалау" – Патрик О'Брайанның 1959 жылы жарық көрген романы. Оқиға 1740 жылы Ансон басқарған әлемді айналу сапарының бөлігі ретінде HMS Wager кемесімен теңізге шыққан Джек Байрон мен Тобиас Барроу есімді екі дос туралы. Олардың кемесі, флагман кемесінен айырмашылығы, әлемді толық айналып шыға алмады. Роман – Wager бүлігі кезінде болған шын оқиғалардың көркемделіп жазылған нұсқасы. Кейбір сыншылар мичман Байрон мен біршама тәжірибесіз хирургнің көмекшісі Барроуды, О'Брайанның Наполеон соғыстары кезеңіндегі Обри-Матурин сериясындағы Джек Обри мен Стивен Матуриннің прототиптері деп санайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Романның басында, Лондонда, экспедицияның басқа мүшелері де таныстырылады. Олар Ансон экспедициясы туралы О'Брайанның тағы бір романы – "Алтын мұхит" кітабында толықрақ сипатталады. Экспедиция Кейп-Горн айналып өтетін кезде дауылға ұшырайды, олардың орнын анықтау мүмкін болмағандықтан "Вагер" кемесі Чили жағалауында құлайды. Кеме экипажы кеме апатқа ұшырағаннан кейін офицерлерінің билігін мойындамай, капитанды, бірнеше офицерді және басқа да экипаж мүшелерін аралда тастап, құлаған кемеден жасалған қайықпен кетеді. Құлаған офицерлер жергілікті халықтың көмегімен испан елді мекеніне жетеді. Роман апаттан құтылғандардың естеліктеріне негізделген. Капитандық палубадағы апаттан құтылғандар офицерлерге қарағанда бұрын Ұлыбританияға оралған. Романда экипаж мүшелері кеме құлағаннан кейін офицерлердің оларға билігі болмағанын мәлімдейді.

Шын оқиғаларға сілтеме жасау, кеме апаты

Кеме қирағаннан кейін "Вагер" экипажы офицерлерінің билігін мойындамады. "Вагер" кемесінің апатынан алынған сабақ теңіз флотының тәртібін жаңартуға ықпал етті, нәтижесінде офицерлер кемелері жоғалған немесе жауға түскен жағдайда да экипажға ресми билігін сақтап қалды.

Туралы тұлғаларға сілтеме жасау

Джон "Джек" Байрон тарихи тұлға және оқиғаның негізгі фактілері рас. Ол теңіз флотында көрнекті мансапқа ие болып, вице-адмирал шеніне дейін көтерілді. О'Брайан романға жасырын элемент (easter egg) қосады: оның Джек Байроны құпия түрде өлең жазады. Ол Тобиастан мұны өзінің әріптестеріне айтпауын өтінеді. Белгілі ақын Лорд Байрон Джон Байронның немерелерінің бірі болған.