Комиссар: лауазым мен функциялары

Кіріспе

Комиссар – жоғары лауазымды тұлғаның тапсыруымен міндетті немесе қызметті атқаруға белгіленген адам. Бұл термин дүкен түрін де білдіреді.

Комиссар – бақылауды жүзеге асыруға уәкілді мемлекеттік немесе ерекше жағдайларда епископтың құзыретін жүзеге асыратын шіркеу қызметкері. Көптеген елдерде бұл термин әкімшілік немесе полиция лауазымы ретінде қолданылады. Ол көбінесе полиция бөлімшесінің басшылығына сәйкес келеді, онда бұл бөлімше "комиссариат" деп аталады. Кейбір қарулы күштерде комиссарлар жарақ-жабдықтарды сатып алу және жеткізуді қадағалауға жауапты, сондай-ақ олар әкімшілік және қаржылық бақылау құқықтарына ие. "Комиссариат" – комиссарлар корпусына байланысты ұйым. Сонымен қатар, "комиссари" термині жарақ-жабдықтарды таратуға арналған ғимаратты білдіретін болды. Кейбір елдерде екі лауазым да қолданылады; мысалы, Францияда француз ұлттық полициясында "полиция комиссары" (commissaires de police) және француз қарулы күштерінде "әскери комиссар" (commissaires des armées) қолданылады. Сәйкес терминдер француз тілінде commissaire, итальян тілінде commissario, стандартты неміс тілінде Kommissar, швейцариялық неміс және люксембург тілдерінде Kommissär, испан тілінде comisario, голланд және фламанд тілдерінде commissaris, фин тілінде komisario, поляк тілінде komisarz және португал тілінде comissário болып табылады. Көп жағдайда бұл сөздер контекстке байланысты комиссармен тең мағынада болуы мүмкін.

Этимология

Бұл сөз 1362 жылдан бері ағылшын тілінде "жоғары билік тарапынан ерекше міндетке ие болған адам" мағынасында тіркелген. Бұл англо-француз сөзі орта ғасырлық латын тіліндегі *commissarius* сөзінен, ал ол латын тіліндегі *commissus* ( *committere* етістігінің өткен шақ түрі) сөзінен, яғни "сенімге берілген" сөзінен шыққан.

Үкімет және әкімшілік

Комиссар басшылық ететін (немесе бірнеше комиссардан құралған) үкіметтік немесе әкімшілік құрылымдар (немесе органдар) көбінесе комиссариат үкіметтері немесе комиссариат әкімшіліктері деп аталады. Мұндай терминдер отаршылдық дәуірде жиі қолданылған, сондай-ақ түрлі уақытша үкіметтер мен әкімшіліктерді белгілеу үшін де пайдаланылған. Бірнеше комиссардан тұратын атқарушы немесе әкімшілік орган Комиссарлар кеңесі немесе Комиссарлар алқасы деп аталады. Комиссардың орынбасары вице-комиссар немесе субкомиссар деп аталады. Кеңес Одағында комиссарлардың қадағалау өкілеттіктері саяси мақсаттарда қолданылған. Бұл комиссарлар ағылшын тілінде комиссарлар деп белгілі.

Полиция

Испания полициясының комиссары Испания армиясының комендантымен бірдей дәрежеде саналады. Француз Ұлттық полициясында 30 000-нан астам халқы бар коммунаға комиссар тағайындалады. Ірі коммуналарда бірнеше комиссар болуы мүмкін. Парижде жүзден астам комиссар қызмет етеді. Барлық комиссарлар жоғары білімді және әкімшілік және жедел-іздестіру жұмыстарын атқара алады. Румын полициясында, француз ұлттық полициясындағы сияқты, комиссар шені британ полициясының суперинтенданты шенімен тең (Румын полициясы шендеріне де қараңыз).

Британдық әскер

Монархия қалпына келтірілгеннен кейін ағылшын тұрақты армиясы құрылғанда, 1660 жылдың 20 желтоқсанында Мостерлердің бас комиссары тағайындалды. Бұл офицер төрт орынбасардың көмегімен әскерлерді полк бойынша тізімге алып, олардың есімдерін тізіммен тексеруді жүзеге асырды. Мұндай тізімдер жылына алты-жеті рет (ал 1687 жылдан бастап ай сайын) өткізілетін. Тізімде офицерлер мен сарбаздардың жалпы саны тізіммен салыстырылып, әр сарбаздың қару-жарағы мен жабдықтары тексерілетін, ал әр офицердің шені (және демалысы туралы жазба) олардың жалақы деңгейімен сәйкестендірілетін. Бас комиссар әскери тізімді бекіткеннен кейін ғана әскердің бас кассирі полкке жалақы төлейтін. 1798 жылы әр полктің командирі, полктік кассирімен бірге, тізімдерге жауапкершілікті өз мойнына алды және комиссарлардың орынбасарлары босатылды. Бас комиссар 1817 жылға дейін орталық кеңсе жұмысын қадағалап отырды, содан кейін лауазым жойылды және оның міндеттері Соғыс хатшысына берілді. Азық-түлік комиссары бірінші рет 1685 жылы II Джеймс тарапынан Хаунслоу-Хитте орналасқан әскерлерін қамтамасыз ету үшін тағайындалды. Тұрақты лауазым ретінде тағайындау 1694 жылы тоқтатылды, бірақ бір ғасырдан кейін ол Комиссариаттың аға офицері (армияға түрлі дүкендер мен азық-түліктерді сатып алу және жеткізу және көлікпен қамтамасыз етуге жауапты Ұлыбритания Қазынашылығының бөлімі) үшін қайта жаңартылды. Комиссариат офицерлері әскери киім киген азаматтар болды, оларды Қазынашылық тағайындады, бірақ Соғыс кеңсесі комиссия хаттарымен қамтамасыз етті; 1869 жылдан кейін Комиссариат және оған байланысты атақтар Бақылау департаменті (Комиссариат пен Орднанс далалық пойызының әскери мұрагері) кіші офицерлік шендері ретінде қолданылды. 1875 жылы бөлініс Комиссариат және көлік департаментін және қару-жарақ қоймасы департаментін құрды, олар (сәйкесінше) жоғары офицерлері үшін (басқа комиссарлық шендермен бірге) Бас комиссар және қару-жарақ бас комиссарын пайдаланды. 1880 жылдан кейін жаңа Армиялық қызмет корпусы офицерлеріне толық әскери шен берілді, бірақ Армиялық қару-жарақ департаменті Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның кіші офицерлік шендері ретінде қару-жарақ комиссарын (және қару-жарақ комиссарының орынбасары мен көмекшісін) сақтап қалды.

With the establishment of an English standing army following the Restoration of the Monarchy a Commissary General of Musters was appointed on 20 December 1660. This officer, with the assistance of four deputies, was responsible for mustering troops by regiment and checking their names against the muster roll. These musters took place six or seven times per year (and monthly from 1687). At a muster the total number of officers and men was checked against the roll, each soldier's arms and accoutrements were inspected and each officer's rank (and record of leave) was checked against their level of pay. Only after the Commissary General had certified the muster roll would the Paymaster General of the forces issue pay to the regiment. In 1798 the commanding officer of each regiment, together with its regimental Paymaster, took over responsibility for the musters and the Deputy Commissaries were dismissed. The Commissary General continued to oversee a central office of musters until 1817 when the post was abolished and its duties transferred to the Secretary at War. The appointment of a Commissary General of Provisions was first made by James II in 1685 to provide for his troops encamped on Hounslow Heath. As a permanent post the appointment had lapsed by 1694, but a century later it was revived for senior officer of the Commissariat (a department of HM Treasury responsible for the procurement and issue of various stores and victuals to the army and the provision of transport). The Commissariat officers were uniformed civilians, appointed by the Treasury but issued with letters of commission by the War Office;

After 1869 Commissary and associated titles were used as junior officer ranks by the Control Department (military successor to both the Commissariat and the Ordnance Field Train). A split in 1875 created the Commissariat and Transport Department and the Ordnance Store Department, which used (respectively) Commissary General and Commissary General of Ordnance for their senior officers (along with other Commissary ranks down the chain of command). After 1880 officers of the new Army Service Corps were given full military rank, but the Army Ordnance Department retained Commissary of Ordnance (and Deputy and Assistant Commissary of Ordnance) as its junior officer ranks throughout the First World War.

Англикандық Қауымдастық

Англия шіркеуінің канондары архиепископтардың метрополиттік юрисдикциясына және епархиялық епископтардың қарапайым юрисдикциясына қатысты мынадай мәлімдеме жасайды: "Бұл юрисдикцияны (архиепископ) өзі немесе оған бұл мәселе бойынша ресми түрде өкілеттік берген (викарий) бас, лауазымды тұлға немесе басқа комиссар жүзеге асырады". Бұрынғы ғасырларда епископтар кейде өз епархияларының шалқарына қызмет атқару үшін комиссарлар деп аталатын өкілдерді тағайындаған. 1684 жылы Лондон епискобы Генри Комптон Америка колонияларындағы шіркеулерге жетекшілік ету үшін комиссариат жүйесін пайдалануға шешім қабылдады. (Джеймс Блэр осындай комиссарлардың бірі болды). Комиссарлар он үшінші колониялардың кейбіреулеріне, бірақ барлығына емес, он сегізінші ғасырдың екінші жартысына дейін тағайындалды. Кейіннен комиссарлар Британ империясының басқа аймақтарына да тағайындалды. 2011 жылы Кентербери архиепискобы Чичестер епархиясындағы көп жылдық қауіпсіздікке қатысты кемшіліктерді тексеру үшін комиссарларды тағайындады. Олардың алдын ала баяндамасында былай делінген: "Кентербери архиепискобының бізді комиссарлар қызметіне тағайындауы – 100 жылдан астам уақыттан берігі алғашқы тағайындама – Англия шіркеуінің осы епархияға және оның өзінің қамқорлығындағы балаларды тиісті түрде қорғамауына деген терең алаңдаушылығын көрсетеді". Қазіргі Англия шіркеуінің тәжірибесінде, тиісті архиепископ епархиялық вакансия кезінде епископтық комиссарды тағайындайды; бұл епископ (әдетте епархиядағы ең жоғары суфраган) әдетте епархияның міндетін атқарушы епископы деп аталады (мысалы, Бирмингем епископының міндетін атқарушы).