Кіріспе

Сиофок (Siófok) – Венгрияның Сомоги округінде Балатон көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан қала. Сомоги округінің екінші ірі муниципалитеті және Сиофок ауданының орталығы. Ол Балатон көлі, Мезофелд және Сыртқы Сомоги төбелері арасында 124,66 км² (48,13 шаршы миль) аумақты алып жатыр. Сио каналының құйылысында орналасқандықтан, Балатон көлі мен Дунай өзені арасындағы тауар айналымы үшін ең маңызды логистикалық орталық болып табылады. Қала 17 километрлік (11 миль) жағалауымен, 1000-нан астам мейрамханасымен, көптеген барлары мен түнгі клубтарымен Венгриядағы ең танымал демалыс орны болып есептеледі (Будапешттен кейін). Туризмнің арқасында Сиофок Венгрияның ең бай муниципалитеттерінің бірі. Венгриялықтар бұл қаланы көбінесе "Балатон көлінің астанасы" деп атайды, себебі ол көл жағасындағы ең ірі қала және Сомоги округінің солтүстік бөлігі мен Балатон көлінің оңтүстік жағалауының қаржылық, мәдени, бұқаралық ақпарат құралдары, коммерциялық және туристік орталығы болып табылады.

Этимология

Фук ауылының атауы алғаш рет 1137 жылы салық төлеушілер қатарында есімделген. 1528 жылы жарық көрген Hungariae табуласында ол Фок деп көрсетілген. Сиофок сөз тіркесі 1790 жылдан бері қолданылып келеді.

Орта ғасырлар

Венгрияның жаулауынан кейін, Тихань аббаттығының 1055 жылғы құрылтай хатында осы елді мекен туралы былай делінген: "Rivulus namque, qui dicitur Fuk fluens" – яғни Фук деп аталатын кішкентай өзен (қазіргі Сио) Балатон көлінен бастау алады. Сондай-ақ, онда адамдар бұрынғы көпір мен арна арқылы өтіп кеткені айтылған. 1736 жылы Таза ұғымға арналып барокко стиліндегі шіркеу салынды. 1860 жылдардың басында халық саны 347 адамды құрады, оның 70-і саудагерлер болды, олар қаланы Еуропадағы тартымды курортқа айналдыруға үлкен үлес қосты. 1866 жылы "Зала-Сомодь" бюллетенінде "Балатонтави Фюрдё Сиофок" деген елді мекеннің алғашқы жарнамасы жарияланды. Игнац Вегтің жалға алушысы Веспрем тарапымен 12 жылға моншаны жалға алу шарты жасады, кейін ол тағы 12 жылға ұзартылды. 1878 жылы салынған "Мадьяр теңізі" моншасы, швейцар стилінде, әсем фасады, жүз адамдық демалыс бөлмесі, суға қарап тұрған үлкен терезелері, екі қабатты қарау бөлмесі және сексен монша кабинасынан тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында елді мекен ауыр зардап шекті, себебі майдан екі айға сонда тоқтады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылы 500-ге жуық еврей халқы депортацияланды, олардың тек 72-сі ғана оралды.

Кеңес дәуірі

1947 жылы Сио каналының құрылысы аясында жаңа шлюз аяқталды, бұл кемелердің қатынай алуына мүмкіндік берді. 1950 жылдан бастап елді мекен Сомоги облысына қарасты және сол жылы аудан орталығы болды. 1968 жылдың 31 желтоқсанында Сиофок қала мәртебесін алды. Осыған дейін 400 төсектік аурухана, одан кейін мәдени орталық және қалалық кітапхана салынды. 1971 жылы Будапешт бағытынан М7 тас жолы елді мекенге жетті. Кейіннен Сиофок корпоративтік демалыстың ең танымал орнына айналды.

1989 жылдан кейін

1990 жылдан кейін қалада жергілікті газет және ашық ауада жергілікті телеарна жұмыс істей бастады. 1995 жылы Сиофок қаласында бірінші жылдам телеграфиядан әлем чемпионаты өтті.

География

Сиофок қаласында Сио каналы көлге құяды.

Климат

Бұл аймақтағы климаттың ең жоғары және ең төмен температуралары арасындағы айырмашылық шамалы, және жыл бойы жеткілікті жауын-шашын жауады. Бұл климаттың Кёппен климаттық жіктелуі бойынша "Cfa" (ылғалды субтропикалық климат) деген субтипіне жатады.

Экономика

Сиофок туризм және қызмет көрсету саласымен танымал болғанымен, өндірісте жұмыс істейтін бірнеше компания бар. Ауыл шаруашылығы саласында, әсіресе жеміс өндірісінде, бірнеше шағын кәсіпорындар мен фермерлер жұмыс істейді. Қаланың танымал өнімдері – әртүрлі дәмдегі Sió жеміс шырындары. Олардың өндірушісі – Sió Eckes компаниясы (неміс Eckes компаниясының бөлігі). Венгрияның кеңсе тауарларын өндіруші SOMOGY REHAB, венгрияның алюминий шатырларын өндіруші Alutent, венгрияның сумен жабдықтау инфрақұрылымын өндіруші Kristály, венгрияның дайын бетон қоспаларын өндіруші TBG Interbeton (мексикалық Cemex компаниясының бөлігі) және венгрияның пластик өнімдерін өндіруші Kaona қалада орналасқан. Норвегиялық Kongsberg Automotive және венгриялық газ тасымалдау инфрақұрылымын өндіруші OV Industries компанияларының өндірістік объектілері осы жерде орналасқан. Көптеген компаниялар қаланың өнеркәсіптік паркінде, Adria Ipari Park-та орналасқан. Сиофок – Bahart (Balatoni Hajózási Zrt) бас кеңсесінің орналасқан жері, ол Балатон көлінің айналасындағы 11 желкен портының (Балатонфөлдвар, Балатонзем, Балатонлелле, Балатонбоглар, Фониод, Сиглигет, Бадаксони, Балатонфюред, Чопак, Альшоорс және Сиофок) иесі және операторы, сондай-ақ жоспарлы круиздік кемелер рейстерін, паромдарды, су таксилерін ұйымдастырушы және регаталар өткізуші.

Қызметтер және қоғамдық көлік

Сиофокқа негізгі теміржол станциясы арқылы немесе DDKK басқаратын аймақтық автобустармен жетуге болады. Сиофок Килити әуежайы – тек шағын ұшақтарға қызмет көрсететін шағын жергілікті әуежай. Қалада 8 жергілікті автобус бағыты бар (2, 2K, 3, 4, 7, 16, 61, 64), олар күн сайын қатынайды және DDKK басқарады.